Chương 3

Hai con mèo ngày một lớn. Con màu vàng tên Lai Tài, con mèo mướp tên Tiến Bảo. Lần đầu nghe tên, Thẩm Nghiên hiếm khi để lộ một biểu cảm khác ngoài vẻ ghét bỏ.

“Trong đầu ngươi ngoài tiền ra, còn nhớ đến gì nữa?”

Ta nghĩ ngợi.

“Thịt.”

Hắn nhắm mắt lại.

Mấy ngày sau, hắn ngồi đọc sách dưới hành lang, Lai Tài chui vào cổ áo hắn ngủ, Tiến Bảo thì bám lấy giày hắn. Ta định bế chúng ra, hắn lại đưa tay ngăn lại.

“Ngủ rồi.”

“Ngươi không lật sách được nữa.”

“Ít đọc một trang cũng không đến mức chết đói.”

Ta nhịn cười, đi rửa rau. Sau đó hắn chê ổ mèo ta làm quá thấp, trời mưa sẽ bị nước tạt vào nên lấy giấy vẽ một bản mẫu. Ta nhìn một lúc lâu rồi hỏi “Miếng gỗ này làm sao uốn cong được?”

“Bảo thợ mộc làm.”

“Thế phải tốn tiền.”

Hắn nhìn ta: “Ta trả.”

“Ngài trả cũng vẫn là tiền.”

Ta dùng cành cây vẽ trên mặt đất, nói cho hắn biết có thể dùng những tấm ván có sẵn ghép lại thế nào, bên dưới kê thêm hai viên gạch là được. Ban đầu hắn không phục. Ta ngồi xổm giải thích, hắn cầm bút sửa lại. Sửa đến ba lần, cuối cùng cũng định xong.

Gã sai vặt làm theo bản vẽ, sau khi hoàn thành, hắn cho người khắc lên xà ngang trước cửa ba chữ “Tụ Tài Cư”. Ta không biết chữ, chỉ cảm thấy nét bút phức tạp, nhìn thôi đã thấy đắt tiền.

Hắn giải thích ý nghĩa cho ta. Ta lấy tay che miệng cười mất nửa ngày. Đây là việc chính sự đầu tiên Thẩm Nghiên làm sau khi cầm bút lên một lần nữa. Dù chỉ là dựng nhà cho hai con mèo, cũng xem như có ích.

Hắn bắt đầu phối hợp với đại phu, cũng chịu làm theo những cách đã được dạy mà chậm rãi luyện tập. Tiến triển không nhanh. Có một ngày, hắn thử tự mình chuyển sang xe lăn. Gân xanh nơi thái dương đều căng lên, vậy mà vẫn thiếu một chút. Ta theo bản năng đưa tay ra. Hắn cắn răng “Đợi một chút.”

Ta lập tức đứng bên cạnh chờ. Lần đó cuối cùng vẫn cần ta giúp. Sắc mặt hắn không được tốt, ta cũng không khen hắn lợi hại, chỉ đưa nước cho hắn rồi bảo hắn nghỉ một lát.

Ngày hôm sau, hắn lại thử. Qua rất nhiều ngày, cuối cùng có một lần, ta chỉ giữ cho xe lăn đứng vững, còn hắn tự chuyển sang. Cả hai đều toát mồ hôi. Sau khi ngồi vững, rất lâu hắn không nói gì. Ta ngồi xổm xuống chỉnh lại vạt áo cho hắn, không nhịn được mà cười.

“Thiếu gia, hôm nay cố gắng như vậy, hai cái bánh bao buổi sáng không uổng công ăn rồi.”

Hắn cúi đầu nhìn ta.

“Ngươi chỉ nhớ mỗi chuyện ăn.”

Ta ngẩng mặt lên: “Ăn rồi mới có sức.”

Chiều hôm đó, hắn ngồi trong viện lâu hơn mọi ngày. Gần đến hoàng hôn, hắn còn bảo ta mang tới một quyển sách. Ta vừa gãi cằm cho Lai Tài, vừa lén nhìn tay hắn. Cầm bút thì đẹp, lật sách cũng đẹp.

Hắn đột nhiên nói: “Nhìn chữ đi.”

Ta vội rời mắt sang.

“Ta đang nhìn mà.”

“Chữ ở trên giấy.”

Ta không nhịn được, bật cười thành tiếng. Vành tai hắn hơi đỏ, nhưng không đuổi ta đi nữa.

Ta nhờ Thẩm Nghiên dạy ta nhận mặt chữ. Hắn hỏi muốn học gì trước. Ta nói tên của mình. Hắn chấm mực, viết lên giấy hai chữ “A Tuệ”.

