Chương 14: Cuộn Băng Màu Xám Tro

Ngón tay thô ráp của ông Điền dồn chút sức lực già nua ấn mạnh xuống. Nút bấm ghi âm màu đỏ lún sâu vào thân máy kèm theo tiếng “cạch” đanh gọn. Bên trong khay phát, hai trục nhựa màu trắng bắt đầu quay đều, kéo dải băng từ trượt chầm chậm qua đầu từ. Đèn tín hiệu đỏ au nhấp nháy liên hồi giữa bóng tối nơi chái bếp.

Gió Mộc Châu rít từng hồi buốt giá qua vách nứa liếp. Gian chái bếp tĩnh mịch chỉ còn tiếng bánh răng cọ xát ro ro êm ái của chiếc máy Sony TCM cổ lỗ. Ông Điền ghé sát chiếc micrô nhỏ xíu bên hông máy vào khóe môi khô nẻ, lồng ngực già nua phập phồng nghẹn ứ. Ông húng hắng ho nhẹ một tiếng để nén cơn run rẩy, rồi cất giọng khàn đặc “Bà nó này… Tôi… tôi Điền đây. Tôi biết bà còn giận tôi nhiều lắm, giận đến mức chẳng thèm nhìn mặt, chẳng buồn nghe tôi nói lấy một câu…”

Khoảng lặng ngột ngạt tràn vào cuộn băng. Ngón tay ông mân mê mép vỏ kim loại trầy xước. Nhựa thông trên chiếc bàn gỗ bên cạnh vẫn còn phảng phất mùi khét ngai ngái, nhắc nhớ bao năm tháng ông chỉ biết cắm mặt vào mỏ hàn và những bóng đèn chân không vô tri.

“Sáu mươi lăm năm qua, tôi tệ quá bà nhỉ?” Giọng ông Điền chùng xuống, mộc mạc mà cay đắng. “Từ hồi cưới nhau năm năm mươi chín ở Hàng Bông, lúc nào tôi cũng nghĩ đàn ông trong nhà có quyền quát tháo, ngồi rung đùi chờ vợ bưng bát cơm, rót chén trà. Tôi cậy mình thợ khéo, kiếm ra tiền, rồi tự cho mình cái quyền xem mọi việc bà làm là lẽ đương nhiên. Bát canh nguội tôi càu nhàu, manh áo sờn tôi gắt gỏng… Đến cả chiếc hộp bánh quy thiếc bà gìn giữ từng cuống vé xem phim, từng bức thư thời chiến, tôi cũng đem vứt ra thùng rác chỉ để lấy chỗ kê mấy cái bóng đèn hỏng…”

Nước mắt nóng hổi ứa ra từ khóe mi chằng chịt nếp nhăn, rớt trúng mặt kính máy cátxét. Cổ họng ông nghẹn ắng. Trước nỗi đau mà người bạn đời âm thầm gánh chịu suốt hơn sáu thập kỷ, mọi lời giãi bày đều chỉ là sự bao biện trơ trẽn.

“Tôi không dám xin bà tha thứ ngay…” Ông ghé sát vào khe thu âm, giọng run bần bật, hơi thở phả mờ một góc kim loại. “Nhưng tôi sẽ ở lại cái chái bếp này cho đến khi nào bà chịu nghe tôi nói hết. Bà có muốn phạt tôi thế nào, tôi cũng chịu…”

Ngón tay run rẩy bấm phím dừng. Tiếng “tách” khô khốc vang lên, bánh xe ngừng quay, trả lại gian chái bếp sự câm lặng giữa đêm lạnh. Ông Điền nâng niu cuộn băng Maxell màu xám tro, cẩn thận đặt máy cátxét vào sâu dưới đáy tay nải vải dù, rồi ôm tấm chăn chiên mỏng ngả lưng xuống phản gỗ thông.

Sáng hôm sau, khi nắng non rọi qua tán mận Nà Ka, sương sớm bắt đầu tan trên mái ngói rêu phong. Cụ Sùng A Vàng dậy từ sớm, khuân từng chiếc nong tre lớn ra khoảng sân đất trước cửa. Trên mặt nong rải đầy những phiến lá thuốc lào bánh tẻ vàng ruộm, tỏa mùi nồng ngái đặc trưng của núi rừng.

Thấy bạn già một mình loay hoay, ông Điền bước ra khỏi chái bếp, cất tiếng gọi “Bác Vàng để đấy, tôi ra đảo hộ cho một tay!”

Cụ Vàng dừng tay, đưa chiếc tẩu thuốc lên ngậm, nheo mắt nhìn dáng đi tập tễnh của ông thợ phố rồi cười xòa “Thôi thôi, ông Điền vừa mới đỡ mỏi chân, việc nương rẫy này nặng nhọc lắm, người phố quen ngồi bàn hàn không chịu nổi đâu!”

“Có gì mà không chịu nổi,” ông Điền gượng cười, bước tới bên chiếc nong tre đầu tiên. “Lá thuốc nhẹ hều, tôi lom khom một loáng là xong.”

Thế nhưng, vừa cúi rạp người xuống, một cơn buốt nhói bỗng xộc thẳng từ thắt lưng chạy dọc xuống đầu gối bên phải. Khớp xương thoái hóa như có hàng trăm mũi kim châm cùng lúc, khiến ông phải cắn chặt răng, đưa tay chống lên đùi giữ thăng bằng. Bàn tay thô ráp của ông lóng ngóng lật từng phiến lá thuốc dày bản, xếp lại ngay ngắn để đón trọn nắng sớm.

