Chương 11: Thử Lửa Lúa Trời

Cơn gió sớm thổi qua chõng tre làm tà áo sồng của cụ Chử Đình Luân bay phần phật, nhưng không làm lay chuyển nổi vẻ vững chãi tựa non cao của bậc lão thợ cối. Nhìn ánh mắt rực sáng niềm kiên định tuyệt đối của ông nội, nỗi hoang mang vừa dấy lên trong lòng Minh Viễn tan biến như làn sương mỏng gặp nắng ban mai.

Bàn tay chai sạn của cụ Luân khẽ vỗ nhẹ lên vai Minh Viễn, giọng cụ trầm ấm rủ rỉ “Cháu Viễn, chớ vội bàn chuyện ngày mai. Binh gia có câu biết mình biết người trăm trận trăm thắng. Muốn bẻ gãy quỷ kế của phường gian thương, trước hết phải xem chính tay chúng ta thuần hóa giống thóc bướng bỉnh này ra sao đã.”

Cụ Luân quay sang nhìn Mai Nương, ánh mắt đượm vẻ hiền từ “Mai Nương, lúc sang đây, cha cháu có gửi kèm theo thúng thóc lúa trời mẫu nào không?”

Mai Nương vội gật đầu, đôi mắt lá dong sáng lên “Thưa cụ, có ạ! Cha con đã dặn trước, bảo con giấu nửa thúng thóc lúa trời bãi rậm dưới đáy thuyền chài, phủ kín lưới gai để tránh tai mắt của đám tay sai Trần Bá Hộ rình rập ngoài ngõ. Con mang sang đặt ngay cạnh gốc vối sau bờ giếng.”

“Tốt lắm!” Cụ Luân gật đầu, cất tiếng dứt khoát: “Minh Viễn, ra giếng xách thúng thóc vào đây. Ta với cháu lắp giàng cối, đổ thóc thử lửa ngay canh này!”

Minh Viễn dạ ran một tiếng, sải bước dài thoăn thoắt ra phía bờ giếng rêu phong. Dưới bóng râm của tán vối già, chiếc thúng mây cũ kỹ đựng lưng lửng những hạt thóc lạ lẫm. Minh Viễn cúi xuống, luồn những ngón tay thô ráp vào thúng bốc lên một vốc. Khác hẳn với giống thóc nếp cái hoa vàng tròn mẩy óng ả thường ngày, từng hạt thóc lúa trời dài ngoẵng, vỏ giáp bên ngoài xám xịt, xù xì và gai góc như vảy tê tê. Anh bóp thử một hạt giữa hai đầu ngón tay cái và ngón trỏ, sức ép mạnh đến mức gân tay nổi cuồn cuộn mà lớp vỏ giáp chỉ trơ trơ, cứng quắt chẳng khác nào viên sỏi bãi sông.

Nếu đem thứ thóc gai góc này tống vào khe trục sắt quay tít mù của cỗ máy Cự Lôi Xa, với lực nghiền ép thô bạo c**ng b*c, kim khí ma sát ắt sẽ nghiền hạt gạo bên trong vụn ra như cám, thậm chí nhiệt ma sát cực lớn sẽ thiêu cháy phôi mầm sự sống bên trong. Minh Viễn khẽ hít một hơi dài, cắp thúng thóc thoăn thoắt bước trở lại sân xưởng.

Lúc này, cụ Luân đã cùng Mai Nương khiêng chiếc giàng cối bằng gỗ nghiến đặt ngay ngắn lên tai cối. Chiếc cần giằng tre đực bánh tẻ uốn cong tựa cánh cung, đầu trên nối liền với dây chão gai mắc trên xà ngang xưởng mộc, đầu dưới chêm chặt vào mộng gỗ trên thân cối. Chiếc cối tre nện đất sừng sững giữa gian xưởng, cạp tre ken vảy cá chép bóng loáng, ruột đất nén Tam Thổ Quy Nhất tỏa ra mùi bùn non quyện mật mía dịu nhẹ, thanh mát đến lạ kỳ.

“Tra phễu tre vào, cháu Viễn!” Cụ Luân dặn.