“Chữ Tuệ, là chữ này.”

Ta dùng ngón tay vạch trên mặt bàn mấy lần, cảm thấy chữ ấy trông giống một búi cỏ quấn vào nhau.

“Khó như vậy.”

“Chê khó?”

“Không chê.”

Ta lại vạch thêm một lần.

“Đến tên mình còn không biết viết, sau này có người cầm một tờ giấy đến, nói ta nợ tiền hắn, ta nhìn cũng không hiểu.”

Ngòi bút trong tay hắn khựng lại.

“Ai từng cầm giấy lừa ngươi?”

“Chưa có. Ta đề phòng trước thôi.”

Hắn nhìn ta một lúc lâu rồi viết thêm mấy chữ bên cạnh. Mua, bán, bạc, tiền. Những chữ này ta học vô cùng nhanh. Thỉnh thoảng hắn kiểm tra, ta có thể nhớ nhầm chữ “Tuệ” của mình, nhưng tuyệt đối không nhớ nhầm chữ “Tiền”.

Hắn tức đến bật cười.

Sau đó ta học cách ghi lại số tiền mình dành dụm. Mỗi tháng một lượng tiền công, ta dùng một ít mua giày, một ít mua kim chỉ, phần còn lại đều để dành. Hắn nhìn sổ sách, hỏi “Sao không mua thứ khác?”

“Mua nồi.”

“Nồi gì?”

“Sau này mở một quán nhỏ bán cơm, dùng nồi của mình.”

Hắn ngẩng đầu lên.

“Ngươi muốn rời khỏi nhà họ Thẩm?”

Ta không nhận ra giọng hắn đã thay đổi, vẫn hào hứng nói “Cũng không phải đi ngay lập tức. Trước tiên phải tích cóp tiền, còn phải hỏi tiền thuê chỗ ấy bao nhiêu, củi lửa bao nhiêu. Thím Ngô nói ta tính toán không kỹ, làm ăn buôn bán sẽ thua lỗ.”

Hắn cụp mắt nhìn trang sổ, rất lâu không nói gì. Đến khi ta ôm sổ chuẩn bị đi, hắn mới lên tiếng “Lần sau mang những con số ngươi tính đến đây.”

“Ngài xem giúp ta à?”

“Đỡ cho ngươi thua sạch rồi lại đến khóc.”

Ta cười, đồng ý. Miệng hắn đôi khi quả thật chẳng dễ nghe chút nào. Nhưng lúc giúp ta sửa sổ sách, hắn lại vô cùng nghiêm túc.

Thẩm Nghiên có một người bạn, họ Lục, tên Lục Hành. Cách vài hôm, hắn lại mang đến mấy quyển sách mới. Ban đầu chính hắn cũng đến. Thẩm Nghiên không gặp, hắn đứng dưới hành lang nói một lúc, không nhận được hồi đáp thì để sách lại. Về sau hắn đến ít hơn, nhưng sách vẫn không ngừng được đưa tới.

Có lần ta dọn giá sách, phát hiện phần lớn những quyển sách ấy còn chưa được mở ra.

“Lục công tử đưa đến, không đọc sao?”

Thẩm Nghiên nhìn ra ngoài cửa sổ.

“Không muốn đọc.”

“Vậy ta mở ra lau một chút, bên ngoài bám bụi rồi.”

Hắn không nói không được. Ta mở đến quyển thứ ba, bên trong rơi ra một tờ giấy. Ta nhận ra chữ “Tới”, còn có một chữ “Rượu”, những chữ còn lại thì không hiểu.

Thẩm Nghiên đưa tay lấy đi. Hôm ấy hắn đọc sách rất lâu. Cũng vào những ngày đó, ta từng nhìn thấy thư do cô nương nhà họ Chu gửi đến. Phong thư dùng loại giấy hoa văn rất đẹp, bốn góc còn có hoa văn chìm.

Lúc ta bưng thuốc vào, hắn đang đọc thư. Trên gương mặt hiếm khi không còn vẻ lạnh lùng, trái lại giống như một người đang bước đi giữa màn sương, bỗng nhiên nhìn thấy một ngọn đèn sáng ở phía xa. Ta không biết vì sao, trong lòng bỗng có chút khó chịu không sao nói rõ.

Ra ngoài, thím Ngô hỏi ta có phải món rau xào không ngon không. Ta lắc đầu. Bà lại hỏi có phải thiếu gia mắng ta không. Ta vẫn lắc đầu. Thím Ngô nhìn ta một lúc, không hỏi thêm nữa, chỉ đưa cho ta một miếng bánh xốp trên bàn.

