Chương 19: Cơn Thịnh Nộ Của Con Trai

Tại gian chái bếp nhà cụ Sùng A Vàng, ông Điền đang cặm cụi nắn dở mép nhôm cắt từ chiếc vỏ máy thu thanh cũ thì giật bắn mình bởi tiếng còi ô tô inh ỏi cùng giọng quát tháo gắt gỏng của anh Toàn dội sang từ Homestay Mận Đỏ. Chiếc búa con trượt khỏi ngón tay chai sạn, rơi cắc một tiếng khô khốc xuống mặt phản gỗ.

Thằng Toàn! Đúng là giọng thằng Toàn rồi!

Ruột gan thắt lại như có ai xát muối, ông vội vớ lấy cây gậy trúc ở góc cột nứa, nén cơn đau buốt từ khớp gối phải thoái hóa rồi lập cập bước ra ngoài. Gió mùa đông bắc buốt giá quất mưa phùn vào gò má đồi mồi. Bất chấp con dốc đá dăm trơn trượt như chực hất ngã đôi chân tập tễnh, nỗi lo cho bà Mai thôi thúc ông cắn răng nện gậy từng bước nặng nhọc băng qua triền dốc sang căn nhà gỗ thông của cháu gái.

Vừa bước lên bậc tam cấp, qua khe cửa buồng khép hờ, ông Điền bàng hoàng thấy anh Toàn mặc bộ âu phục nhăn nhúm, gương mặt đỏ gay vì gió lạnh và bực dọc dồn nén suốt chặng đường dài từ Hà Nội. Một tay anh Toàn túm chặt quai chiếc va ly mây đan màu ngà sờn bốn góc của mẹ, kéo xềnh xệch ra mép cửa, miệng không ngừng phân bua “Con bảo taxi đợi sẵn ngoài cổng rồi! Mẹ thu xếp đồ đạc về Hà Nội ngay trong đêm nay với con! Mẹ có biết ở phố Hàng Bông người ta đồn ầm lên chuyện bố mẹ ngần này tuổi còn dở chứng kéo nhau lên rừng ly thân không? Các cô các chú dưới họ gọi cháy cả máy của con, hỏi con làm cán bộ mà không giữ nổi nền nếp gia phong, để bố mẹ già làm trò cười cho thiên hạ! Con chịu sao thấu cái thứ điều tiếng nhục nhã ấy!”

Bà Mai đứng sững bên bàn trà, hai bàn tay gầy guộc níu chặt đầu bên kia của quai va ly, ánh mắt lạnh băng kiên quyết không nhượng bộ. Phía trước cửa buồng, Mai Chi dang rộng hai tay ngăn cản, cao giọng bức xúc “Bố Toàn! Bố vừa lên đến nơi chưa kịp hỏi bà nội ăn uống ra sao, sức khỏe thế nào mà đã sấn sổ vào quát tháo rồi giằng co hành lý là sao? Bà lên đây nghỉ ngơi cho thanh thản, con không cho phép bố ép bà về!”

“Cô im ngay!” Anh Toàn quắc mắt, chỉ tay vào con gái: “Mày mới nứt mắt ra thì biết cái gì về thể diện dòng họ! Mày dung túng cho bà trốn nhà đi, rồi rước cả ông lên đây tá túc, định bôi tro trát trấu vào mặt tao à? Buông ra!”

Anh Toàn giằng mạnh tay khiến chiếc va ly bật khỏi tay bà Mai. Thân hình nhỏ nhắn của bà lảo đảo lùi lại phía sau, suýt va vào cạnh bàn trà.

“Dừng tay lại!”

Một tiếng quát đanh thép vang lên từ ngưỡng cửa.

Ông Điền dồn hết sức tàn nện mạnh đầu gậy trúc xuống sàn gỗ thông phát ra tiếng “cộc” vang dội. Tròng kính lão gọng đồi mồi buộc dây dù trễ xuống sống mũi, đôi mắt già nua đỏ ngầu ánh lên ngọn lửa giận dữ mà đã nhiều năm rồi người nhà họ Phạm chưa từng chứng kiến.

Anh Toàn giật bắn mình, buông thõng chiếc va ly xuống sàn, trố mắt nhìn người cha già lấm lem bụi nhôm và nhọ nồi, ống quần bên phải xắn cao để lộ khớp gối bọc gạc thuốc, trông tiều tụy nhưng uy nghiêm đến nghẹt thở.

