Chương 20: Biển Vàng Triều Ban

Lời tuyên chỉ sang sảng của Khâm sai Lê Khắc Thuần vừa dứt, bến sông Hiến như vỡ òa trong tiếng reo hò dậy đất. Những chiếc nón mê rách rưới của bà con nông phu tung bay rợp trời, hòa cùng tiếng vỗ tay rầm rập của cánh thợ cối Diên Cối.

Chử Minh Viễn đứng sững bên vành cối đất nén, lồng ngực phập phồng nghẹn ngào. Chàng đưa bàn tay còn vương bụi đất sét và vụn dăm nghiến quệt vội giọt mồ hôi cay xè nơi khóe mắt. Mảnh khế ước năm trăm quan tiền đè nặng lên vai ông cháu suốt bao ngày qua, món nợ từng dọa cướp đi bãi tre ngâm máu thịt của làng nghề, nay đã tan thành mây khói dưới sự công minh của đấng chấp pháp triều đình.

Dưới sự áp giải nghiêm ngặt của đội thị vệ, tên Trần Bá Hộ với chiếc gông gỗ lim trĩu nặng trên vai đang lê lết từng bước rời khỏi sàn đấu. Tiếng gào khóc xin tha của hắn chìm nghỉm giữa những nắm bùn non, vỏ trấu mà dân làng phẫn nộ ném tới tấp. Cách đó vài trượng, Pierre Dubois đứng chết lặng bên đống sắt vụn gãy nát của cỗ máy Cự Lôi Xa, vẻ mặt xám ngắt như tro tàn.

Khâm sai Lê Khắc Thuần quay sang phía chàng thợ trẻ và cụ Chử Đình Luân, gương mặt nghiêm nghị giãn ra thành nụ cười đôn hậu. Ngài khẽ phất tay áo rộng, cất giọng sang sảng “Chử lão trượng, tráng sĩ Minh Viễn, mời hai vị bước lên kỳ đài!”

Minh Viễn khẽ đỡ cánh tay rắn rỏi của ông nội. Cụ Luân mỉm cười, râu tóc bạc phơ rung rinh trong gió sông, từng bước ung dung cùng cháu tiến lên bậc sàn gỗ lim.

Tại vị trí trang trọng nhất trên kỳ đài, bốn người lính thị vệ cung kính khiêng ra một tấm biển sơn son thếp vàng lộng lẫy. Dưới ánh nắng vàng rực rỡ buông xuống từ trời tây, bốn chữ đại tự “Bách Nghệ Tinh Hoa” dát vàng ròng ánh lên tia sáng chói ngời, từng nét chạm trổ rồng mây tinh xảo uốn lượn ôm lấy dòng lạc khoản ghi rõ niên hiệu triều đình ban thưởng. Bên cạnh tấm biển vàng là một chiếc khay đồng lớn phủ lụa đỏ, xếp ngay ngắn năm trăm quan tiền kẽm ròng tiền cược cùng bản văn tự ấn định quyền hạn cung ứng lúa gạo cho toàn bộ kho quân lương trấn Sơn Nam.

Khâm sai Thuần nâng dải lụa đỏ, tự tay trao tấm biển vàng vào tay cụ Luân “Chử lão trượng, tấm biển này là triều đình ghi nhận tài nghệ tuyệt luân của cụ và phường thợ Diên Cối. Năm trăm quan tiền cược cùng trọng trách kho quân lương nay giao lại cho người xứng đáng. Đất nén cật tre của các vị đã giữ trọn hạt ngọc cho xã tắc, khiến bản quan vô cùng khâm phục!”

Cụ Luân chắp tay cung kính thi lễ “Đa tạ Khâm sai đại nhân công minh soi xét. Có triều đình cầm cân nảy mực, hạt gạo của người cày cấy mới không bị phường gian thương vùi dập.”

Minh Viễn bước tới, hai cánh tay cuồn cuộn gân cốt vững vàng đỡ lấy tấm biển vàng nặng trịch bên cạnh ông nội. Tấm biển mát lạnh, trơn bóng thớ gỗ quý, nhưng chàng cảm thấy nó nặng tựa ngàn cân, bởi đó là kết tinh từ mồ hôi, nước mắt và cả sự kiên cường của bao thế hệ thợ cối ven sông bãi bồi.

“Bách nghệ tinh hoa! Vành cối Diên Cối trường tồn!”

Tiếng hô vang dậy của hàng vạn bách tính từ bến sông dội vào vách kỳ đài rền vang như sấm. Những người thợ già làng Diên Cối ôm chầm lấy nhau khóc nấc lên vì sung sướng. Minh Viễn nhìn xuống, bắt gặp ánh mắt lấp lánh niềm kiêu hãnh của Mai Nương đang hướng về phía mình.