Minh Viễn khom lưng, cẩn thận đặt chiếc phễu đan bằng nứa tép vào chính giữa mắt cối trên, rồi nghiêng thúng trút thóc vào. Tiếng những hạt thóc lúa trời va vào lòng phễu tre rào rào, khô khốc tựa như rải sỏi lên mâm đồng.

“Bắt đầu đi con. Nương theo sức giằng, chớ nóng vội.” Cụ Luân khẽ điểm tay lên then cối.

Minh Viễn bước tới, hai bàn tay rắn chắc nắm chặt lấy chiếc giằng tre. Anh hít một hơi sâu, hạ thấp trọng tâm, dồn toàn bộ sức mạnh từ bờ vai cuồn cuộn gân cốt kéo mạnh một nhịp.

Cần giằng vung lên, thúng cối trên từ từ chuyển động. Ngay khoảnh khắc những hạt thóc lúa trời đầu tiên lọt qua mắt cối chui vào buồng xay, Minh Viễn cảm nhận rõ rệt một lực cản dội ngược lại cánh tay. Vỏ trấu ráp như đá nhám miết sột soạt vào mặt dăm nghiến. Thế nhưng, điều kỳ diệu đã lập tức diễn ra. Không hề có tiếng rít gắt chói tai như khi chêm dăm trên cối đá, cũng không có sự rung giật bần bật.

Khối đất nén Tam Thổ Quy Nhất nặng trịch bên trong cạp tre phát huy trọn vẹn công năng thần kỳ. Hàng ngàn thớ xơ dừa già chằng chịt cùng tro trấu xốp nhẹ và đất sét gan gà đầm đặc đã nuốt trọn mọi chấn động ngược chiều. Chiếc cối nặng hàng trăm cân đứng vững như bàn thạch, tiếng quay trầm đục "ù… ù… ù…" vang lên êm ru, khoan thai tựa nhịp thở đều đặn của người khổng lồ hiền từ.

Mười tám thoi dăm gỗ nghiến Thập Bát Long Cốt ngâm bùn ba mươi năm xếp vát hình cánh nhạn lướt qua nhau. Chúng không hề nghiền nát hạt thóc. Góc nghiêng tài tình chỉ khẽ gẩy, miết nghiêng một đường chuẩn xác men theo đường rãnh của giáp trấu, bóc tách lớp áo gai góc bên ngoài ra khỏi hạt gạo.

Minh Viễn càng đẩy càng thấy nhẹ tay. Tiếng trấu vỡ lách tách hòa cùng tiếng gió lùa qua khe dăm thành một thanh âm rộn rã. Cụ Luân đứng bên, tay cầm gáo dừa từ từ rưới thêm từng vốc thóc vào mắt cối, ánh mắt cụ ngời sáng niềm tự hào:“Đẩy đều tay, cháu Viễn! Nhìn xem, buồng cối thế nào?”

Mai Nương tò mò bước lại gần, áp bàn tay mềm mại vào vành cạp tre bên ngoài rồi đưa ngón tay khẽ chạm vào mép dưới của thúng cối. Đôi mắt nàng mở to kinh ngạc, reo khẽ “Trời ơi, mát quá! Cối quay nhanh thế này, thóc cứng như đá cọ xát liên hồi mà vành cối lại mát rượi như sương đêm!”

Từ khe hở giữa cối trên và cối dưới, dòng trấu lẫn gạo bắt đầu tuôn trào rào rào xuống lòng nia hứng bên dưới. Mùi trấu mới ngai ngái nồng đượm bay lên, nhưng tuyệt nhiên không hề có mùi khen khét của sự cháy khét ma sát hay mùi dầu mỡ tanh nồng như cỗ máy sắt ngoài phố khách.

Sau một tuần hương miệt mài đẩy giằng, thúng thóc lúa trời đã được xay hết nhẵn. Minh Viễn buông cần giằng, thở phào một hơi khoan khoái, mồ hôi lấm tấm trên vầng trán nhưng nét mặt rạng rỡ lạ thường.

