Chương 4: Lưỡi Thép Phố Hàng Bạc

Tú Linh khẽ nín thở, cẩn thận nâng thanh dao xén lại gần vệt sáng ban mai rọi qua song cửa gỗ lim. Ngón tay nàng dò dẫm nơi khớp nối kim loại, tỉ mỉ xem xét từng đường nét của rãnh nứt. Vết cưa mảnh như sợi tóc nhưng hiểm độc khôn cùng, khoét sâu đúng vào điểm chịu lực hiểm yếu nhất giữa lưỡi thép và chuôi cầm. Nếu vừa rồi nàng thiếu cẩn trọng mà dồn toàn bộ sức nặng của cổ tay để gọt mép da cừu dai chắc, lưỡi thép tôi ắt sẽ gãy khấc làm đôi, trượt phắt một đường xé toạc tấm bìa vân đá chu sa vừa hong khô. Khi ấy, đơn hàng trọng thể của Tòa Đốc học sẽ tan tành, còn nàng sẽ mang tội phá hoại tài sản quý của xưởng, phải chịu cảnh đền bồi tủi nhục.

Cơn ớn lạnh lướt qua sống lưng, nhưng Tú Linh lập tức trấn tĩnh. Đôi mắt nàng phẳng lặng như mặt nước hồ Gươm sớm mùa thu, không gợn một tia hoảng loạn. Kẻ đã ra tay trong đêm ắt hẳn đang rình rập chờ đợi tiếng dao gãy cùng tiếng khóc thét bàng hoàng của nàng. Nàng tuyệt đối không để đối phương toại nguyện.

Tú Linh lặng lẽ dùng chiếc kìm nhỏ tháo rời lưỡi thép rạn nứt, cẩn thận bọc cả lưỡi dao hỏng lẫn chiếc chuôi gỗ mun vào mảnh khăn chàm sạch rồi giấu gọn vào vạt áo tứ thân. Nàng liếc nhìn chiếc đồng hồ quả lắc nơi góc xưởng; chỉ còn vài khắc nữa là trời sáng hẳn và người làm sẽ bắt đầu lục tục thức giấc. Thời gian gấp rút như lửa đốt, bởi buổi chiều nay cụ Khắc Trí đã hẹn viên chức Tòa Đốc học tới nhận sách.

Không để kinh động bất kỳ ai, Tú Linh nhẹ nhàng lách qua cánh cửa ngách chái sau, bước nhanh ra ngõ nhỏ phố Hàng Bông. Sương sớm đất Tràng An còn giăng bảng lảng trên những mái ngói rêu phong. Tiếng bánh xe tay lạo xạo trên đá dăm và tiếng rao xôi lúa trầm bổng nơi góc phố hòa vào nhịp bước chân dồn dập của nàng. Quẹo qua Hàng Gai, nàng rảo bước thẳng tiến về phía phố Hàng Bạc.

Phố Hàng Bạc giờ này đã bắt đầu rộn rã thanh âm của lửa và kim khí. Dưới mái hiên ám khói của lò đúc đồng, tiếng bễ thụt phì phò nhịp nhàng thở ra từng luồng hơi nóng ấm, mùi than đá quyện với mùi muội đồng nồng đượm xua tan cái se lạnh của buổi sớm mai.

Gian lò đúc của Trần Văn Bách nằm sâu trong con ngõ nhỏ. Vừa bước chân tới cửa, Tú Linh đã trông thấy dáng người cao ráo quen thuộc của chàng trai hai mươi mốt tuổi. Văn Bách mặc chiếc áo cánh vải nâu phong phanh để lộ bờ vai rộng khỏe khoắn, trên vầng trán cương nghị lấm tấm mồ hôi cùng vài vệt muội than đen nhánh. Anh đang dùng chiếc kẹp sắt giữ chặt một thỏi khuôn chữ đồng vừa nhúng qua thùng nước lạnh, khói trắng bốc lên xèo xèo.

Nghe tiếng bước chân gấp gáp nơi bậu cửa, Văn Bách quay đầu lại. Trông thấy nàng, đôi mắt sâu ấm áp của anh thoáng lộ vẻ kinh ngạc — Cô Linh? Sớm thế này sao cô lại quá bộ sang đây? Xưởng Khắc Bản Đường có chuyện gì hệ trọng ư?

Tú Linh bước lại gần bễ lò, khẽ gật đầu chào rồi mở bọc khăn chàm, đặt lưỡi thép bị phá hoại lên mặt đe sắt — Anh Bách xem giúp tôi cái này.

Văn Bách đặt chiếc kẹp sắt xuống, cúi người cầm lấy lưỡi dao. Bàn tay thô ráp dính mạt kim loại của người thợ đúc khẽ miết qua vết nứt hiểm hóc. Ngay khoảnh khắc nhìn rõ vết cưa nhân tạo, đôi mày rậm của anh nhíu chặt lại, ánh mắt bùng lên ngọn lửa giận dữ — Kẻ nào đê hèn đến mức dùng thủ đoạn này để hại cô? Nếu đường dao này bổ xuống tấm bìa da...

— Thì mọi công sức mấy ngày qua sẽ đổ xuống sông xuống bể — Tú Linh khẽ ngắt lời, giọng điệu trầm tĩnh nhưng kiên định — Kẻ làm chuyện này muốn tôi không kịp trở tay trước giờ giao sách cho quan Đốc học. Bây giờ truy xét chỉ tổ làm kinh động xưởng, việc cấp bách nhất là tôi cần một lưỡi dao xén mới thật sắc bén trước giờ Ngọ.

