Chương 11: Tiếng Đài Trong Đêm Sương

Bóng tối bao trùm gian buồng gỗ thông tại Homestay Mận Đỏ. Gió đêm cao nguyên rít từng hồi qua khe liếp nứa, mang hơi sương buốt giá luồn vào tận góc giường. Bà Mai nằm nghiêng trên chiếc đệm đơn, kéo mép chăn bông con công lên tận cằm, nhưng đôi mắt già nua vẫn mở trừng trừng nhìn vào khoảng không mờ mịt. Bà trằn trọc trở mình, tấm phản gỗ khẽ kêu lên kẽo kẹt trong đêm vắng.

Mới chập tối nay thôi, chính tay bà đã buông rèm tre xuống, dứt khoát cài then cửa buồng lại trước mặt ông Điền. Hình ảnh ông lão tám mươi chín tuổi đứng chơ vơ ngoài hàng rào với bộ dạng tơi tả, áo quần xộc xệch bám đầy bụi đường sau chuyến xe khách gần hai trăm cây số, cứ chập chờn hiện lên trong tâm trí bà.

Bà giận ông, nỗi giận nghẹn đắng tích tụ qua sáu mươi lăm năm nhẫn nhịn. Suốt ngần ấy năm, bà lặng lẽ chu toàn cơm nước, nâng niu từng ấm trà sen sớm, nhớ từng cữ thuốc huyết áp cho một người chồng gia trưởng luôn xem sự hy sinh của vợ là điều hiển nhiên. Đỉnh điểm là chiếc hộp bánh quy thiếc tròn màu đỏ viền băng dính vàng — nơi gìn giữ từng bức thư tình mực tím, cuống vé xem phim rạp Tháng Tám năm 1959 và chiếc kẹp tóc nhôm đính cườm ngày cưới. Mảnh ký ức thanh xuân của bà bị ông tiện tay vứt ra thùng rác đầu ngõ Hàng Bông để lấy chỗ chứa bóng đèn hỏng. Xe rác đã cuốn nó lên tận bãi Nam Sơn, vĩnh viễn không thể tìm lại được nữa.

Nghĩ đến đó, sống mũi bà Mai lại cay xè, khóe mắt ươn ướt.

Thế nhưng, đan xen với nỗi uất ức lại là sự lo âu thắt nghẹn ruột gan. Đầu gối bên phải của ông thoái hóa nặng, mỗi lần trở trời ở Hà Nội còn đau buốt đến mức không gượng dậy nổi. Đêm Mộc Châu sương muối giăng dày đặc, lạnh cắt da cắt thịt, một thân một mình ông lão gần chín mươi tuổi lại mang chứng sợ bóng tối từ thời chiến tranh, biết nương náu nơi đâu giữa thung lũng Nà Ka heo hút này?

Đang trằn trọc giữa mớ bòng bong rối bời, bà Mai chợt giật mình bởi một chuỗi âm thanh mơ hồ truyền qua khe liếp.

Ban đầu là tiếng rọt rẹt quen thuộc của sóng vô tuyến, rồi chỉ một thoáng sau, tiếng nhạc hiệu của Đài Tiếng nói Việt Nam bất ngờ cất lên trong trẻo, ngân vang khắp thung lũng tĩnh mịch.

Bà Mai chống tay ngồi bật dậy trên đệm, nín thở lắng tai nghe.

Giai điệu hào hùng vừa dứt, giọng đọc của phát thanh viên bản tin đêm khuya liền vang lên rành rọt, tròn vành rõ chữ, ấm áp lạ thường. Điều khiến tim bà thắt lại chính là chất âm trong veo, thanh thoát, tuyệt nhiên không hề lẫn một tiếng rè hay tạp âm nào.

Hơn sáu thập kỷ gắn bó, bà làm sao quên được ngón nghề của chồng mình. Cả ngõ Hàng Bông chỉ có ông Điền nắn chỉnh lò xo và chấm thiếc cuộn cảm tài tình đến thế. Chiếc đài bán dẫn cũ kỹ dù hỏng hóc đến đâu, qua tay mỏ hàn của ông đều cất lên âm thanh trong vắt như nước suối nguồn.

