Chương 17: Ngọc Thực Tỏa Hương

Trước tiếng gào the thé lạc cả giọng của Trần Bá Hộ, Quan Khâm Sai Lê Khắc Thuần khẽ nhíu mày. Ngài quay lại hương án, quét ánh mắt sắc như dao cau nhìn vẻ mặt nhăn nhúm vì bấn loạn của gã trùm lúa gạo xứ Sơn Nam, đoạn cất giọng đanh gọn “Bản quan chưa từng nói đại hội kết thúc ở vòng hai. Khế ước dự trữ kho lương quốc gia hệ trọng dường nào, lẽ nào triều đình chỉ cần sức vóc mà bỏ qua phẩm chất hạt ngọc? Trần bang chủ không cần gào thét thất lễ trước kỳ đài!”

Minh Viễn đứng bên vành cối đất nén đầm chắc, nhìn điệu bộ lấm lét của Trần Bá Hộ mà lòng nhẹ bẫng. Chàng khẽ gật đầu chào Mai Nương khi nàng bưng chiếc nia tre đựng mẻ gạo lúa trời vừa xay xong bước lên. Bên kia sàn đấu, Pierre Dubois mặt xám như tro, run rẩy chống chiếc batoong bịt bạc lảo đảo đứng nép vào góc giá gỗ, không còn thốt nổi một lời trịch thượng nào về sức mạnh cơ khí sắt thép.

Khâm sai Lê Khắc Thuần vung tay hạ lệnh “Truyền ty Lương Đốc bày bếp đồng! Bước vào vòng ba: kiểm định phẩm chất hạt gạo và thi thổi cơm dâng tiến triều đình ngay trước hương án kỳ đài!”

Lệnh ban ra, đám nha dịch lập tức khiêng lên sàn đấu mười chiếc bếp đồng cổ kiềng ba chân, chia đều hai phía tả hữu. Từng bó củi tre già chẻ mỏng cùng những ang nước giếng khơi trong vắt lấy từ chùa Chuông được kiểm tra cẩn thận.

Mai Nương cùng các cô gái thôn Diên Cối nhanh nhẹn bước vào vị trí bếp bên tả. Đôi bàn tay thoăn thoắt của nàng bốc từng vốc gạo lúa trời từ nong tre, nhẹ nhàng khoát nước vo gạo trong chiếc chậu đồng. Từng động tác uyển chuyển, nâng niu như sợ làm tổn thương lớp cám mỏng bao bọc hạt ngọc. Minh Viễn tiến lại gần, cúi xuống ghé củi nhóm lửa giúp nàng.

Ánh mắt hai người chạm nhau, Mai Nương khẽ mỉm cười, đôi mắt lá dong lấp lánh niềm tin “Minh Viễn huynh nhìn xem, hạt gạo lúa trời qua hàm răng dăm nghiến tròn trịa, bóng mẩy như hạt ngọc trai nước ngọt, đầu phôi mầm vẫn bám chặt không sứt mẻ một ly.”

Minh Viễn khẽ đưa tay đỡ lấy miệng nong tre, xúc cảm đanh chắc, mát lành của hạt gạo truyền qua kẽ ngón tay khiến chàng bồi hồi nhớ lại từng nhát vồ nện đất và những đêm thức trắng cùng ông nội bên đầm ngâm dăm. Chàng khẽ nói “Nước giếng ngọt gặp gạo vẹn mầm, ngọn lửa củi tre thuần hậu của làng ta nhất định sẽ đánh thức trọn vẹn hương vị đất mẹ.”

Ở phía bếp bên hữu, không khí lại hoàn toàn ngột ngạt. Đầu bếp trứ danh của phủ Trần Bá Hộ run rẩy đổ mẻ gạo máy sắt vào nồi đồng. Đống gạo ấy hạt vỡ nát nham nhở, lẫn lộn trấu vụn cám cháy xám xịt. Gã đầu bếp cố dùng muôi gạn lớp váng đen nổi trên mặt nước nhưng càng khoát thì nước vo gạo càng đục ngầu, loang loáng những đốm váng mỡ bôi trơn rỉ ra từ cỗ máy Cự Lôi Xa.

Lửa củi tre bùng lên rực rỡ dưới đáy mười chiếc nồi đồng. Khói lam chiều bảng lảng quyện vào làn gió nam từ sông Hiến thổi vào lồng lộng. Hàng vạn cặp mắt của bách tính, thương nhân vạn chài và quan viên triều đình đều nín thở dồn cả vào hai dãy bếp.

Chừng hơn một tuần trà, các nồi đồng bắt đầu sôi sùng sục. Nắp vung rung lên bần bật, hơi nóng bốc lên ngùn ngụt.

Nhưng ngay khoảnh khắc ấy, một mùi ngai ngái nồng nặc bốc lên từ dãy bếp của bên máy sắt. Hơi nóng tỏa ra từ nồi cơm của Trần Bá Hộ không hề có mùi thơm ngọt của lúa mới, mà sực nức mùi cám cháy khét lẹt do ma sát quá nhiệt trên trục sắt, thoang thoảng váng dầu mỡ máy móc gây buồn nôn. Mấy viên dịch lại đứng canh nồi cơm phải đưa vạt áo lên che mũi, đám đông dân chúng đứng gần kỳ đài bắt đầu xì xào chỉ trỏ “Mùi gì mà khét lẹt như giẻ lau dính mỡ bò thế kia?”