Ta ăn. Miếng bánh xốp vốn ngày thường rất ngon, hôm ấy ta lại chẳng nếm ra được mùi vị gì.

Tin cô nương nhà họ Chu đính hôn một lần nữa truyền đến viện Trầm Hương vào tháng năm. Hôm ấy Thẩm Nghiên đang ngồi đọc sách dưới gốc cây, ta vào bếp lấy ít điểm tâm. Lúc trở về, hai gã sai vặt đưa chậu cây cảnh đang đứng nói chuyện ở cạnh cổng viện.

Bọn họ nói nhà mới được nhà họ Chu định thân có gia thế tốt, sính lễ cũng đưa rất nhiều. Còn nói hôn sự đã bàn xong từ tháng trước, chỉ là đến bây giờ mới chính thức công bố tin tức.

Lòng ta chợt chùng xuống. Thẩm Nghiên dưới gốc cây không ngẩng đầu. Nhưng lúc lâu sau, trang sách vẫn không được lật sang. Chiều hôm đó, hắn không ăn điểm tâm. Bữa tối đưa vào, hắn cũng bảo ta mang ra. Ta nhớ đến phong thư hoa văn mấy ngày trước, nhịn rồi lại nhịn, cuối cùng không hỏi.

Ban đêm, hắn lấy một chiếc hộp trên bàn ra rồi mở nắp. Bên trong là mấy phong thư và một chiếc túi thơm. Hắn nhìn một lúc lâu, bỗng đóng hộp lại.

“Mang ra ngoài.”

Ta không biết phải mang đi đâu, chần chừ một chút. Hắn ngước mắt.

“Ngươi cũng ra ngoài.”

“Ta mang nước đi trước…”

“Không hiểu lời ta nói sao?”

Ta đứng khựng lại. Sắc mặt hắn rất trắng, ánh mắt lại lạnh lẽo.

“Ngày nào cũng lởn vởn trước mặt ta, không mệt sao?”

Ta cúi đầu, nắm chặt quai ấm nước.

“Đây là công việc của ta.”

“Công việc.”

Hắn chậm rãi lặp lại hai chữ ấy, bỗng bật cười.

“Phải rồi, không nỡ bỏ tiền công.”

Trong lòng ta căng lên, nhưng vẫn đáp “Đúng, ta không nỡ.”

Một lượng bạc, phải cày ruộng bao nhiêu ngày mới kiếm được? Chẳng có gì mà không thể thừa nhận. Nhưng câu tiếp theo của hắn lại giống như dội thẳng một gáo nước lạnh lên mu bàn tay ta.

“Vậy cho nhiều tiền hơn một chút thì sắc mặt gì cũng chịu được, sao cứ nhất quyết không chịu đi?”

Ta đặt ấm nước xuống cho thật vững. Hắn nhìn ta, trong đáy mắt có ác ý mà ta chưa từng thấy. Thứ ác ý ấy dường như không hoàn toàn nhắm vào ta. Nhưng khi rơi xuống người ta, người đau vẫn là ta.

“Thiếu gia, tiền công hàng tháng của ta là do làm việc mà kiếm được.”

“Ta biết.”

“Ngài không biết.”

Lần đầu tiên ta ngắt lời hắn. Trong phòng im phăng phắc.

“Nấu cơm, giặt quần áo, ban đêm nghe ngài gọi người, những việc đó ta đều làm. Ta không lười biếng, cũng không lấy thứ gì không nên lấy.”

Môi hắn khẽ động. Ta không để hắn nói.

“Nếu ngài cảm thấy ta làm không tốt, ngày mai cứ gọi quản sự đến, thanh toán tiền công cho ta, đổi người khác. Ta không mặt dày bám lấy.”

“Vậy tại sao bây giờ còn chưa đi?”

“Đêm nay ta trực, người thay ca còn chưa đến.”

Ta ngồi xổm xuống, nhặt chiếc chăn mỏng hắn làm rơi bên chân lên, gấp lại, đặt trên đầu gối. Tay ta vẫn luôn run. Ta thật sự tức giận chính đôi tay này. Khiêng gạo không run, bổ củi không run, vậy mà đến lúc này lại chẳng chịu nghe lời.

“Nhưng có những chuyện phu nhân không bảo ta làm.”

Thẩm Nghiên nhìn ta.

