Chương 3: Đường Chỉ Gai Gân Nổi

Dưới ánh đèn hoa kỳ leo lét, Tú Linh cẩn thận gấp mảnh giấy màu xanh nhạt làm tư. Nàng mở nắp chiếc tráp gỗ nhỏ đựng đồ kim chỉ của mình, cất bức thư xuống tận đáy rồi phủ lên trên những cuộn chỉ gai và mảnh da vụn. Ánh mắt nàng phẳng lặng như mặt nước hồ Gươm đêm trừ tịch, nhưng sâu thẳm bên trong là ngọn lửa cảnh giác cao độ. Bức thư cơ mật của Hội đồng họ Lương không chỉ vạch trần dã tâm chiếm đoạt công thức nấu hồ bồi giấy khử chua của Khắc Bản Đường, mà còn là lời nhắc nhở sắc lạnh: giữa chốn kinh kỳ phồn hoa này, chỉ một bước sẩy chân cũng đủ biến nàng thành quân cờ thế mạng cho kẻ khác giẫm đạp.

Sáng hôm sau, khi tiếng còi tàu điện đầu phố Hàng Bông chưa kịp ngân vang rộn rã, gian xưởng sau đã bảng lảng làn sương mai thanh khiết. Tú Linh vấn gọn mái tóc sau gáy, xắn cao tay áo cánh nâu sồng, bắt tay vào công đoạn khâu gáy—linh hồn của cuốn thư tịch cổ.

Trên chiếc khung khâu bằng gỗ gụ đã nhẵn bóng qua bao đời thợ, nàng kéo căng năm dải gân da bò thuộc mộc ngay ngắn, vuông góc với mặt bàn gỗ lim. Từng tay sách bằng giấy dó bồi ba lớp xơ dướng đanh chắc, phẳng phiu như lụa được xếp chồng ngay ngắn bên cạnh. Tú Linh cầm con suốt gỗ quấn sợi chỉ gai đã chuốt kỹ qua sáp ong rừng. Sợi chỉ gai ngả sắc vàng ngà, vừa dẻo vừa mịn, miết trên đầu ngón tay thấy trơn tru mà không hề dính rít.

Nàng cầm mũi kim thép tôi dài mảnh, nhẹ nhàng đâm xuyên qua nếp gấp của tập giấy đầu tiên. Đường kim chuẩn xác lướt qua thớ giấy dó, luồn vòng qua từng dải gân da nổi rồi rút chỉ êm ru. Cổ tay nàng uốn lượn nhịp nhàng, lực siết từng mũi chỉ đều đặn đến mức kinh ngạc—không quá căng làm rách mép giấy dó non mềm, cũng chẳng quá chùng khiến ruột sách xộc xệch. Dưới đôi bàn tay tài hoa, năm múi gân da nổi dần dần hiện rõ trên sống gáy, ngay ngắn và vững chãi như những đốt tre già. Mùi thơm ngọt dịu ấm áp của sáp ong quyện lẫn hương cỏ cây từ giấy dó, lan tỏa dịu nhẹ khắp gian xưởng.

Đang lúc Tú Linh rút mũi chỉ cuối cùng của tập giấy thứ tư, tiếng giày da gõ cồm cộp kiêu kỳ trên thềm gạch hoa ngoài hiên phá tan không gian tĩnh mịch.

Lương Thế Hiển bước vào xưởng. Hắn diện bộ âu phục dạ màu tro đắt tiền, tóc chải sáp bóng lộn, tay chống chiếc can bịt bạc chạm trổ cầu kỳ. Trên tay kia, hắn xách một hộp thiếc đựng bánh quy bơ hảo hạng của Pháp, nắp hộp thắt dải ruy băng lụa đỏ rực rỡ. Hắn đảo mắt quanh xưởng, làm như tình cờ ghé qua hỏi thăm tiến độ bộ sách quý của Tòa Đốc học, nhưng ánh mắt lướt ngay đến dáng ngồi thanh mảnh của Tú Linh bên khung khâu.

Hắn bước lại gần mép bàn làm việc, đặt hộp bánh sang trọng lên góc gỗ, cất giọng trầm bổng đầy vẻ phong lưu — Cô Tú Linh quả là người siêng năng hiếm có. Cả cái đất kinh kỳ này, tìm đâu ra một người con gái vừa đoan trang lại khéo tay nhường này?

Tú Linh không ngẩng đầu, mắt vẫn chăm chú rọi xuống nếp gấp giấy dó, mũi kim trên tay thoăn thoắt đưa đi — Cậu Lương quá khen. Kẻ làm công mọn như tôi chỉ biết làm tròn bổn phận, không dám nhận lời khen ấy.