“Bố… bố…” Anh Toàn ấp úng, rồi lại gắt lên: “Bố đi xe đò một mình lên đây làm gì? Bố thu xếp đồ nghề đi, cùng mẹ lên xe về ngay, đừng làm khổ con cháu nữa!”

Nhìn vẻ mặt trịch thượng, chỉ tay năm ngón của con trai, lồng ngực ông Điền nghẹn ứ lại. Cái thói gia trưởng ấy sao mà giống hệt ông suốt sáu mươi lăm năm qua đến thế! Suốt ngần ấy năm ở ngõ Hàng Bông, ông cũng từng đứng trước mặt bà Mai với vẻ trịch thượng này, lấy cái cớ gia phong dòng họ để bắt bà phải cúi đầu, câm lặng chịu đựng mọi tủi hờn. Nỗi hổ thẹn tột cùng trào dâng, biến thành cơn thịnh nộ giáng xuống đứa con trai trưởng.

“Anh Toàn! Anh im ngay cái mồm lại cho bố!” Ông Điền khập khiễng bước vào giữa phòng, ngón tay run rẩy chỉ thẳng mặt Toàn: “Bố hỏi anh Toàn, từ lúc anh bước chân vào cái thung lũng này, anh đã hỏi xem mẹ anh một tuần qua ăn được mấy bát cơm, đêm rét có ngủ trọn giấc chưa? Hay trong đầu anh chỉ chứa độc cái thứ sĩ diện hão huyền của một ông cán bộ?”

Anh Toàn sững sờ, mặt chuyển từ đỏ sang tái mét “Bố… con là phận làm con, con chỉ muốn bố mẹ êm ấm…”

“Êm ấm cái nỗi gì!” Ông Điền đập mạnh tay vào ngực mình, giọng nghẹn lại: “Cái nhà ấy mục ruỗng từ trong gốc rễ là vì thằng bố này đây này! Suốt sáu mươi lăm năm qua, bố gia trưởng, cậy mình là chủ gia đình, coi sự hy sinh của mẹ anh như điều hiển nhiên! Đến cái hộp kỷ vật thanh xuân của bà ấy, bố còn tiện tay vứt ra bãi rác chỉ để lấy chỗ chứa mấy cái bóng đèn hỏng! Giờ bố phải lặn lội gần hai trăm cây số lên đây, nếm mùi cơm sống nước nguội, quỳ gối xin bà ấy mở lòng mà tha thứ. Còn anh Toàn, anh được học hành đàng hoàng, anh làm cán bộ, mà anh vác nguyên cái thói hống hách của bố ngày xưa về đây để đày đọa mẹ anh à? Anh định bắt bà ấy phải nhẫn nhục, phục tùng anh đến tận lúc nhắm mắt xuôi tay mới vừa lòng sao?!”Từng lời của ông Điền như những nhát búa nện thẳng vào bầu không khí câm lặng. Mai Chi đứng bên cạnh, hốc mắt đỏ hoe, khẽ đưa tay đỡ lấy cánh tay gầy guộc của ông nội “Bố Toàn ơi, bà nội đã tần tảo nuôi bố, chăm lo cho gia đình này cả đời rồi. Đến tuổi gần đất xa trời, bà chỉ muốn có khoảng trời bình yên để thở, để ngắm hoa, ngắm nương cải thôi. Sao bố cứ bắt bà phải sống theo ánh nhìn của người ngoài thế?”

Bà Mai đứng lặng sau bàn trà, ánh mắt nhìn đứa con trai năm mươi tám tuổi đượm nỗi buồn thăm thẳm “Anh Toàn à. Mẹ lên đây là mẹ tự đi, không phải để làm xấu mặt anh. Sáu mươi lăm năm qua mẹ sống vì gia đình này đủ rồi, giờ mẹ muốn sống cho mẹ vài ngày thanh thản. Anh sợ người ta cười thì anh cứ về phố mà giữ thể diện. Mẹ già rồi, mẹ không gánh nổi cái hư danh của anh nữa đâu.”

Anh Toàn đứng chôn chân giữa gian nhà gỗ. Nhìn người mẹ già tóc bạc phơ và người cha tám mươi chín tuổi đang run rẩy th* d*c vì đau đớn, bao nhiêu sự tự tôn của một cán bộ bỗng chốc tan biến thành bọt xà phòng. Hai tay anh buông thõng, hai bờ vai sụp xuống, trong lòng bẽ bàng nhận ra chữ “hiếu” mà mình luôn tự hào giáo huấn người khác thực chất chỉ là tấm bình phong che đậy thói ích kỷ của chính mình.

