Chương 15: Nét Than Phác Thảo Và Món Quà Vôi Trắng

Khải Nguyên nín thở, ngón tay bất giác siết chặt thanh than củi bồ kết đen nhánh. Bên cạnh cậu, Hồ Văn Sanh cũng khựng lại, đôi vai gầy hơi co lên theo phản xạ ngập ngừng quen thuộc. Cả ba mươi lăm học sinh lớp 5A đứng quanh hiên lớp bỗng im bặt, ánh mắt lo âu dồn cả về phía người thầy tóc hoa râm. Trước mười hai mét tường vôi vừa được nạo sạch, việc hai cậu học trò cầm than củi định vạch lên tường rất dễ khiến người lớn ngỡ là trò nghịch ngợm bôi bẩn trường lớp.

Cô Hoài Thu vội bước lên một bước, cất giọng dịu dàng “Thưa thầy hiệu trưởng, các em đang...”

Thầy Tuyên khẽ giơ tay, ra hiệu cho cô Thu an lòng. Ánh mắt nghiêm nghị sau cặp kính lão chậm rãi quét qua mảng tường phẳng phiu, rồi dừng lại ở những thanh than củi trên tay hai cậu bé. Nếp nhăn nơi khóe mắt thầy bỗng giãn ra thành một nụ cười hiền hậu “Thầy đứng quan sát các em từ lúc cô Thu triển khai ở trong lớp rồi. Đừng lo, thầy không trách phạt đâu. Hai em cứ tiếp tục đi, thầy muốn tận mắt nhìn thấy những nét phác đầu tiên của ‘Đại ngàn chở che mái trường quê’.”

Lời nói trầm ấm như làn gió mát xua tan nỗi e ngại trong lòng đám học trò nhỏ. Khải Nguyên thở phào nhẹ nhõm, đưa mắt nhìn Sanh. Cậu bạn người Vân Kiều khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên niềm tin tưởng vừa được thắp sáng.

Hai cậu bé xoay người đối diện với vách tường. Nguyên kiễng chân, cẩn thận đặt đầu than bồ kết lên góc trên bên phải. Từng nét vẽ mộc mạc tuy còn run nhẹ theo nhịp thở nhưng nhanh chóng dứt khoát lượn thành vòm tán cây xà cừ sum suê, vươn dài những cành lá chở che mái trường thân thương nép mình bên dưới. Ở phía đối diện, đôi bàn tay rám nắng của Sanh thoăn thoắt lướt đi, vạch nên những đường nét trùng điệp, nhấp nhô của dãy Trường Sơn hùng vĩ và sườn đồi Tà Rùng lộng gió. Nét than đen tuyền ăn sâu vào lớp vôi ráp, phảng phất mùi khói bếp thân thuộc từ gian bếp bà nội Nhàn. Phía dưới chân núi, dòng suối Chênh Vênh uốn lượn hiền hòa quanh những nếp nhà sàn đón nắng, còn góc trời cao là ba mươi lăm chấm than nhỏ định vị đàn chim én sắp sửa tung cánh.

Tiếng xì xào thán phục rộ lên khe khẽ. Mai Chi ôm cuốn sổ tay bìa cứng mỉm cười rạng rỡ, trong khi Hoàng Bách nắm chặt hai bàn tay, mắt tròn xoe dõi theo từng đường nét đang sống dậy trên bức tường cũ.

Thầy Tuyên bước chậm lại gần, đưa tay khẽ chạm vào nét than củi còn vương bụi tro. Rồi ánh mắt thầy dừng lại nơi bốn chiếc hũ sành da lươn xếp ngay ngắn trên chiếc ghế băng dài đặt sát mép hiên. Thầy cúi xuống, tò mò nhìn lớp màu thảo mộc sánh mịn bên trong “Những hũ màu này... các em chuẩn bị bằng cách nào thế?”

Khải Nguyên khẽ huých nhẹ tay bạn, mỉm cười khích lệ “Sanh nói cho thầy nghe đi. Cậu là người rành nhất mà.”

Sanh hơi bối rối, hai bàn tay vô thức xoa vào mép áo sơ mi sờn vai đã giặt sạch sẽ. Nhưng nhìn ánh mắt ấm áp, đầy tin cậy của thầy hiệu trưởng, cậu lấy lại bình tĩnh, cất giọng mộc mạc nhưng rành rọt “Thưa thầy, đây toàn là cây cỏ trên đồi rừng quê mình ạ. Màu xanh biếc này bọn em làm từ lá chàm già hái lúc sáng sớm trên đồi Tà Rùng, đem ngâm ủ nước vôi trong rồi khuấy sủi bọt lấy cao chàm. Màu đỏ nâu ấm là củ nâu rừng đào dưới chân le hòa cùng màng gấc chín hấp cách thủy. Còn sắc vàng óng là nước cốt củ nghệ già mọc ven khe suối. Bà nội của Nguyên đã chỉ cho chúng em cách quấy hồ nếp pha mật mía làm chất keo dán, giúp hạt màu thảo mộc bám chặt vào vữa tường mà không sợ nắng gió làm phai.”

