Chương 2: Vân đá Nổi Trên Da Cừu

Tiếng cười giòn tan của Khắc Đoan Nghiêm cùng tiếng đế giày da của Lương Thế Hiển khuất dần sau khúc quanh cầu thang gác hai. Dưới góc xưởng tối, Mộc Tú Linh chầm chậm rút những ngón tay khỏi lớp cùi da lạnh ngắt. Hơi ẩm mốc bốc lên sực vào sống mũi, nhớp nháp và nặng trịch. Nàng không vội vã đứng lên vạch trần ngay lúc này. Với tính khí tự phụ của Đoan Nghiêm và sự thiên vị của cụ Khắc Trí, mọi lời can ngăn lúc này chỉ chuốc lấy sự ngờ vực và miệt thị. Nàng khẽ phủ lại tấm vải bố lên xấp da rồi lặng lẽ trở về chõng tre nghỉ ngơi.

Sáng hôm sau, khi tiếng trống canh năm vừa điểm và tiếng tàu điện đầu phố Hàng Bông bắt đầu leng keng sớm, gian xưởng Khắc Bản Đường đã đỏ lửa. Đoan Nghiêm xúng xính trong tà áo dài tân thời màu hoàng yến, cao giọng sai người thợ già — Bác Vượng, khiêng ngay tấm da cừu lên bàn lớn cho tôi! Nhớ pha sẵn chậu cồn màu cánh gián và mâm sắt nung để tôi ủi phẳng thớ da. Sách của quan Đốc học không thể chậm trễ một khắc nào.

Cụ Khắc Trí chắp tay sau lưng đứng bên, ánh mắt chan chứa kỳ vọng. Đoan Nghiêm kiêu hãnh cầm chổi lông đóm quét mạnh vệt cồn màu lên mặt da cừu.

Thế nhưng, đường chổi vừa dứt, dung dịch cồn không ngấm vào thớ mà trôi tuột thành từng giọt tròn. Lớp phấn phủ tan biến, để lộ những mảng cùi da xám xịt, loang lổ vết ố mốc. Đoan Nghiêm hoảng hốt, vội cầm bàn ủi gang nóng dí mạnh lên mép da để ép khô. Khói khét lẹt bốc lên. Thớ da ngậm nước gặp nhiệt độ cao liền co rút dữ dội, nứt toác thành những đường rạn chân chim đen đúa như gỗ mục.

— Ôi thôi! Hỏng mất rồi! — Đoan Nghiêm thất thanh, buông rơi chiếc bàn ủi xuống sàn kêu choảng một tiếng.

Cụ Khắc Trí tái mặt, vội sờ vào mép da cháy xém — Trời đất ơi! Da cừu mua mất năm đồng bạc một tấm! Ngay mẻ đầu đã cháy đen thế này thì lấy gì dâng lên Tòa Đốc học?

Mất mặt và hoảng sợ, Đoan Nghiêm trỏ thẳng ngón tay vào người thợ già — Đều tại lão! Có phải lão pha cồn giả, hay canh than quá lửa để hại tôi? Lão muốn phá hoại thanh danh Khắc Bản Đường phải không?

Bác Vượng sợ hãi sụp quỳ xuống sàn — Oan cho già quá cô ơi! Già nào dám...

— Bác không có lỗi.

Tú Linh từ góc xưởng bước ra, đứng chắn trước mặt người làm già. Nàng cúi đầu thưa với cụ Khắc Trí — Thưa bác, lỗi không nằm ở cồn hay than ủi. Toàn bộ năm tấm da cừu này khi đi đường sông về xưởng đã ngấm gió nồm ẩm ướt, mốc ăn sâu vào lớp cùi bên trong. Người bán ranh mãnh phủ phấn trắng che mắt. Nếu chưa khử ẩm mà quét cồn rồi ép nhiệt, hơi nước bốc không kịp sẽ làm mục thớ da tức khắc.

Cụ Khắc Trí giật mình, lật mặt dưới bốn tấm da còn lại ngửi thử. Quả nhiên, mùi ẩm mốc nồng nặc xộc vào mũi. Cụ thảng thốt — Thảo nào... Thế này thì nguy to! Chỉ còn chín ngày nữa là hạn giao sách, giờ đi đâu tìm mua da cừu hảo hạng? Chẳng lẽ xưởng ta phải đền tiền bồi hoàn cho Tòa Đốc học?

Đoan Nghiêm cắn môi, ánh mắt lóe lên tia hằn học — Chị đứng đó nói hay lắm! Nếu giỏi thì cứu xấp da này xem nào? Đừng tưởng học mót được vài câu sách vở rồi lên mặt dạy đời!

Tú Linh điềm tĩnh nhìn cụ Khắc Trí:— Cháu có thể cứu được. Bốn tấm da còn lại chưa bị ép nhiệt, thớ da chưa hỏng. Cháu xin bác cho cháu xử lý lại bằng thảo mộc và nhuộm vân đá theo lối thủy ấn. Nếu hỏng, cháu xin trừ toàn bộ tiền công cả năm để đền.

Trước nguy cơ mất trắng danh tiếng và món tiền đền bồi lớn, cụ Khắc Trí cắn răng gật đầu — Được! Cứ để chị làm! Nhưng nếu không xong, đừng trách ta cạn tình!