“Cơm tiến triều kiểu gì mà bốc khói hôi hám đến rợn người! Hạt gạo bị sắt nghiền nát phôi mầm, dầu máy ngấm vào ruột thì nuốt sao trôi!”Trần Bá Hộ đứng sau lưng đầu bếp, mồ hôi đầm đìa chảy dài xuống cổ áo gấm tía, mặt cắt không còn giọt máu. Gã lúng túng vung quạt lông xua khói, nhưng càng quạt mùi khét dầu cháy càng bay thẳng về phía bàn hương án của quan Khâm sai.

Đúng lúc ấy, dãy bếp đồng của thôn Diên Cối cất nắp vung để rút bớt than ủ cơm.

Một luồng hơi trắng muốt, tinh khiết như mây trời bừng tỏa ra, bao trùm khắp mặt sàn gỗ lim rồi lan tỏa ngào ngạt khắp bến sông Hiến. Đó là mùi hương thanh tao, đậm đà và ngọt lịm của hạt lúa trời châu thổ sông Hồng được ấp ủ qua lớp đất nén gan gà dẻo quánh. Hương thơm thuần khiết của phù sa, của nắng gió đồng bãi quyện trong mùi khói củi tre thơm nồng khiến lòng người bỗng chốc lắng lại, dâng lên cảm giác ấm no, thanh bình đến lạ kỳ.

Những người nông phu đứng chen chúc dưới bến đá hoa cương hít sâu một hơi, gương mặt lam lũ giãn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào “Thơm quá! Đúng là hương cơm gạo ngọc thực của đồng bãi quê mình rồi!”

“Mùi thơm ngọt lịm từ tận cuống họng, ngửi thôi đã thấy ấm bụng!”

Cụ Chử Đình Luân đứng chắp tay sau lưng, râu tóc bạc phơ bay bay trong gió sông. Đôi mắt hổ phách của bậc đại tông sư nhìn làn khói thơm bảng lảng, khẽ nở nụ cười bao dung. Cụ quay sang Minh Viễn, giọng trầm ấm ngân vang “Cháu Viễn, cơm chín tới rồi. Lòng đất nén giữ mát phôi mầm, lửa củi tre đánh thức sinh khí. Con hãy xới cơm dâng lên Khâm sai đại nhân.”

“Dạ, thưa ông nội!”

Minh Viễn bước tới bên bếp, đón lấy chiếc muôi gỗ mun từ tay Mai Nương. Chàng cung kính mở chiếc nồi đồng lớn nhất. Làn hơi thơm dịu ùa vào mặt, trước mắt chàng là những hạt cơm trắng ngần, nở đều tăm tắp, óng ả như những giọt ngọc trời. Dù đã qua lửa sôi sùng sục, từng hạt cơm vẫn giữ nguyên dáng hình thon dài, đầu phôi mầm tròn trịa không hề gãy nát hay bết dính thành tảng như đống cơm nhão nhoét, xám xịt bên bếp của đối phương.

Minh Viễn khéo léo xới từng muỗng cơm đầy đặn vào chiếc bát sứ hoa lam viền chỉ vàng của triều đình. Hạt cơm dẻo quánh tựa vào nhau, từng làn khói thơm ngào ngạt uốn lượn bay lên.

Chàng bưng khay gỗ sơn son, bước từng bước vững chãi tiến lên kỳ đài. Trước hương án tôn nghiêm, Minh Viễn quỳ một gối, hai tay nâng cao khay cơm dâng trước mặt quan Khâm sai “Bẩm Khâm sai đại nhân, cơm gạo lúa trời bóc tách từ cối tre nện đất thôn Diên Cối đã chín tới. Kính xin đại nhân thẩm định ngọc thực!”

Bên cạnh, bát cơm của bên Trần Bá Hộ cũng được run rẩy dâng lên. Hai bát cơm đặt cạnh nhau tạo nên sự tương phản một trời một vực: một bên xám đen, nát vụn như cháo đặc, bốc mùi khét lẹt dầu mỡ; một bên trắng tinh khiết, hạt căng mẩy nguyên phôi, tỏa hương thơm ngát làm sáng bừng cả không gian kỳ đài.

Quan Khâm Sai Lê Khắc Thuần từ từ đứng dậy. Ánh mắt ngài lướt qua vẻ mặt run rẩy, xám ngoét của Trần Bá Hộ và Pierre Dubois, rồi dừng lại trên bát cơm hoa lam ngát hương phù sa. Ngài đưa tay đón lấy đôi đũa ngà voi do thị vệ kính cẩn dâng lên, khẽ gạt nhẹ bề mặt bát cơm cối đất. Từng hạt ngọc dẻo dai tách rời nhưng vẫn mềm mại, bóng bẩy như được phủ một lớp dầu mầm tự nhiên của trời đất.

Khâm sai Lê Khắc Thuần cầm đũa nếm thử muỗng cơm đầu tiên, ánh mắt nghiêm nghị bỗng chốc rực sáng vẻ kinh ngạc.