Chương 8: Cửa Gỗ Homestay Nà Ka

Nắng chiều rải một vạt vàng mật ong lên những tán mận đang độ kết trái trong thung lũng Nà Ka. Đứng bên hiên căn nhà gỗ của Homestay Mận Đỏ, Phạm Mai Chi khẽ nheo mắt đón làn gió mát lành thổi qua sườn đồi, cuốn theo hương thơm ngai ngái của đất đai và hoa cỏ. Đã tròn một tuần kể từ ngày bà nội bất ngờ xách chiếc va ly mây cũ kỹ bước xuống từ chuyến xe khách đường dài, căn homestay nhỏ giữa thung lũng của cô dường như ấm áp hẳn lên.

Cách đó chừng mươi bước chân, bóng lưng nhỏ nhắn, hơi còng của bà Lương Thị Mai đang lúi húi bên luống cải ngồng xanh mướt. Tám mươi sáu tuổi, mái tóc bạc trắng búi trễ sau gáy, bà mặc chiếc áo cánh nâu giản dị, đôi bàn tay gầy guộc tỉ mẩn vốc từng nắm đất tơi xốp đắp vào gốc cây. Thi thoảng, bà dừng tay, ngắm nghía những bông hoa cải vàng li ti đang rung rinh trước gió rồi khẽ mỉm cười. Nụ cười ấy thanh thản đến mức Mai Chi ngỡ như chưa từng thấy xuất hiện suốt những năm tháng bà nội quanh quẩn nơi góc bếp ngõ Hàng Bông.

Chi bước xuống bậc thang gỗ, đi tới chiếc nia tre kê cạnh luống rau. Cô cúi người, dùng hai tay đảo nhẹ lớp búp chè tươi đang tỏa hương thơm ngát dưới nắng quái “Bà nội ơi, nắng sắp tắt rồi đấy ạ. Gió bắt đầu lạnh, bà vào hiên nghỉ kẻo sương xuống lại đau lưng.”

Bà Mai ngẩng lên, phủi nhẹ lớp đất mùn bám nơi đầu ngón tay, giọng bà nhỏ nhẹ “Bà làm nốt mấy gốc này thôi bé Chi. Đất ở đây xốp mà thơm quá, trồng ngọn rau cũng thấy lòng dạ nhẹ nhõm. Ở phố chật chội, bước chân ra chỉ thấy bốn bức tường vôi với tiếng còi xe inh ỏi, người ta cứ cuống cuồng mà chẳng biết mình sống vì cái gì.”

Chi mỉm cười, đỡ cánh tay gầy của bà dìu lên chiếc ghế băng dài kê dưới giàn hoa leo. Cô rót chén trà giảo cổ lam ấm nóng đưa tận tay bà nội. Nhìn những nếp nhăn hằn sâu nơi đuôi mắt bà, lòng Chi bỗng chùng xuống. Đêm đầu tiên đặt chân lên Mộc Châu, bà không hề than vãn nửa lời, nhưng ánh mắt bà đượm một nỗi buồn sâu thẳm như giếng cạn.

“Bà nội này…” Chi ngập ngừng ngồi xuống bên cạnh bà. “Hôm trước bà bảo… chiếc hộp bánh quy thiếc màu đỏ bị ông nội vứt đi rồi, thật sự không tìm lại được nữa sao bà?”

Bàn tay cầm chén trà của bà Mai khẽ run lên một nhịp. Ánh mắt bà nhìn xa xăm về phía triền đồi ngút ngàn, nơi những nương chè đang ngả sang sắc tím sẫm dưới ráng chiều “Xe rác cuốn đi mất rồi cháu ạ. Chở thẳng lên bãi rác Nam Sơn rồi, làm sao tìm lại được.” Giọng bà nghẹn lại nhưng dứt khoát đến đau lòng. “Sáu mươi lăm năm trời, bà gìn giữ từng bức thư ông ấy gửi từ tuyến lửa, từng cuống vé xem phim rạp Tháng Tám thuở hai đứa hẹn hò năm 1959, cả chiếc kẹp tóc nhôm đính cườm xanh ngày cưới… Bà coi đó là sinh mệnh, là cả thời son trẻ. Thế mà ông ấy chỉ coi là mớ giấy lộn chật nhà, tiện tay gom vứt ra thùng rác đầu ngõ chỉ để lấy chỗ kê thùng bóng đèn hỏng.”

Chi xót xa nắm lấy bàn tay gầy guộc của bà nội. Cô hiểu, giọt nước tràn ly không phải vì một chiếc hộp thiếc gỉ sét, mà vì sự vô tâm tích tụ suốt hơn sáu thập kỷ. Ông nội cô vốn là người thợ kỹ thuật tài hoa, nhưng cả đời mang nặng thói gia trưởng. Ông xem sự nhẫn nại, cơm bưng nước rót của vợ là lẽ đương nhiên. Bát cơm nguội thì càu nhàu, ấm nước sôi chậm thì gắt gỏng, và tàn nhẫn nhất là tự cho mình quyền vứt bỏ ký ức thiêng liêng của bạn đời.

“Bà đừng buồn nữa,” Chi siết chặt tay bà, ánh mắt kiên định. “Bà cứ ở đây với cháu. Bao lâu cũng được! Ở đây không khí trong lành, bà muốn trồng rau hay ngắm cảnh lúc nào cũng được. Bà đã sống vì ông và vì bố Toàn cả một đời rồi, bây giờ bà phải sống cho chính mình.”