Tiếng đài ấy vọng lại từ gian chái bếp nhà cụ Sùng A Vàng — ngôi nhà gỗ pơmu nép bên sườn đồi cách đây chừng hai trăm mét.

Bà Mai bặm môi, bàn tay nhăn nheo siết chặt vạt áo. Tiếng đài bền bỉ truyền đi trong đêm lạnh như lời nhắn nhủ vô hình mách bảo rằng ông lão khó nết kia đã tìm được chỗ nương náu an toàn, chưa bị sương gió vùng cao quật ngã. Tảng đá nặng trịch đè nén ngực bà dường như vơi bớt, dẫu nét mặt bà vẫn cố giữ vẻ lạnh lùng.

Có tiếng gõ cửa khẽ khàng ngoài then. Cửa buồng hé mở, Mai Chi lách người bước vào, trên tay bưng chiếc cốc sứ bốc khói thơm lừng “Bà nội chưa ngủ ạ? Cháu pha cốc nước gừng ấm với mật ong rừng cho bà đây.”

Bà Mai với tay chỉnh lại chiếc khăn len quàng cổ, giọng nhỏ nhẹ “Bà chưa buồn ngủ. Khuya khoắt rồi, sao bé Chi còn chưa nghỉ đi?”

Mai Chi đặt cốc nước lên bàn con đầu giường, ngồi ghé xuống mép đệm rồi tủm tỉm cười “Nãy cháu chạy xe máy sang xóm bên mượn cái bình gas sơ cua, lúc về chi đi ngang qua dốc nhà cụ Vàng. Bà đoán xem cháu thấy ai?”

Bà Mai nhìn làn khói mỏng bốc lên từ miệng cốc nước gừng, làm bộ thờ ơ “Ai thì mặc người ta, liên quan gì đến bà.”

“Gớm, bà nội cứ làm bộ làm tịch!” Mai Chi cười khúc khích, ghé sát tai bà thì thào: “Ông nội đang ngồi sưởi bên bếp lửa chái bếp nhà cụ Vàng kia kìa. Cụ Vàng nướng cho củ khoai to tướng, ông ăn ngon lành lắm. Ông còn chấm thiếc sửa đài cho cụ Vàng kêu trong veo, làm cụ ấy thích chí vỗ đùi đánh đét, bảo sẽ giữ ông lại chái bếp rồi bày kế giúp ông đón lại vợ. Trông hai ông cụ tâm đầu ý hợp lắm bà ạ!”Nghe cháu gái kể rành rẽ từng chi tiết, khóe môi bà Mai khẽ giật giật. Bà bưng cốc nước nhấp một ngụm nhỏ, vị cay nồng ấm sực lan tỏa khắp cuống họng.

“Già đầu rồi còn vẽ chuyện rách việc,” bà buông một câu khô khốc, nhưng ánh mắt đã dịu lại đôi phần. “Ấm thân là tốt rồi. Mặc kệ ông ấy muốn làm gì thì làm.”

Mai Chi nháy mắt tinh nghịch, đứng dậy dém lại góc chăn cho bà nội “Vâng, bà cứ ngủ ngon nhé. Có cụ Vàng cưu mang thì ông nội không lo chịu đói chịu rét đâu!”

Bóng cháu gái vừa khuất sau cánh cửa khép hờ, gian buồng trở lại vẻ tĩnh mịch vốn có. Tiếng đài phát thanh xa xa đã tắt tự lúc nào. Bà Mai ngả lưng xuống gối, kéo chăn trùm kín vai. Trong bóng tối, bà khẽ buông tiếng thở dài nhẹ nhõm, mi mắt dần khép lại trong giấc ngủ yên ả hiếm hoi suốt chuỗi ngày trốn chạy.

