Chương 21: Nắng Sớm Qua Liếp Cửa

Màn sương mù Nà Ka cữ rạng sáng dày đặc như chõ xôi nếp vừa mở vung, phủ trắng xóa những triền đồi và len lỏi qua từng rặng mận khẳng khiu điểm hoa trắng quanh Homestay Mận Đỏ. Không khí vùng cao buốt lạnh khiến Mai Chi khẽ rùng mình ngay khi vừa bước chân xuống nền sàn gỗ thông.

Nghĩ đến người ông đã tám mươi chín tuổi vừa trải qua một trận sốt li bì đêm trước, lại thêm khớp gối phải sưng đau sau cú ngã, lòng Mai Chi chùng xuống đầy lo lắng. Cô vội nhúng chiếc khăn bông trắng vào chậu nước ấm bốc khói mỏng nghi ngút, rồi cẩn thận bưng chậu men nhỏ rảo bước theo lối mòn đá dăm ẩm ướt hướng sang gian chái bếp nhà cụ Sùng A Vàng.

Thế nhưng, khi chỉ còn cách bậu cửa chừng năm bước chân, bước đi của Mai Chi chợt khựng lại.

Dưới ánh rạng đông mờ ảo xuyên qua màn sương bảng lảng, một bóng lưng nhỏ nhắn, quen thuộc đang đứng lặng phắc trước tấm liếp nứa. Đó là bà nội Lương Thị Mai. Bà khoác chiếc áo bông chần màu hạt dẻ đã sờn chỉ ở cổ tay, hai bàn tay đan chặt vào nhau, ngón tay run run vân vê vạt áo đầy ngập ngừng, bối rối. Tấm liếp nứa của gian chái bếp khép hờ, bên trong hắt ra những vệt sáng vàng vọt le lói từ ngọn đèn dầu, kèm theo mùi khói nhựa thông ngai ngái quen thuộc và tiếng thở dài khe khẽ của người thợ già vừa thức trọn đêm.

Bà Mai đứng chôn chân ở đó, bàn chân dợm bước tới rồi lại lùi lại, tựa hồ đang muốn bước vào nhưng lòng tự trọng và những vết thương tích tụ suốt sáu mươi lăm năm qua vẫn níu chặt lấy gót chân.

Hiểu rõ nỗi lòng ngổn ngang của bà nội, Mai Chi nhẹ nhàng bước tới gần, cất giọng thì thầm ấm áp “Bà nội… Trời lạnh lắm, bà cứ vào với ông đi ạ. Cả đêm qua ông có chợp mắt được phút nào đâu.”

Bà Mai giật mình quay phắt lại, vẻ mặt thoáng chút bối rối như đứa trẻ vừa bị bắt quả tang điều giấu giếm. Nhìn cháu gái đang mỉm cười khích lệ, đôi mắt đượm buồn của bà khẽ chớp, khóe môi mấp máy nhưng không thốt nên lời. Mai Chi khẽ đặt một tay lên bờ vai hơi còng của bà, tay kia nhẹ nhàng vươn ra đẩy nhẹ chiếc then cài bằng thanh nứa. Cánh liếp khẽ kêu lên một tiếng “kẹt” khô khốc rồi mở rộng.

Làn sương sớm ùa theo bước chân hai bà cháu tràn qua bậc cửa. Giữa gian phòng mờ mịt, trên chiếc bàn gỗ tạp còn vương vãi mạt cưa và vụn kim loại, ngọn đèn dầu vẫn cháy liu riu soi tỏ dáng hình tiều tụy của ông Điền. Ông ngồi thẳng lưng trên mép phản gỗ pơmu, hai bàn tay chai sần đang nâng niu chiếc hộp nhôm tròn sáng bóng vừa gò xong. Nghe tiếng động, ông Điền giật mình ngước lên.

Khoảnh khắc bốn mắt chạm nhau, gian chái bếp bỗng chìm vào một khoảng lặng sâu thẳm. Chiếc kính lão buộc dây dù trễ xuống tận sống mũi, chòm râu bạc cước của ông lão tám mươi chín tuổi khẽ run rẩy. Nhìn thấy người vợ tào khang xuất hiện trong làn sương sớm, lồng ngực ông Điền nghẹn ứ, chiếc hộp nhôm trên tay rung lên bần bật.