Nghe cậu học trò bản Chênh Vênh say sưa nói về từng loài cây ngọn cỏ bằng tất cả niềm tự hào, khóe mắt thầy hiệu trưởng khẽ rung lên xúc động. Thầy đặt bàn tay ấm áp lên bờ vai nhỏ bé của Sanh, khẽ vỗ về:“Giỏi lắm! Đất rừng quê hương mình giàu đẹp biết bao, vậy mà phải nhờ tấm lòng và đôi bàn tay của các em mới làm bừng sáng lên được. Thầy rất tự hào về em, Sanh ạ.”

Sanh cắn nhẹ môi, khuôn mặt rám nắng khẽ ửng đỏ vì ngượng nghịu và xúc động. Nỗi mặc cảm nghèo khó bấy lâu dường như tan biến hoàn toàn trước lời khen chân tình của người thầy đứng đầu mái trường.

Quay sang nhìn cô Hoài Thu và ba mươi lăm gương mặt ngây thơ đang ngập tràn háo hức, thầy Tuyên dõng dạc tuyên bố “Ban giám hiệu hoàn toàn ủng hộ và chính thức phê duyệt dự án bích họa của lớp 5A. Các em đã biến những khó khăn sau trận lũ thành bài học đoàn kết và tình yêu mái trường vô cùng sâu sắc.”

Cả dãy hành lang vang lên tiếng vỗ tay rộn rã. Hoàng Bách không kìm được sung sướng, nhảy cẫng lên reo hò “Hoan hô thầy hiệu trưởng! Hoan hô lớp mình!”

Đợi tiếng reo hò lắng xuống, thầy Tuyên lại gần bức tường, chăm chú nhìn kỹ bề mặt gạch ba vanh xám xịt vừa cạo sạch. Thầy trầm ngâm một lát rồi cất lời “Bức tranh của các em có bố cục rất đẹp, nhưng các em nhìn xem, nền tường vôi cũ sau khi ngâm lũ vẫn còn thẫm màu xám đục. Màu thảo mộc tự nhiên tuy đượm nhưng vốn trong và thanh. Nếu quét trực tiếp lên nền xám ẩm này, sắc chàm và sắc nghệ sẽ bị xỉn, khó lòng bật lên hết vẻ rực rỡ.”

Khải Nguyên giật mình. Đúng như lời thầy nói, nền gạch xám thô ráp bên dưới có thể làm giảm độ tươi sáng của nước cốt nghệ và màng gấc. Nét lo âu vừa chớm hiện trên gương mặt Mai Chi và các bạn thì thầy Tuyên đã mỉm cười “Đừng lo. Đợt sửa mái tôn nhà công vụ vừa rồi, nhà trường vẫn còn dư một thùng vôi tôi trắng mịn cất trong kho. Thầy sẽ tặng lại thùng vôi ấy cho lớp 5A. Các em hãy hòa nước quét một lớp nền lót mỏng. Màu vôi trắng tinh khôi sẽ phủ kín nền gạch xám, giúp giữ ẩm vừa độ, lại làm cho màu thảo mộc bám bền và bừng sáng như trên trang giấy mới!”

Một đợt reo hò nữa lại bùng lên, vang vọng khắp sân trường rợp bóng xà cừ.

Chỉ mươi phút sau, Hoàng Bách cùng mấy bạn nam khỏe khoắn đã hớn hở khiêng thùng vôi tôi trắng mịn từ nhà kho ra cạnh bể nước giếng khoan. Dưới sự hướng dẫn tỉ mỉ của cô Hoài Thu, các bạn hòa thêm chút nước, dùng thanh tre khuấy đều cho đến khi vôi sánh mượt, trắng muốt như sữa đặc.

Các tổ chia nhau những chiếc chổi rơm và chổi đót sạch nhúng vào thùng vôi. Khải Nguyên, Sanh cùng các bạn cẩn thận quét từng vệt vôi trắng mịn lên mười hai mét tường. Bàn tay của ba mươi lăm cô cậu học trò thoăn thoắt đưa chổi nhịp nhàng. Lớp vôi trắng mỏng tang nhẹ nhàng phủ kín những vết ố xám xịt của gạch vữa, nhưng kỳ diệu thay, các đường nét phác thảo bằng than củi bồ kết đậm đà vẫn nổi rõ mồn một bên dưới, như một bộ khung xương vững chãi định hình toàn bộ bức tranh đại ngàn.

Khi vệt chổi cuối cùng vừa dứt, hoàng hôn buông xuống thung lũng Hướng Phùng. Gió đồi se lạnh mơn man thổi qua góc hiên, làm bề mặt vôi trắng mịn se khô nhanh chóng, phẳng phiu và thơm nồng mùi vôi mới tinh khôi.

Đặt ngay ngắn bên bậu cửa sổ, bốn hũ sành da lươn đựng màu thảo mộc được mở nắp kiểm tra lại lần nữa. Sắc nghệ vàng óng, cao chàm xanh thẫm, màu củ nâu phối gấc đỏ au cùng muội than đen tuyền sóng sánh trong ánh chiều tà, sẵn sàng cho những nét cọ rực rỡ đầu tiên vào sáng ngày mai.