Chỉ mới đảo xong một góc nong mà mồ hôi hột đã rịn ra ướt đẫm trán, chảy cả vào kẽ kính lão buộc dây dù. Cột sống già nua của người đàn ông tám mươi chín tuổi căng cứng, từng thớ thịt rã rời như sắp sụp xuống.Đứng sững giữa sân, hai tay buông thõng, ông Điền bỗng chết lặng khi ký ức xưa ùa về. Hơn sáu mươi năm ở ngõ Hàng Bông, bà Mai cũng từng lom khom như thế. Bà cúi lưng lau từng bậc cầu thang gỗ lim trơn nhẵn, lúi húi bên bếp than rực lửa giữa trưa hè nồng nặc khói, rồi còng lưng giặt từng chậu quần áo dày cộp trong làn nước lạnh buốt những ngày mùa đông cắt da cắt thịt. Suốt ngần ấy năm, chưa bao giờ bà than thở lấy một lời. Còn ông, mỗi lần đi làm về chỉ biết vắt chân chữ ngũ trên ghế mây, cơm canh chưa dọn hay chén trà sen chưa đúng cữ là cất giọng đay nghiến, chê bai.

Nỗi xót xa trào lên chẹn ngang lồng ngực. Hóa ra, những việc nhà mà ông từng coi là vặt vãnh lại đè nặng lên tấm lưng người vợ cả một đời đến nhường ấy.

Cụ Vàng thấy ông lão đứng ngây người, liền bước lại vỗ nhẹ lên vai “Vào hiên ngồi nghỉ đi ông Điền. Đời người như cái đài cổ, bóng đèn đã già thì đừng bắt phát hết công suất.”

Ông Điền khẽ lắc đầu, nuốt ngược giọt nước mắt vào trong rồi tiếp tục cúi xuống, kiên nhẫn lật từng chiếc lá cho đến khi nắng trưa rải vàng khắp khoảng sân.

Chiều muộn, gió non cao bắt đầu trở lạnh, thổi ràn rạt qua thung lũng mận. Những vạt nắng cuối ngày đỏ ối rọi nghiêng trên triền dốc đất dẫn sang Homestay Mận Đỏ.

Ông Điền ngồi bên thềm chái bếp, cặm cụi dùng tuốcnơvít nới lỏng ốc vít chiếc quạt điện cũ của người dân bản vừa gửi sửa. Trong túi áo chàm của ông giắt sẵn chiếc kìm bấm và cuộn băng dính đen. Chốc chốc, ánh mắt sau tròng kính đồi mồi lại ngước nhìn về phía con đường đất đỏ.

Bất chợt, một bóng người nhỏ nhắn xuất hiện nơi khúc quanh đầu dốc.

Là bà Mai. Bà mặc chiếc áo len dệt màu tro sẫm, lưng còng xuống vì sức nặng của chiếc gùi tre đan sau lưng. Trong gùi chất đầy những bó rau cải ngồng, củ mài và mấy cành củi khô bà vừa đi chợ bản về. Bước chân người phụ nữ tám mươi sáu tuổi chậm chạp, run rẩy dò từng bước gập ghềnh trên con dốc trơn trượt.

Trái tim ông Điền thắt lại. Nhìn chiếc quai gùi bằng sợi đay cứa sâu vào bờ vai nhỏ nhắn của vợ, ông không kịp nghĩ ngợi gì thêm. Đặt vội chiếc tuốcnơvít xuống bậc thềm, ông lập cập đứng dậy, tập tễnh lao nhanh ra dốc “Bà nó ơi! Để… để tôi đỡ cho!”

Tiếng gọi thất thanh vang lên giữa thung lũng lộng gió. Vì quá vội vã, lại thêm khớp gối bên phải đang sưng tấy sau cữ lao động ban trưa, bước chân ông lão loạng choạng mất kiểm soát. Vừa chạy tới mép đường, mũi giày vải của ông vấp phải một đoạn rễ cây mận cổ thụ trồi lên mặt đất gồ ghề.

Cả thân hình gầy gò mất đà, ngã nhào sấp xuống vệ đường đất đỏ ngổn ngang đá dăm.

Một tiếng “rầm” nặng nề vang lên. Chiếc kìm bấm và cuộn băng dính điện trong túi áo văng tung tóe ra bụi cỏ ven đường. Đầu gối va mạnh xuống nền đất cứng buốt nhói đến tận óc, khiến ông Điền nghẹn thở, toàn thân lấm lem bùn đất và bụi đường khô khốc.

Cách đó chỉ chừng ba bước chân, bà Mai sững người dừng phắt lại. Chiếc gùi rau trên lưng khẽ chao nghiêng. Nhìn người chồng tám mươi chín tuổi đang nằm sõng soài dưới đất, chiếc kính lão văng lệch sang mang tai, mặt mũi dính đầy bụi đỏ lấm lem, ánh mắt bà thoáng hiện lên vẻ bàng hoàng tột độ, xen lẫn nỗi xót xa nghẹn ngào không thể che giấu.

Bàn tay bà Mai khẽ run lên toan vươn ra đỡ chồng dậy, nhưng rồi bà cắn chặt môi, lạnh lùng quay lưng bước nhanh vào cổng homestay, bỏ mặc ông Điền lấm lem bùn đất giữa tiếng gió chiều hun hút.