Giữa lúc không khí ngột ngạt bao trùm, tiếng bước chân thong thả vang lên ngoài hiên gỗ thông. Cụ Sùng A Vàng xuất hiện ở cửa, trên tay bưng chiếc khay gỗ mộc đặt ấm tích sành và những chiếc chén men hoa lam bốc khói chè shan tuyết nghi ngút.

“Kìa, việc gì mà trong nhà to tiếng thế, vang cả sang đồi bên kia rồi!” Cụ Vàng rổn rảng cất tiếng, đặt khay trà xuống bàn gỗ thông rồi vỗ vai Toàn: “Cháu Toàn đấy à? Đi đường xa mệt, ngồi xuống uống ngụm nước chè ấm cho giãn ruột gan đã. Già Vàng nói cho mà nghe, người phố các cháu cứ hay lo nghĩ chuyện thiên hạ ngó vào, chứ ở đất non cao này, người ta chỉ nhìn xem trong lòng mình có thương nhau thật bụng hay không thôi.”

Cụ Vàng rót một chén nước chè vàng sóng sánh đưa cho Toàn, rồi chỉ tay về phía chái bếp “Cháu có biết bố cháu lên đây khổ thế nào không? Khớp gối sưng to, thế mà sớm nào cũng dậy từ lúc sương muối chưa tan, nhóm từng que dăm bào, lúi húi đun chậu nước ngải cứu mang sang đặt trước cổng cho vợ. Chiều nay ông ấy ngồi cặm cụi gò từng mảnh nhôm làm lại hộp kỷ vật, kim loại cứa rách tay mà không dám kêu một tiếng. Một ông già gần chín mươi tuổi còn biết cúi mình học lại cách làm chồng, thì người làm con như cháu cớ sao không mở lòng ra mà thấu hiểu?”

Nghe cụ Vàng giãi bày, anh Toàn khẽ run lên. Anh đón lấy chén chè nóng bằng cả hai tay, nước mắt bối rối lăn xuống gò má “Cháu… cháu hiểu rồi ạ. Con xin lỗi bố, xin lỗi mẹ… Cháu xin nghe lời già Vàng.”

Cụ Vàng gật đầu cười khà khà “Thế thì tối nay cháu sang gian chái bếp bên kia ở với già Vàng một đêm. Để mẹ cháu được ngủ một giấc tròn, còn cháu thì tận mắt xem bố cháu làm lụng chuộc lỗi ra sao.”

Nút thắt căng thẳng được tháo gỡ. Anh Toàn cúi đầu chào mẹ rồi lặng lẽ xách túi đồ theo cụ Vàng bước ra hiên.

Mai Chi và ông Điền tiễn hai người ra tới bậc tam cấp. Bóng họ khuất dần sau rặng mận mờ ảo dưới ánh đèn vàng hắt ra từ cổng homestay. Gió đêm cao nguyên thổi qua lành lạnh, mang theo hương gỗ thông ẩm ướt.

Ông Điền nán lại bên hiên, hai bàn tay nắm chặt đầu gậy trúc. Trái tim già nua vẫn còn đập thình thịch sau cơn giận dữ, nhưng trong lòng lại dấy lên nỗi thắc thỏm khôn nguôi. Ông ngập ngừng quay người lại, hướng mắt về phía gian buồng gỗ.

Bà Mai vẫn đứng đó, ngay bên cạnh bậu cửa.

Lần này, bà không buông rèm né tránh, cũng không vội vã cài then như những ngày trước. Dưới quầng sáng dịu dàng của ngọn đèn ngủ, bà lặng lẽ nhìn ông. Trong ánh mắt già nua ấy, sự oán hờn đã tan biến tự lúc nào, chỉ còn lại nét xót xa, dịu dàng và ấm áp lạ kỳ.

Bốn mắt nhìn nhau giữa không gian tĩnh lặng của thung lũng Nà Ka. Một thoáng ngập ngừng, rồi bà Mai khẽ gật đầu một cái thật nhẹ, trước khi từ tốn khép lại cánh cửa gỗ, để lại một khoảng trời bình yên sâu thẳm trong lòng ông lão tám mươi chín tuổi.