Nhìn vẻ điềm đạm mà quật cường trong ánh mắt nàng, ngọn lửa giận trong lòng Văn Bách dần chuyển thành sự xót xa và thấu hiểu sâu sắc. Anh không gặng hỏi thêm một lời thừa thãi, lập tức gác lại mẻ đúc khuôn chữ còn dang dở. Văn Bách với tay lấy một thanh thép tôi đặc chế giắt trên vách gỗ — thứ thép già đanh, dẻo dai mà phường rèn chuyên dùng để tiện các lưỡi đục tinh xảo.— Cô yên tâm, tôi sẽ làm cho cô một lưỡi dao tốt nhất.

Văn Bách thoăn thoắt gắp thanh thép vào lò than rực đỏ, tay kéo bễ đều đặn. Lửa lò hoa cải bốc lên rừng rực, soi rõ từng đường nét rắn rỏi trên gương mặt anh. Từng nhát búa quai xuống đe sắt vang lên những tiếng “chát, chát” đanh gọn, chuẩn xác. Sau khi nắn vuông vức hình hài lưỡi xén, anh dùng giũa thép gọt bỏ từng gờ thép thừa rồi chuyển sang phiến đá mài bùn mài bén. Đôi bàn tay vốn quen đúc những con chữ đồng nhỏ li ti lúc này lướt trên phiến đá vô cùng thuần thục, từng động tác dứt khoát và tỉ mỉ đến phi thường.

Ngồi bên bễ than ấm áp, nhìn người bạn thanh mai trúc mã dốc lòng vì mình, cõi lòng vốn căng thẳng của Tú Linh dần dịu lại. Hơi ấm của lò than như sưởi ấm cả những góc khuất lạnh lẽo trong ký ức tiền định về kiếp nữ phụ bi thương. Nàng nhìn tàn lửa lách tách bay lên, khẽ cất lời — Anh Bách, tôi đã nghĩ kỹ rồi. Tôi không thể chôn vùi cả đời mình ở Khắc Bản Đường để làm quân cờ thế mạng cho người khác. Lần này xong việc, tôi sẽ tích lũy từng hào, từng đồng bạc thưởng. Đợi khi gom đủ một trăm năm mươi đồng bạc Đông Dương, tôi sẽ chuộc lại khế ước học việc, tự mình mở một hiệu đóng sách độc lập.

Tiếng đá mài bỗng ngưng lại trong một khắc ngắn ngủi. Văn Bách ngẩng đầu lên, ánh mắt chan chứa sự tin cậy nhìn thẳng vào nàng. Anh không hề tỏ ra hoài nghi hay khuyên nàng an phận, khóe môi khẽ nở một nụ cười ấm áp — Cô Linh quyết định như vậy là rất phải. Tài nghệ và tấm lòng trân quý chữ nghĩa của cô xứng đáng có một phương trời riêng, chứ không thể chịu sự đè nén của kẻ bất tài. Cứ vững lòng mà bước tiếp con đường của mình. Bất kể khi nào cô cần khuôn chữ, triện đồng hay dao kéo, tôi sẽ luôn dốc sức lo liệu cho cô.

Lời nói mộc mạc mà chân thành của Văn Bách tựa như một điểm tựa vững chãi, tiếp thêm cho Tú Linh niềm tin và sự can trường.

Chỉ sau nửa giờ miệt mài, Văn Bách đã lắp lưỡi thép tôi sáng loáng vào chuôi gỗ mun, dùng then đồng tán chặt chẽ không một kẽ hở. Anh thử gọt nhẹ vào một mẩu da bò vụn, mép cắt ngọt lịm như chém vào nước. Trao con dao vào tay nàng, anh dặn dò — Dao này bén lắm, cô cầm cẩn thận kẻo phạm vào tay.

— Cảm ơn anh Bách rất nhiều — Tú Linh đón lấy con dao, cảm nhận được độ đầm chắc tuyệt hảo và hơi ấm còn vương lại của ngọn lửa phố Hàng Bạc.

Rời phường đúc, Tú Linh vội vã quay về Khắc Bản Đường khi nắng sớm vừa rải vàng khắp khoảng sân gạch. May sao, gian xưởng sau vẫn chưa có ai lui tới.

Tú Linh ngồi vào bàn lim, đặt tấm bìa da cừu vân đá chu sa lên phiến gỗ lót, áp chiếc thước đồng nặng trịch gióng thẳng từng mép. Nàng hít một hơi thật sâu, ngón tay siết nhẹ chuôi dao rồi dứt khoát hạ một đường cắt dũng mãnh. Lưỡi thép tôi lướt đi êm ru, ngọt xớt qua thớ da dai chắc. Từng đường viền thừa rơi xuống phẳng phiu, chuẩn xác đến từng ly, để lộ ra mép bìa da vuông vức, khít khao hoàn hảo với tập ruột sách bằng giấy dó làng Bưởi đã khâu chỉ gai từ hôm trước. Toàn bộ cuốn sách hiện ra trang nhã, tinh mỹ khôn cùng.

Chợt nghe có tiếng động khẽ phía trên gác, Tú Linh bình thản ngước mắt nhìn lên khe cửa sổ tầng hai đang hé mở. Qua chớp mắt ấy, nàng bắt gặp gương mặt trắng bệch của Khắc Đoan Nghiêm đang bám chặt lấy chấn song gỗ. Đôi mắt cô tiểu thư mở to trừng trừng, khóe môi run rẩy vì thất thần khi nhìn thấy cuốn sách vẫn nguyên vẹn, rực rỡ dưới ánh ban mai.