Tú Linh không chậm trễ nửa khắc. Nàng nhờ bác Vượng nhóm lò sưởi ấm gian xưởng sau, rồi lấy từ hộc tủ ra lọ tinh dầu nhựa thông hòa cùng nước sắc vỏ sú vẹt. Dưới ánh sáng ban mai rọi qua song cửa, đôi tay thon dài của nàng dùng cọ lông thỏ quét đều từng lớp dung dịch ấm lên bề mặt da cừu, nhẹ nhàng xoa bóp từng thớ sợi để đẩy lùi hơi ẩm và khử sạch mùi mốc. Nàng kẹp tấm da vào hai lớp giấy dó, dùng phiến đá xanh nhẵn bóng nén phẳng cho đến khi mặt da trở nên dai mềm, phẳng lì và thoảng hương nhựa thông thanh dịu.

Xử lý da xong xuôi, nàng bắt tay vào khay nước nhuộm.

Đoan Nghiêm đứng khoanh tay bên cạnh, khóe môi nhếch lên nụ cười châm chọc. Nhưng nụ cười ấy nhanh chóng tắt lịm.

Tú Linh đổ vào khay đồng lớp nước keo nấu từ rong biển carragheen sóng sánh, trong vắt. Nàng dùng cọ tre nhỏ từng giọt mực chu sa đỏ rực xuống mặt nước. Giọt mực son chạm màng keo liền bung nở thành những vòng tròn rực rỡ, lơ lửng không chìm. Nàng điểm xuyết thêm từng giọt mực chàm xanh thẫm đan xen.

Cầm chiếc lược ngà cổ truyền, Tú Linh nín thở lướt nhẹ đầu răng lược qua mặt nước keo. Cổ tay nàng uốn lượn nhịp nhàng, kéo các vệt màu chu sa và chàm cuộn xoáy thành từng dải hoa văn vân đá cẩm thạch bồng bềnh như mây khói trên tranh thủy mặc. Mỗi đường nét đều mềm mại, sắc sảo đến kỳ ảo.

Khi hoa văn trên mặt nước đã đạt độ tinh mỹ tuyệt đối, Tú Linh nâng tấm da cừu phẳng phiu, áp êm ru xuống mặt khay. Không một gợn bọt khí. Đợi đúng ba nhịp thở, nàng nắm mép da nhấc bổng lên dứt khoát.

Hoa văn vân đá chu sa kỳ ảo trên mặt nước đã bám trọn vẹn vào thớ da cừu mịn màng. Màu sắc tươi tắn, các đường gân nổi sắc nét như tạc vào ngọc thạch, không một tỳ vết.

— Tuyệt... Tuyệt tác! — Cụ Khắc Trí buột miệng reo lên, hai mắt mở to kinh ngạc. Cụ đỡ lấy tấm da, không ngớt lời tán thưởng: — Bìa sách thế này thì quan Đốc học khó tính đến mấy cũng phải cúi đầu khâm phục!

Đoan Nghiêm đứng chôn chân tại chỗ, mặt đỏ bừng vì bẽ bàng và tức tối. Nàng ta giậm mạnh gót guốc xuống sàn rồi hậm hực quay ngoắt bước lên gác.

Cụ Khắc Trí thở phào nhẹ nhõm, quay sang nhìn Tú Linh bằng ánh mắt khác xưa — Chị Linh... Từ mai, việc khâu gáy và hoàn thiện bộ sách này, ta giao cả cho chị. Liệu mà làm cho cẩn thận.

— Vâng, cháu xin vâng lời bác. — Tú Linh khẽ cúi đầu đáp.

Đêm về khuya, gian xưởng chỉ còn tiếng dế rỉ rả bên thềm. Ánh đèn hoa kỳ leo lét hắt bóng Tú Linh in trên vách vôi loang lổ. Nàng nán lại dọn dẹp khay mực và thu gọn bàn làm việc. Khi cúi người nhặt mảnh giẻ lau rơi dưới gầm bàn—đúng nơi Lương Thế Hiển đứng ghé ban chiều hôm trước—mắt nàng bỗng chạm phải một mảnh giấy màu xanh nhạt gấp tư kẹt trong khe chân bàn gỗ.

Tú Linh nhặt lên, mở ra dưới ánh đèn dầu.

Những dòng chữ viết bằng mực tím ngay ngắn đập vào mắt nàng. Đó là phong thư riêng của Hội đồng họ Lương gửi cho Thế Hiển, căn dặn hắn phải dùng lời lẽ đường mật lung lạc người thợ phụ Mộc Tú Linh, nhằm dò la cho bằng được công thức nấu hồ bồi giấy khử chua độc quyền của Khắc Bản Đường trước khi xưởng in nhà họ Lương khai trương.

Đầu ngón tay Tú Linh siết chặt mép giấy. Đáy mắt nàng ánh lên một tia lạnh lẽo. Hóa ra, những lời tán tỉnh phong lưu của công tử họ Lương không chỉ là thói trăng hoa rẻ rúng, mà còn là một cạm bẫy mưu mô tột cùng.