Thấy nàng lạnh nhạt, Thế Hiển nhíu mày, tiến sát thêm một bước. Hắn cúi người, mùi nước hoa ngoại nồng nặc phả tới, giọng hạ thấp vẻ thân mật v* v*n — Em Linh hà tất phải giữ kẽ xa cách như thế? Đôi bàn tay ngọc ngà thế này, cớ sao phải chịu đày đọa bên đống chỉ gai, giấy mộc xù xì? Chỉ cần em gật đầu thuận theo tôi, ngoan ngoãn nghe lời tôi bảo ban, tôi lập tức bỏ ra năm mươi đồng bạc chuộc đứt khế ước học việc ở Khắc Bản Đường cho em. Em sẽ được mặc áo lụa Hà Đông, có kẻ hầu người hạ, việc gì phải chịu kiếp ăn nhờ ở đậu, nhìn sắc mặt người khác mà sống?Tú Linh dừng hẳn mũi kim. Nàng ngẩng đầu lên, ánh mắt nhìn thẳng vào gương mặt bảnh bao của Thế Hiển. Ánh nhìn của nàng trong vắt, sâu thẳm và lạnh lẽo tựa sương khuya — Cậu Lương lầm to rồi. Với cậu, món tiền chuộc kia mua được một con chim lồng; nhưng với tôi, đôi bàn tay lao động này là danh dự và cốt cách của một người thợ. Bát cơm kiếm được từ mồ hôi nước mắt tuy thanh đạm nhưng ngẩng cao đầu, còn hơn bổng lộc nhung lụa mà phải cúi mình làm món đồ tiêu khiển cho thói phong lưu của công tử nhà giàu.

Nàng cầm thanh xương dẹt miết phẳng nếp gấp giấy, giọng nói rành rọt, đanh thép — Xin cậu Lương cầm lại hộp bánh quý này cho. Gian xưởng thô mộc đầy bụi bặm giấy mực, e làm hoen ố chiếc áo dạ đắt tiền của cậu. Mời cậu lui gót để tôi còn kịp làm việc.

Bị một đứa con gái làm công từ chối thẳng thừng trước sau như một, mặt Thế Hiển thoắt đỏ thoắt tái. Hắn siết chặt cán chiếc can bạc đến trắng bệch đầu ngón tay, ngực phập phồng vì tự ái. Nhưng giữa xưởng Khắc Bản Đường, hắn không tiện nổi giận lôi đình, chỉ đành hậm hực giậm mạnh gót giày rồi quay ngoắt bước ra cửa.

Ngay khoảnh khắc bóng Thế Hiển vừa khuất sau rặng dâm bụt ngoài ngõ, Tú Linh bất giác liếc sang tấm bình phong gỗ khảm trai ngăn giữa gian xưởng và nhà trên. Nơi góc rèm lụa mỏng, một tà áo dài tân thời màu hoa đào khẽ lay động, cùng với mùi phấn sáp ngoại ngào ngạt quen thuộc thoảng qua trong gió.

Là Khắc Đoan Nghiêm.

Cô tiểu thư nhà họ Khắc đã nấp sau tấm bình phong tự lúc nào, lắng nghe trọn vẹn từng lời đường mật của Thế Hiển và cả sự cự tuyệt của Tú Linh. Qua khe gỗ chạm thủng, Tú Linh thoáng thấy ánh mắt rực lửa đố kị và căm hờn của Đoan Nghiêm, trước khi tà áo hoa đào thoăn thoắt quay gót bước lên gác son. Tú Linh thừa hiểu cô ta ghen ghét tột cùng không phải vì Thế Hiển trăng hoa, mà bởi người tình trong mộng lại hạ mình van nài một kẻ ăn nhờ ở đậu, kẻ mà bấy lâu nay cô ta luôn coi như cỏ rác dưới chân.

Đêm ấy, sau khi hoàn tất những mũi khâu gáy chỉ gai cuối cùng cho trọn vẹn bộ ruột sách, Tú Linh cẩn thận cất tập sách vào tủ gỗ có then cài rồi mới trở về buồng nghỉ ở chái sau. Nửa đêm, trong giấc ngủ chập chờn, nàng bỗng giật mình bởi tiếng lách cách kim loại rất khẽ vọng lại từ gian xưởng. Nàng vội choàng áo, cầm cây đèn dầu bước ra rèm cửa ngó nghiêng xem xét. Nhưng màn đêm buông xuống tĩnh mịch, gian xưởng tối om im lìm, chỉ có tiếng gió xào xạc qua kẽ lá bàng ngoài sân. Nghĩ là tiếng chuột chạy qua đống đồ nghề, nàng quay về phòng chợp mắt.

Sáng hôm sau, khi vệt rạng đông vừa ửng hồng nơi chân trời phía đông, Tú Linh đã thức dậy. Hôm nay là ngày quyết định: nàng phải dùng dao xén gọt phẳng các mép của tấm bìa da cừu vân đá chu sa đã khô cong hoàn hảo, để khớp nối chuẩn xác vào phần ruột sách vừa khâu gáy trước hạn giao nộp cho Tòa Đốc học. Nhát cắt này đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối; chỉ cần một đường dao lệch lạc, tấm da cừu vô giá sẽ rách nát, công sức bao ngày sẽ đổ xuống sông xuống bể.

Nàng bước lại bàn làm việc bằng gỗ lim, khẽ hít một hơi sâu để gom lấy sự tĩnh tại, rồi đưa tay cầm lấy chuôi dao xén da cán gỗ mun quen thuộc.

Thế nhưng, vừa đặt những đầu ngón tay thon dài lên chuôi gỗ mun, trực giác bén nhạy của người thợ nhà nghề lập tức mách bảo Tú Linh điều chẳng lành. Trọng tâm của con dao bỗng lệch đi một phân rất nhỏ, cán dao có độ rơ lỏng lẻo bất thường. Khi ngón trỏ của nàng khẽ miết qua phần khớp kim loại bên dưới, Tú Linh bàng hoàng nhận ra chốt ốc giữ lưỡi dao thép tôi đã bị ai đó cưa ngầm một đường rạn nứt chí mạng.