Chương 9: Sụp Lạy Trước Khói Nhang

Khói trầm hương bảng lảng vương quanh những pho bài vị sơn son thếp vàng, đượm cùng mùi nước lá bưởi thơm nồng vừa lau dọn khắp gian từ đường. Ánh nến sáp ong bập bùng hắt những quầng sáng vàng vọt lên sập gụ và hàng cột lim bóng nhẫy, soi rõ từng đường nét khắc khoải trên gương mặt xám ngoét của Diệp Thừa Tông.

Lão thái quân Diệp Thục Đoan ngồi tĩnh tại trên chiếc ghế gỗ mun bên tả án gian. Lưng bà thẳng tắp, hai bàn tay gầy gò nổi rõ những đường gân xanh cùng vệt chàm bám sâu vào kẽ móng qua hơn sáu mươi năm lăn lộn bên lu vại. Bà lặng lẽ lần từng hạt bồ đề nhẵn bóng, ánh mắt sâu thẳm tựa làn nước mùa thu dừng lại nơi người con cả đang đứng chết trân ngoài ngưỡng cửa.

Thừa Tông lảo đảo bước qua bậc cửa gỗ lim cao ngang gối. Chân phải nhói buốt vì vết trẹo khớp đêm mưa bão khiến dáng đi của ông ta xiêu vẹo, hai đầu gối run rẩy như không còn đỡ nổi thân xác đẫy đà. Ánh mắt ông ta dán chặt vào chiếc đĩa sứ hoa lam đặt ngay ngắn sát chân bát hương đồng cổ kính. Mẩu vải the màu mận chín rách tưa mép, vệt nước chàm khô cứng phủ lên thớ tơ óng ả nằm im lìm ở đó, tựa một vết dao vô hình cắm thẳng vào tim gan kẻ phạm tội.

“Con đứng trơ ra đó làm gì? Lại đây.”

Giọng cụ Đoan cất lên, trầm đục, bằng phẳng, không một gợn gắt gỏng nhưng lại nặng tựa nghìn cân đá tảng rớt xuống gian phòng tịch mịch.

Thừa Tông rùng mình một cái, lê từng bước nặng nề đến trước bệ thờ. Miệng ông ta mấp máy, môi khô khốc nứt nẻ “Mẹ… mẹ gọi con…”

Cụ Đoan không đáp ngay. Bà khẽ ngừng tay lần tràng hạt, hướng mắt lên di ảnh cùng bài vị của người chồng đã khuất từ hai mươi năm trước. Ngọn nến lung linh lay động theo làn gió luồn qua khe liếp.

“Năm Cảnh Hưng thứ tư mươi, cả vùng Lạc Thủy này chịu một trận lụt lớn. Nước sông cuồn cuộn đỏ ngầu dâng ngập quá nửa mái nhà, cơ nghiệp của phường nhuộm Ngũ Nhã chìm nghỉm trong bùn rác. Cha con khi ấy lưng còng gãy gập, ngâm mình dưới dòng nước xiết vớt từng mớ lá chàm khô, giữ từng chum men giống. Mẹ bế con mới tròn năm tuổi trèo lên chái bếp, còn thằng Khiêm đỏ hỏn quấn trong manh chiếu rách khóc ngặt vì đói sữa.”

Giọng bà thong thả, như đang kể lại một câu chuyện của tiền kiếp xa xôi, nhưng từng thanh âm lại rành rẽ khắc sâu vào màn đêm “Những ngày hàn vi ấy, cha mẹ nhịn từng bát cháo hoa, bớt từng củ khoai sắn để chắt chiu tiền mua giấy bút cho con dùi mài kinh sử mong ngày đỗ đạt. Đến khi con thi trượt, cha con lại dốc lòng dạy con đạo buôn bán, giao việc quản lý xuất nhập tơ lụa cho con gánh vác, dặn dò anh em các con phải một lòng đùm bọc, giữ lấy nếp nhà thanh bạch. Cha con trước lúc nhắm mắt từng nắm tay con mà bảo: vải rách có thể vá, chứ lòng người mà nứt nẻ thì tổ tông muôn đời không an.”