Bà Mai đứng sững ở bậu cửa, ánh nhìn dừng lại thật lâu trên gương mặt hốc hác, nhợt nhạt vì kiệt sức và chiếc áo chàm lấm lem muội than của chồng.

Mai Chi lặng lẽ nép mình bên cánh cửa nứa, nhẹ nhàng đặt chậu nước ấm cùng chiếc khăn bông lên chiếc đôn gỗ cạnh đó, không nỡ phá vỡ bầu không khí thiêng liêng.

Bà Mai chầm chậm bước tới mép phản. Tầm mắt bà hạ xuống đôi bàn tay của ông Điền. Từng đầu ngón tay ráp đen khói mỏ hàn chằng chịt những vết xước rướm máu do mép tôn nhôm cứa phải, mu bàn tay nổi đầy đồi mồi run lẩy bẩy vì giá rét. Một tiếng thở dài rất khẽ buột ra khỏi lồng ngực bà, mang theo bao nỗi xót xa kìm nén bấy lâu.

Không một lời đay nghiến, cũng chẳng còn nét lạnh lùng cự tuyệt, bà Mai lặng lẽ ngồi xuống mép phản gỗ, ngay sát cạnh ông. Từ trong túi áo cánh, bà rút ra chiếc hộp cao sao vàng nhỏ xíu màu đỏ viền vàng quen thuộc.

Bà khẽ đưa tay đỡ lấy ống quần âu sờn cũ của ông, giọng nhỏ nhẹ nhưng vẫn giữ chút nghiêm nghị “Duỗi cái chân đau ra xem nào.”

Ông Điền ngớ người ra như một đứa trẻ phạm lỗi, luống cuống làm theo, miệng lắp bắp không thành tiếng “Bà nó… tôi… chân tôi không sao…”

“Còn bảo không sao à? Già ngần này tuổi đầu rồi mà tính nết vẫn chẳng khác gì đứa trẻ con, cứ thích cố đấm ăn xôi thức trọn đêm cho nó rộc người ra!”Miệng thì càu nhàu trách móc, nhưng ngón tay của bà Mai lại cẩn thận miết lấy một lớp cao dầu cay nồng. Bà cúi xuống, dịu dàng xoa đều từng vòng tròn lên khớp gối phải đang bầm tím, sưng múp của chồng. Hơi ấm từ lòng bàn tay người vợ cùng mùi dầu long não quen thuộc lan tỏa khắp gian chái bếp mù sương.

Ông Điền ngồi chết lặng, đôi vai gầy rung lên bần bật. Một giọt nước mắt già nua đục mờ bất chợt trào ra khỏi khóe mi, lăn dài qua những nếp nhăn nheo rồi rỏ xuống vạt áo chàm. Sáu mươi lăm năm qua, ông luôn coi sự chăm sóc ấy là điều hiển nhiên, để rồi đến tận lúc gần đất xa trời, khi nếm trải đủ đắng cay của sự cô độc, ông mới thấm thía hết ân tình sâu nặng tựa biển trời của người phụ nữ trước mặt.

Mai Chi đứng nép bên liếp nứa, khóe mắt cũng bất giác cay xè vì xúc động.

Đúng lúc ấy, phía góc chái bếp rải rơm khô, anh Toàn khẽ cựa mình ngồi dậy. Sau một đêm thức trắng cùng bố gò chiếc hộp nhôm, người đàn ông gần sáu mươi tuổi vừa mệt nhoài thiếp đi bên bếp than hồng chưa được bao lâu. Chứng kiến cảnh mẹ đang cặm cụi xoa bóp đầu gối cho bố trong sự im lặng chan chứa nghĩa tình, Toàn ngập ngừng đứng dậy, gương mặt thoáng chút bẽ bàng và hối lỗi.

Mai Chi bước tới, khẽ huých nhẹ tay bố để tiếp thêm dũng khí. Toàn hít một hơi thật sâu, rụt rè tiến lại gần mép phản gỗ, cất giọng nghẹn ngào “Mẹ ơi… Con… con có chuyện muốn thưa với mẹ.”