Sáng hôm sau, sương mù Mộc Châu tan dần khi ráng mặt trời nhô lên khỏi rặng núi xa, rải những vệt nắng hanh hao xuống thung lũng mận Nà Ka. Không khí vùng cao trong trẻo, thoang thoảng mùi nhựa thông và hương hoa cải ngồng ngai ngái.

Bà Mai khoác chiếc áo len xám, cầm chiếc kéo con bước ra vườn trước hiên Homestay Mận Đỏ. Những cành mận khẳng khiu sau mùa trút lá đang lốm đốm vài chồi non xanh biếc. Bà cẩn thận bấm tỉa từng cành khô úa, thói quen chăm chút cây cỏ giúp tâm trí bà lắng dịu sau những xáo trộn đêm qua.

Bỗng ngoài cổng có tiếng bước chân rầm rập trên đường sỏi, kèm theo tiếng cười nói sang sảng quen thuộc “Bé Chi ơi! Có nhà không cháu?”

Cụ Sùng A Vàng trong bộ áo chàm mộc mạc, hàm răng ám khói thuốc lào rạng rỡ nụ cười, một tay cắp chiếc đài bán dẫn National đang phát bản tin buổi sáng rộn ràng, sải bước vào sân.

Mai Chi từ trong gian bếp chạy ùa ra chào hỏi. Cụ Vàng đưa tay vỗ vỗ vào thân chiếc đài, giọng vang như chuông đồng “Đấy, cháu nghe xem! Tiếng trong veo nhé! Cái đài nằm xó bếp mấy năm trời, rè như cối xay ngô, thế mà ông thợ phố nhà cháu nắn lại lò xo pin với chấm vài giọt thiếc là kêu ngon ơ ngay! Đúng là tay nghề thợ già Hà Nội có khác!”

Nói đoạn, cụ Vàng đảo mắt nhìn về phía hiên nhà, cất giọng thật to như cố tình cho người đứng tỉa cây nghe thấy “Bác thợ già đêm qua ngủ trên phản gỗ nhà tôi ngon giấc lắm. Sáng nay bác ấy còn nằng nặc đòi nhóm bếp với dọn dẹp, bảo cái bụng áy náy không chịu ngồi yên ăn không của người ta đâu!”

Bà Mai đứng quay lưng lại cổng, tay cầm kéo bấm tỉa cành mận mục, vờ như không để tâm chuyện bên sân. Nhưng nhịp kéo bất giác chậm lại, từng lời khen hào sảng của cụ già người Mông đều lọt trọn vào tai bà.

Cụ Vàng cười khà khà dặn dò Mai Chi vài câu rồi xách đài quay gót. Đợi tiếng bước chân khuất hẳn sau hàng rào dâm bụt, bà Mai mới hạ kéo xuống, ánh mắt vô thức dõi theo con đường đất đỏ dẫn sang triền dốc nhà cụ Vàng.

Một cơn gió ban mai thoảng qua làm rơi rụng vài chiếc lá mận già cỗi xuống bãi cỏ ẩm ướt.

Đang cúi nhặt cọng lá mận úa dưới chân, bà Mai chợt sững người khi nghe tiếng bước chân khập khiễng nện trên sỏi đá đầu dốc.

Ngẩng đầu nhìn lên, qua làn sương mỏng còn sót lại, bóng dáng gầy còm của ông Điền hiện ra rõ mồn một. Ông mặc chiếc áo khoác bông sờn mép cũ kỹ, kính lão buộc dây dù đung đưa trước ngực, hai cánh tay ôm chặt lấy một tấm ván gỗ mận đã được đẽo phẳng phiu. Bước chân tập tễnh vì khớp xương đau nhức khiến thân hình nghiêng ngả, nhưng ông vẫn cố gượng đứng vững chãi bên bờ dốc.

Đứng sững giữa vạt nắng sớm, ông ôm ghì tấm ván trước ngực, ánh mắt tha thiết và khắc khoải hướng thẳng về phía hiên nhà nơi bà đang đứng.