Nghe mẹ nhắc đến cha, lồng ngực Thừa Tông nghẹn ứ, từng giọt mồ hôi lạnh toát ra ướt đẫm trán.

Cụ Đoan chậm rãi đưa tay vào bọc áo, rút ra một mảnh giấy hoa tiên màu ngà viền đỏ, nhẹ nhàng đặt xuống mặt bàn thờ, ngay cạnh chiếc đĩa sứ hoa lam đựng mẩu vải the rách. Trên góc giấy, con dấu son hình đầu hổ của sòng bạc Hắc Hổ vẫn còn tươi thắm, đỏ lòm như một vết máu tanh tao.

“Hôm nhận hịch lệnh của quan Trấn thủ, con đánh rơi mảnh giấy này ở sân trước. Ta đã nhặt được, nhưng ta không nói.”

Cụ Đoan chuyển mắt nhìn thẳng vào gương mặt đang cắt không còn giọt máu của con trai “Đêm qua giông gió ngập trời, gấu áo the ngoại trấn màu mận chín của con bị then sắt rãnh cống cạnh chum số bảy móc rách một mảng. Sáng nay, mép ủng gấm thêu chỉ của con còn dính vệt nước chàm pha vôi sống chưa kịp lau. Trưa nay, con lén mang đôi ủng ra sau đống rạ mục kho củi nhà đông, rồi chiều lại cắt vụn ném vào lò than hòng đốt sạch tang chứng. Mẹ già này tuy mắt mờ chân chậm, nhưng mũi vẫn ngửi được mùi tro vôi, mắt vẫn trông rõ dấu chân trượt ngã bên bờ đất sét.”

Thừa Tông nghe từng câu, từng chữ của mẹ như những tiếng búa nặng nề giáng thẳng vào đầu. Mọi sự dối trá, mọi mưu mô giấu giếm tưởng chừng kín kẽ bỗng chốc tr*n tr** dưới ánh nến từ đường. Ông ta lảo đảo ngã quỵ xuống đất.

“Rầm!”

Thừa Tông sụp quỳ trên nền gạch Bát Tràng trơn bóng, hai tay ôm chặt lấy đầu gối, cả người run bắn lên bần bật:“Mẹ ơi! Con có tội! Con có tội tày đình với mẹ, với tổ tiên rồi!”

“Con có tội gì? Nói ra trước anh linh cha con xem nào!” Cụ Đoan đanh giọng lại, ngón tay trỏ chỉ thẳng vào bài vị tổ tiên.

Nước mắt Thừa Tông giàn giụa, lăn dài trên đôi má thịt chảy xệ. Nỗi sợ hãi tích tụ bấy lâu cùng sự bức bách của món nợ khổng lồ vỡ òa ra thành tiếng nấc nghẹn ngào “Con u mê… con trót sa chân vào chiếu bạc ngoài phố… Sòng bạc Hắc Hổ cho người mồi chài, con thua sạch vốn liếng rồi vay nợ lãi. Đến nay… đến nay món nợ đã lên tới ba trăm lượng bạc ròng! Con không có tiền trả, bọn chúng dọa chặt tay con, dọa kéo đến xé bảng hiệu Diệp gia…”

Thừa Tông dập đầu chan chát xuống sàn gạch, trán đập vào nền đá buốt buốt “Tào Khắc Vĩnh của phường Vạn Lợi đã mua lại giấy nợ của con. Hắn… hắn mang tờ văn tự ấy đến uy h**p, bảo nếu con không nghe theo lời hắn thì hắn sẽ cho người đến đập phá cửa nhà, bêu riếu khắp cả trấn Lạc Thủy này. Hắn đưa cho con gói vôi sống, xúi con đổ vào bể men của chú Khiêm, vu cho nhánh thứ làm hỏng lụa để đoạt lấy quyền cai quản xưởng nhuộm đem gán nợ… Mẹ ơi, con bị ma xui quỷ khiến, con sợ hãi quá nên mới nhẫn tâm làm hại mồ hôi nước mắt của em mình!”