Bà Mai dừng tay xoa bóp, ngước mắt lên nhìn con trai. Toàn nhìn chiếc hộp nhôm sáng loáng đặt trên tấm chiếu cói, rồi quỳ một chân xuống bên cạnh mẹ, tha thiết giãi bày “Mẹ ơi, năm nay tròn sáu mươi lăm năm ngày cưới của bố mẹ. Con với cháu Chi biết tội của mình rồi. Chúng con xin phép mẹ… cho chúng con cùng cụ Vàng và bà con bản Nà Ka đứng ra tổ chức một lễ kỷ niệm đám cưới kim cương thật mộc mạc cho bố mẹ ngay giữa thung lũng mận này ạ. Để bố có cơ hội tạ lỗi chuộc tội với mẹ, và cũng để con cháu được tạ ơn công lao trời biển cả đời mẹ đã vì gia đình.”

Mai Chi cũng vội bước tới, choàng tay ôm lấy bờ vai nhỏ bé của bà nội, giọng nũng nịu xen lẫn nghẹn ngào “Bà nội đồng ý đi bà! Cháu hứa sẽ không làm cỗ bàn rình rang đâu ạ. Chỉ có hoa mận trắng, chiếc máy phát thanh và những người thật lòng thương ông bà thôi. Cả đời bà chịu nhiều thiệt thòi rồi, lần này bà cho ông nội và bố con cháu được bù đắp cho bà nhé?”

Bà Mai bàng hoàng nhìn con trai rồi lại nhìn đứa cháu gái lém lỉnh. Ánh mắt bà hướng sang ông Điền. Người chồng già tám mươi chín tuổi đang nín thở chờ đợi, đôi mắt hoe đỏ nhìn bà với tất cả sự khẩn khoản, hối lỗi và hy vọng tha thiết nhất của đời người. Bao nhiêu oán hờn, bao nhiêu tủi nhục dồn nén suốt mấy mươi năm bỗng chốc tan biến như làn sương gặp nắng sớm.

Khóe mắt đọng ngấn lệ, bà Mai rơm rớm nước mắt, khẽ gật đầu buông một tiếng đáp nhỏ nhẹ “Thôi… Tùy bố con anh tính liệu.”

“Hoan hô bà nội!”

Mai Chi reo khẽ, niềm vui sướng vỡ òa khiến không gian gian chái bếp bỗng chốc bừng sáng. Đúng lúc ấy, cánh liếp nứa lại xao động, cụ Sùng A Vàng trong bộ áo chàm sương gió vừa đi thăm nương ngô về, bước vào chái bếp. Nghe qua đầu đuôi câu chuyện, cụ già người Mông liền cười khà khà hào sảng, vỗ đùi đánh đét một cái “Tốt quá rồi! Đám cưới kim cương của ông thợ phố phải làm thật vui! Việc mời bà con các bản quanh thung lũng Nà Ka sang uống chén rượu ngô, ăn bắp ngô nướng chung vui thì cứ để già Vàng này lo hết!”

Mai Chi hào hứng nhận ngay nhiệm vụ điều phối. Cô quay sang bố Toàn, nhanh nhảu vạch ra kế hoạch: cô và bố sẽ phụ trách dọn dẹp khoảng sân đất trước Homestay Mận Đỏ, lấy nẹp tre dựng cổng chào và kết những cành hoa mận rừng quanh hàng rào gỗ thông. Cụ Vàng sẽ cưỡi ngựa sang bản bên mời bà con dân bản, còn ông nội sẽ có trọn vẹn một buổi sáng thảnh thơi để nghỉ ngơi và chuẩn bị lễ vật chuộc lỗi đặc biệt nhất của mình.

Nắng sớm Mộc Châu bắt đầu xuyên qua những khe nứa, rọi những vệt vàng ấm áp lên khoảng sân đầy hoa mận rụng. Mai Chi hăm hở xắn cao tay áo, cùng bố Toàn ôm những cuộn dây thừng và nẹp tre rảo bước ra ngoài khoảng sân rợp bóng mận để bắt tay vào trang trí, trong lòng ngập tràn niềm vui náo nức về một ngày vui trọn vẹn của gia đình.

Mải mê ôm những nẹp tre bước ra khoảng sân rợp bóng mận, Mai Chi chỉ kịp thoáng ngoái nhìn lại qua khe liếp nứa mù sương, thấy bóng dáng ông nội đang cẩn thận giấu một phong thư ố vàng vào đáy chiếc hộp nhôm sáng bóng mà chẳng hề hay biết đó chính là kỷ vật bí mật thời chiến của đời ông.