Đúng lúc ấy, viên đề lại ty Lương Đốc run rẩy dâng lên một tờ biên bản viết bằng mực nho còn ướt. Khâm sai Thuần lạnh lùng liếc nhìn Pierre Dubois, cất giọng đanh thép:“Pierre Dubois! Cỗ máy của ngươi sinh khói lửa làm cháy bãi tre bồi, lại dùng mưu hèn tráo thóc làm loạn chốn thương trường. Bản quan niệm tình ngươi là khách phương xa, truyền lệnh: Thương đoàn Tây Vực phải ký vào biên bản bồi thường trọn vẹn thiệt hại cho các xưởng tre Diên Cối bằng ba mươi thỏi bạc ròng, lập tức tháo dỡ toàn bộ sắt vụn, cút khỏi bến Hiến trước khi mặt trời lặn!”

Pierre Dubois run rẩy đón lấy ngọn bút lông từ tay viên nha dịch. Đôi bàn tay từng quen cầm thước thép và gậy batoong bịt bạc nay run bần bật, vội vã điểm chỉ vào tờ giấy bồi thường. Hắn cúi rạp đầu, không dám nhìn thẳng vào ánh mắt uy nghiêm của cụ Luân hay ngực áo phập phồng căm giận của Minh Viễn. Đám tùy tùng ngoại bang lủi thủi xúm lại, kéo lê những mảnh trục sắt vặn vẹo cùng bánh răng sứt mẻ xuống thuyền buôn, cuốn gói rời khỏi bến cảng trong sự la ó, xua đuổi nhục nhã của bàn dân thiên hạ.

Khi bóng con thuyền Tây Vực dần khuất sau khúc quanh bến sông, ông Đặng Hữu — chủ vựa thóc lớn nhất trấn, cũng chính là cha của Mai Nương — bèn bước ra trước hương án. Ông dõng dạc chắp tay hướng về phía quan Khâm sai và toàn thể bà con nông phu “Bẩm Khâm sai đại nhân, thưa toàn thể bà con! Bấy lâu nay phường gian thương Trần Bá Hộ ép giá lúa non, khiến người làm ruộng khốn đốn lầm than. Nay cỗ máy sắt độc hại đã bị trục xuất, vựa thóc Đặng gia cùng mười hai phường buôn thóc gạo vùng duyên hải xin thề trước trời đất: Kể từ vụ lúa này, chúng tôi liên kết toàn bộ các vựa thóc, cam kết thu mua lúa theo đúng giá thật, đủ một quan tiền cho hai thúng thóc mẩy, tuyệt đối không ép giá, dốc lòng cùng phường cối Diên Cối giữ vững chén cơm thơm thảo cho trăm họ!”

“Hay lắm! Đặng gia trượng nghĩa!”

“Từ nay nông dân ta không lo đói rách nữa rồi!”

Tiếng reo hò lại bùng lên như sóng cồn. Mai Nương bước lên bên cạnh cha, nụ cười rạng rỡ như đóa hoa gạo đầu mùa. Nàng đưa tay vẫy nhẹ về phía Minh Viễn, ánh mắt chan chứa niềm tin yêu và thấu hiểu. Minh Viễn siết chặt góc tấm biển vàng, một cảm giác ấm áp lạ kỳ dâng trào trong huyết quản. Chàng hiểu rằng, chiến thắng hôm nay không chỉ là bẻ gãy một cỗ máy sắt vô hồn, mà là thắp lại ngọn lửa đoàn kết, dựng lại đạo lý tương thân tương ái vốn có của xóm làng.

Ánh hoàng hôn rực rỡ buông xuống bãi bồi sông Hồng, dát một lớp vàng mỡ gà lộng lẫy lên kỳ đài, nhuộm thắm những vành tre bánh tẻ và mặt cối đất nén vẫn tỏa hương phù sa ngan ngát.

Cụ Chử Đình Luân đứng lặng ngắm nhìn dòng sông chở nặng phù sa, đôi mắt màu hổ phách ánh lên vẻ thâm trầm mà thanh thản. Cụ quay sang nhìn đứa cháu đích tôn, khẽ đặt bàn tay chai sạn lên bờ vai vạm vỡ của chàng “Cháu Viễn, tấm biển vàng này quý thật, năm trăm quan tiền cược này lớn thật. Nhưng đạo nghề của tổ tiên ta truyền lại, vốn chẳng phải để đổi lấy vàng bạc hay bổng lộc riêng mình.”

Minh Viễn khẽ giật mình nhìn ông, rồi như chợt hiểu ra điều gì, ánh mắt chàng bừng sáng một sự kính phục vô bờ “Ông nội… ý người là…”

Cụ Luân mỉm cười gật đầu, một nụ cười bao dung tựa vầng trăng rằm. Cụ chỉnh lại vạt áo nâu sồng, từ từ bước lên mép kỳ đài, hướng về phía Khâm sai Lê Khắc Thuần rồi giơ cao cánh tay quắc thước xin phép được nói một lời trước toàn thể đồng bào.

Bàn tay già nua nhưng đanh chắc giơ lên giữa thinh không, khiến cả quảng trường vạn người đang ồn ào bỗng chốc im phăng phắc, nín thở lắng nghe.