Bà Mai quay sang nhìn cháu gái, trong mắt dâng lên ngấn nước ấm áp. Bà đưa bàn tay khô ráp xoa nhẹ mái tóc ngắn của Chi “Bé Chi của bà lớn thật rồi… Biết thương bà thế này, bà chẳng mong gì hơn.”

Đúng lúc ấy, chuông điện thoại trong túi quần yếm của Chi reo vang dồn dập. Màn hình hiện lên hai chữ: “Bố Toàn”. Chi khẽ thở dài, ra hiệu cho bà nội cứ ngồi nghỉ rồi bước ra góc sân bấm nút nghe.

Vừa áp máy vào tai, giọng nói cẩn trọng pha lẫn sốt ruột của bố cô đã ập tới:“Cô Chi đấy à? Mẹ con đâu? Sao bố gọi mấy chục cuộc vào máy mẹ mà toàn thuê bao thế này!”

“Bố Toàn đấy à,” Chi đáp bằng giọng bình thản. “Bà nội tắt nguồn để tĩnh tâm rồi. Bố đừng gọi nữa, làm bà mệt thêm.”

Đầu dây bên kia vang lên tiếng thở dài sườn sượt cùng giọng trách cứ “Cô đừng có hùa theo mẹ làm loạn nữa! Người già tám mươi sáu tuổi rồi chứ có phải trẻ con đâu mà giận dỗi bỏ nhà đi? Họ hàng chòm xóm ngõ Hàng Bông đang xì xào rùm beng lên kia kìa, bảo gia đình gia giáo mà để bố mẹ gần đất xa trời còn ly thân! Bố mẹ làm sao thì mặt mũi bố giấu vào đâu? Chiều mai cô liệu thu xếp đưa bà ra bến xe Mộc Châu, bố đón ở bến xe đưa về nhà ngay!”

Cơn giận bùng lên trong lồng ngực Mai Chi. Cô gằn giọng “Bố Toàn! Bố chỉ biết nghĩ đến thể diện của bố thôi à? Bố có bao giờ hỏi xem suốt sáu mươi lăm năm qua bà nội đã phải sống nén nhịn thế nào dưới sự gia trưởng của ông nội chưa? Ông nội vứt cả kỷ vật cả đời của bà ra bãi rác, bà đau lòng thế nào bố có biết không? Con nói cho bố biết, bà đang rất thanh thản ở đây. Chừng nào bà chưa muốn về thì không ai được phép ép bà cả!”

Không đợi bố kịp nói thêm, Chi dứt khoát bấm ngắt cuộc gọi. Cô hít sâu một hơi, để lồng ngực căng tràn khí lạnh xoa dịu cơn bức bối. Ngoái lại, cô thấy bà nội đã lẳng lặng bưng rổ tre bước vào gian nhà gỗ, ngồi xuống cạnh bậu cửa sổ nhặt từng hạt đỗ đen khô. Dáng vẻ côi cút của bà khiến lòng Chi quặn thắt.

Trời ngả về chiều muộn rất nhanh. Sương mù từ đỉnh núi đá vôi bắt đầu tràn xuống thung lũng, nhuộm màu xám bạc lên khắp sườn đồi. Gió cao nguyên thổi qua mang theo hơi lạnh buốt.

Bỗng nhiên, từ con dốc đất đỏ dẫn vào cổng homestay vang lên tiếng động cơ xe máy cũ kỹ rồ ga ậm ạch. Chi giật mình quay ra. Giữa làn khói xả mờ mờ, một chiếc xe máy cà tàng đang phanh kịt lại trước hàng rào gỗ thấp bằng cọc thông.

Người lái xe ôm bản địa gạt chân chống, ngoái lại đỡ lấy vị khách ngồi sau “Tới rồi đấy cụ ơi! Cổng gỗ có biển chữ Mận Đỏ đây rồi!”

Từ yên sau, một ông lão gầy guộc khó nhọc chống hai chân xuống mặt đường lổn nhổn sỏi đá. Ông mặc chiếc áo khoác kaki sờn màu bám đầy bụi đường, mái tóc bạc phơ như râu ngô xơ xác sau chuyến đi dài. Khớp gối chân phải của ông dường như cứng đờ, mỗi bước nhích xuống dốc đất đều run lẩy bẩy, tập tễnh một cách khổ sở. Thế nhưng, đôi bàn tay gầy gò nổi đầy đốm đồi mồi vẫn ôm khư khư chiếc túi da đồ nghề cũ kỹ trước ngực, như thể sợ đánh rơi mất thứ báu vật duy nhất trên đời.

Mai Chi đứng sững bên bậc thềm, hai mắt mở to bàng hoàng. Qua những thanh gỗ của hàng rào, dưới ánh hoàng hôn chập choạng buông xuống thung lũng Nà Ka, gương mặt hốc hác, đôi môi khô nứt nẻ và chiếc kính lão gọng đồi mồi buộc dây dù quanh cổ hiện ra rõ mồn một.

Là ông nội! Ông nội tám mươi chín tuổi đã một thân một mình lặn lội gần hai trăm cây số lên tận chốn này!

Nhìn rõ gương mặt bạc phơ, hốc hác của ông nội Điền qua hàng rào gỗ, Mai Chi giật thót mình, vội ngoái nhìn vào gian nhà nơi bà nội đang ngồi nhặt hạt đỗ bên bậu cửa.