Mai Nương nhanh nhẹn bưng chiếc nia đan bằng cật nứa lót vải mỏng ra giữa khoảnh sân ngập nắng sớm. Đôi bàn tay thon thả của nàng thoăn thoắt lắc đều, hất nhẹ từng nhịp sàng sảy điêu luyện. Lớp vỏ trấu xám xịt, xơ xác nhẹ bẫng bay vèo ra ngoài theo chiều gió nam, để lại trên mặt nia một lớp hạt ngọc óng ánh.

Cả ba người cùng cúi xuống nhìn vào lòng nia.

Minh Viễn khẽ nín thở, rồi không kìm được mà thốt lên kinh ngạc “Hạt gạo… vẹn nguyên phôi mầm!”

Dưới ánh nắng ban mai rực rỡ, những hạt gạo lúa trời sau khi trút bỏ lớp vỏ giáp ráp thô hiện ra với sắc trắng ngà thuần khiết, hạt nào hạt nấy tròn lẳn, đanh chắc, căng tràn nhựa sống. Quan trọng nhất, ở đầu mỗi hạt gạo, chiếc phôi mầm li ti – cái rễ sinh mệnh tinh túy nhất của ngọc thực – vẫn còn nguyên vẹn, không hề bị mẻ gãy hay dập nát dù chỉ một góc nhỏ! Không một hạt nào bị nghiền thành tấm cám vụn, bề mặt hạt gạo bóng mịn, mát lạnh khi chạm vào đầu ngón tay.

Mai Nương bốc một vốc gạo đưa lên mũi hít hà, giọng nàng nghẹn ngào vì xúc động “Thơm quá… Mùi thơm ngòn ngọt, thanh tao của lúa đất phù sa! Hạt gạo thế này, dù có ngâm nước hay trữ kho quân lương ba năm cũng chẳng lo ẩm mốc. Chiếc cối đất của cụ nội quả thực là thần vật!”

Cụ Luân bước tới bên nia gạo, khẽ bốc vài hạt cho vào miệng nhai chậm rãi. Vị ngọt bùi, béo ngậy đọng lại nơi đầu lưỡi khiến gương mặt phúc hậu của bậc đại tông sư giãn ra trong nụ cười mãn nguyện. Cụ gật đầu, vỗ vai Minh Viễn “Được rồi! Dăm nghiến đanh cứng mà nhu hòa, đất nén đầm sâu mà giữ lạnh. Trăm hộc thóc lúa trời mà lũ gian thương toan tính dùng để hại ta, giờ đây chính là chiếc thòng lọng siết chặt cổ chúng!”

Minh Viễn nắm chặt nắm tay, ngực phập phồng hào khí “Thưa ông, vậy chúng ta có cần báo cho bà con xóm thợ Diên Cối biết để mọi người cùng mừng không?”

“Tuyệt đối không!” Ánh mắt cụ Luân bỗng trở nên nghiêm nghị, cụ nhìn quanh khoảnh sân rồi dặn dò hai người trẻ tuổi: “Chuyện chiếc cối đất nén xay thuần thục thóc lúa trời phải giữ kín như bưng. Cứ để lão Trần Bá Hộ và tên mũi lõ Pierre Dubois đắc chí với âm mưu bẩn thỉu của chúng. Càng kiêu ngạo bao nhiêu, ngày khai hội sát hạch chúng sẽ ngã đau bấy nhiêu!”

Mai Nương mỉm cười gật đầu, cẩn thận trút mẻ gạo vào thúng rồi lấy tấm khăn điều phủ kín lại.

Đúng lúc ba người đang chuẩn bị thu dọn đồ nghề, nơi bờ rào dâm bụt rậm rạp phía sau xưởng cối bỗng phát ra một tiếng "rắc" giòn tan của cành khô bị giẫm gãy. Minh Viễn giật mình quay phắt lại, ánh mắt sắc như dao quét qua rặng cây. Dưới bóng râm âm u tiếp giáp bãi ngô, một bóng đen mặc áo chẽn thâm đang hớt hải lách qua kẽ rào tre, tiếng bước chân thậm thò thậm thụt vội vã lẩn nhanh vào màn sương sớm hướng về phía dinh cơ họ Trần bên thương cảng.