Tiếng khóc của Thừa Tông nghẹn ngào vang vọng giữa gian từ đường tịch mịch. Ông ta quỳ mọp dưới chân mẹ, hai vai rung lên từng chặp, trán đã rướm máu đỏ tươi trên nền gạch xám.

Cụ Đoan nhìn con trai đang phủ phục dưới chân mình, lồng ngực bà nhói buốt như có ai bóp nghẹt. Đau đớn thay cho một người mẹ cả đời gìn giữ nề nếp gia phong, dạy con lấy đức làm đầu, nay lại phải chứng kiến đứa con cả sa đọa đến mức này. Bà nhắm nghiền mắt lại, hít một hơi sâu để nén cơn nghẹn nơi cuống họng.

Khi mở mắt ra, ánh nhìn của Lão thái quân đã trở lại vẻ uy nghiêm, sắt đá thường ngày. Bà cất giọng rành rọt, từng lời thấu triệt tâm can “Thừa Tông, con nghe cho rõ đây! Mê muội đỏ đen là tự hủy hoại thanh danh, làm nhơ nhuốc tấm bảng hiệu mà tổ tiên bốn đời gầy dựng. Nhưng điều đáng giận hơn, đáng ghê tởm hơn nghìn vạn lần, là con nỡ lòng đem dạ lang sói đối xử với chính ruột thịt của mình! Thằng Khiêm kính con như cha, sớm hôm một nắng hai sương bên vại men chỉ mong có được tấm lụa chàm thượng phẩm làm rạng danh dòng họ. Vậy mà con vì chút lợi riêng, vì món nợ nhơ bẩn của mình mà đang tâm đổ vôi độc xuống bát cơm, giẫm nát danh dự của em trai!”

Bà dừng lại một nhịp, ánh mắt nhìn xoáy vào kẻ đang run rẩy dưới đất “Tội mưu hại cốt nhục là đại nghịch bất đạo, theo gia quy thời xưa phải đánh đòn đuổi ra khỏi họ, giải lên quan nha cho gông cổ đày đi biên ải! Nhưng nhà họ Diệp này trị gia bằng đức chứ không cậy uy quyền, giữ con cháu bằng tình thâm chứ không đem ruột thịt nộp cho nha môn để người ngoài cười chê, đắc ý!”

Thừa Tông ngước khuôn mặt đầm đìa nước mắt lên, run rẩy vái lạy “Mẹ… mẹ từ bi tha mạng cho con… Con biết tội rồi, con không dám nữa…”

Cụ Đoan không đáp lời cầu xin ấy. Ánh mắt bà bỗng lóe lên một tia sáng sắc bén, uy nghiêm tột bực. Bà đứng phắt dậy, cánh tay già nua nhưng gân guốc siết chặt cây gậy trúc mun.

“Cốp!”

Đầu gậy trúc nện mạnh xuống nền gạch Bát Tràng vang lên một tiếng khô khốc, xé toạc bầu không khí ngột ngạt của từ đường. Cụ Đoan nhìn Thừa Tông, giọng vang lên đanh thép tựa tiếng chuông đồng “Tội của con, tổ tiên không thể dung thứ nếu chỉ bằng mấy giọt nước mắt hối hận muộn màng! Đêm nay trước bàn thờ cha con, ta tuyên bố gia pháp trừng phạt. Muốn rửa sạch vết nhơ, muốn giữ lại cái tên trong gia phả họ Diệp, con phải tự mình trả giá bằng từng giọt mồ hôi và máu thịt!”