“Những bông hoa trên bệ cửa sổ, tấm đệm trong ổ mèo, còn có món bánh xốp mấy hôm trước ngài nói muốn ăn, ta đã đến bếp học mất ba ngày.”

Ta cúi đầu, dùng móng tay gỡ một mẩu da xước bên cạnh móng.

“Những chuyện đó, ta không đòi thêm tiền.”

Ngoài cửa sổ, Lai Tài kêu lên một tiếng. Mũi ta bỗng cay xè.

“Hôm nay ngài không vui, không muốn nghe ta nói, ta sẽ ra gian ngoài. Khi nào muốn ăn thì gọi ta.”

Đêm đó ta vẫn trực. Hắn gọi hai lần, ta đều đi vào, làm xong việc rồi đi ra. Ta không còn kể cho hắn nghe những bông hoa mới nở trong viện, cũng không nói Tiến Bảo lén tha một miếng thịt của thím Ngô, suýt thì bị chổi quật vào mông.

Ngày hôm sau cũng không nói. Thuốc vẫn mang đến đúng giờ, quần áo vẫn thay như cũ. Hắn hỏi gì, ta đáp nấy. Ngoài ra, không còn lời thừa thãi nào nữa.

Đến ngày thứ ba, hoa trên bệ cửa sổ đã tàn. Ta mang ra ngoài đổ nước, rửa sạch chiếc bình rồi đặt lại vào tủ. Thẩm Nghiên nhìn thấy.

“Hoa bên ngoài cũng tàn rồi ư?”

“Vẫn chưa.”

Hắn không nói thêm. Ta lập tức đi đến phòng giặt. Lúc trở về, bên tay hắn đặt một tờ giấy mới viết được một nửa. Thấy ta bước vào, hắn lật úp tờ giấy xuống.

“A Tuệ.”

Ta dừng lại bên cửa.

“Hôm đó là ta không đúng.”

Ta cúi đầu nhìn chậu quần áo sạch trong tay. Một lúc lâu sau mới hỏi “Hôm nào?”

Ta biết là hôm nào. Nhưng ta muốn nghe chính miệng hắn nói rõ. Sắc mặt hắn có chút khó xử, nhưng không né tránh.

“Ta nghe tin nhà họ Chu định thân, trong lòng không vui, nên trút giận lên ngươi.”

“Những lời đó, cũng là ta cố ý làm ngươi tổn thương.”

“Ngài không làm sai.”

Trong phòng im lặng rất lâu. Ta hỏi “Tại sao lại là ta?”

Hắn mím môi. Ta lại nói “Ta có lừa ngài đâu.”

Hắn cụp mắt xuống, giọng rất thấp.

“Bởi vì ngươi luôn ở đây.”

Câu nói ấy khiến lòng ta đau nhói, sau đó lại càng tức giận hơn.

“Cứ luôn ở đây thì đáng bị mắng sao?”

“Không phải.” Hắn đáp rất nhanh.

“Không phải. Là ta làm không đúng.”

Ta ôm chậu đứng một lúc.

“Ta nghe rồi.”

Hắn ngước mắt nhìn ta.

“Nhưng ta vẫn không vui.”

Hắn im lặng một lát rồi gật đầu.

“Ngươi có thể không vui.”

Ngày hôm đó ta không lập tức cắm hoa mới cho hắn. Mấy ngày sau, hắn ăn xong, đẩy bát sang một bên rồi hỏi ta “Hôm nay nhà bếp làm gì?”

Ta nói thím Ngô đang làm trứng vịt muối. Vài ngày sau nữa, hắn hỏi sao không thấy Lai Tài đâu. Ta nói nó đi chọc con chó vàng, bị đuổi lên mái nhà, nhất quyết không chịu xuống. Hắn nhìn ta, khóe môi khẽ động. Cuối cùng ta cũng mỉm cười.

Có những chuyện, hóa ra có thể từ từ tốt lên. Không nhất thiết một người nhận sai, người kia sẽ hết đau ngay lập tức.

Đầu tháng sáu, mẹ ta đến. Bà mặc một chiếc áo ngoài còn khá mới, tóc chải rất gọn gàng. Vừa bước vào đã nắm lấy tay ta.

“Nhìn xem, mặt mày tròn trịa rồi.”

Đã rất lâu ta không gặp bà. Trong lòng trước tiên là nóng lên. Ta mời bà ngồi, vào bếp lấy điểm tâm, lại rót một bát trà nguội. Bà ăn hai miếng, dùng khăn tay gói mấy miếng lại, nói muốn mang về cho đệ đệ. Ta không ngăn cản.

Đợi uống hết trà, cuối cùng bà mới nói đến mục đích chuyến này. Ca ca đang ở phủ thành, chi tiêu rất lớn, trong nhà lại phải mua hạt giống. Nghe nói tiền công ở nhà họ Thẩm của ta không ít, bà bảo ta lấy ra trước để ứng cứu. Ta ngồi đối diện bà, ngón tay chậm rãi siết chặt.

“Con để dành có việc dùng đến.”

“Con thì có việc gì?” Bà cười một tiếng.

“Ăn ở đều là tiền của chủ nhà, còn phải tự tiêu tiền sao?”

Ta nhìn bà.

“Con muốn sau này làm chút buôn bán nhỏ.”

“Buôn bán gì! Con gái một mình, đừng có giày vò bản thân. Trước tiên lo cho ca ca con đi, hắn học thành tài rồi, sau này chẳng lẽ còn để con chịu thiệt sao?”

Câu nói này, ta đã nghe suốt bao nhiêu năm. Ca ca đi học, dầu thắp tốt nhất trong nhà đều dành cho huynh ấy. Ca ca phải lên đường, nửa đêm ta phải thức dậy tráng bánh. Áo choàng của ca ca cũ rồi, mẹ tháo vải mới của ta để nối thêm vào tay áo cho huynh ấy. Mỗi lần ta tỏ ra không muốn, mẹ đều nói, đợi anh con học thành tài rồi, chẳng lẽ còn để con chịu thiệt sao? Sau đó ca ca cần tiền, ta bị bán đi.

Mẹ thấy ta không nói gì, nụ cười trên mặt dần nhạt đi.

“A Tuệ, làm người không thể quên cội nguồn.”

Cổ họng ta nghẹn lại. Bao nhiêu lời đã nghĩ sẵn từ trước, cuối cùng một câu cũng không nói ra được.

Thẩm Nghiên nghe thấy động tĩnh, bảo người mời mẹ ta đến sảnh ngoài ngồi. Hắn không đồng ý thay ta, cũng không nói gì trước mặt bà. Đợi người đi khỏi, hắn mới hỏi ta “Ngươi muốn đưa bao nhiêu?”

Ta đứng bên cạnh hắn, nhìn chằm chằm những kẽ gạch dưới đất.

“Không biết.”

“Vậy trước tiên không cần vội.”

Hắn đẩy một chén nước qua cho ta. Ta không nhận. Qua rất lâu, ta mới khẽ nói “Một đồng cũng không muốn đưa.”

Nói xong, nước mắt bỗng rơi xuống. Ta vội vàng dùng tay áo lau đi.

“Có phải ta quá vô tình, quá bất hiếu không?”

Thẩm Nghiên không lập tức trả lời. Hắn lấy chiếc khăn tay trên bàn đưa cho ta.

“Tiền bán ngươi, bà ấy nhận rồi sao?”

Ta gật đầu.

“Mấy tháng nay, người chăm sóc ta là ai?”

“Ta.”

“Tiền công phát cho ai?”

“Ta.”

“Vậy ngươi có thể tự quyết định.”

Ta siết chiếc khăn thành một cục.

“Nhưng bà ấy là mẹ ta.”

“Cho nên ngươi khó chịu.”

Hắn nhìn ta, không thúc giục.

“Khó chịu cũng có thể không đồng ý.”

Sau đó, chính ta đi đến tiền sảnh nói chuyện. Mẹ ta vừa nghe xong, sắc mặt lập tức sa sầm. Bà mắng ta ăn cơm ngon được mấy ngày, đến cha mẹ ruột cũng không nhận, lại hỏi có phải người nhà họ Thẩm xúi giục ta không. Ta sợ đến mức lòng bàn tay lạnh ngắt. Nhưng lần đó, ta không đổi ý.

“Tiền bán thân, các người đã nhận rồi.”

“Tiền này là do ta làm việc kiếm được, ta muốn tự giữ lấy.”

Mẹ ta đập vỡ chén trà. Mảnh sứ văng tung tóe trên mặt đất, ta theo bản năng lùi lại một bước. Thẩm Nghiên đang ở dưới hành lang. Hắn không thay ta tranh cãi, chỉ bảo quản sự đưa người ra ngoài rồi gọi người đến dọn mảnh sứ vỡ.

Ta đứng một lúc lâu, bỗng phát hiện bà ấy đi rồi, ta cũng không chết. Trời vẫn còn sáng. Trong bếp thoang thoảng mùi thức ăn đang xào. Số bạc trong túi ta, không thiếu một đồng.