Chương 7: Tiếng Gõ Bên Bậu Cửa

Nguyệt tỉnh giấc từ khi sương đêm còn đọng trên tàu chuối ngoài vườn. Suốt đêm qua, cô nằm trằn trọc trên chiếc phản gỗ hẹp trong gian buồng con, hai mắt ráo hoảnh lắng nghe từng cơn gió luồn qua khe liếp. Tiếng then cài cửa ngoài khẽ lách cách, rồi bóng mạ bưng chiếc bát sành bốc khói đi vòng ra phía nhà kho khiến ngực Nguyệt thắt lại một nhịp nhức buốt.

Cô ngồi dậy, bước khẽ đến bên vách đất nứt nẻ, ghé mắt nhìn qua khe liếp hé mở.

Dưới ánh ban mai bàng bạc còn vương sương lạnh, gian nhà kho lợp ngói âm dương hiện ra lờ mờ. Chiếc xe đạp Phượng Hoàng của Gia Hòa dựng nép vào vách nứa, bùn đất đỏ quạch từ con đường thiên lý bám chặt vào nan hoa và chắn bùn, khô cong thành từng vệt nham nhở. Chiếc ba lô bạc màu vắt sau yên đã tháo xuống, để trơ lại khung sắt tróc sơn lỗ chỗ.

Một nỗi bức bối bóp nghẽn lấy cuống họng Nguyệt.

Sao anh lại tìm về tận đây? Sao anh không thể để yên cho cô đi?

Hai mươi ba năm chung sống dưới một mái nhà tập thể, chưa từng có một lần anh cuống quýt đạp xe đi tìm cô như thế. Những ngày cô sốt hầm hập nằm co ro trên giường, anh vẫn mải mê trong buồng tối ở tòa soạn, đợi đến khi thuốc hãm nguội ngắt, dải phim khô cong mới lững thững dắt xe về, buông một câu bâng quơ rồi lại cặm cụi lau ống kính. Thế mà vừa thấy tờ đơn ly hôn đặt trên bàn, anh lại lặn lội đạp hơn sáu mươi cây số đường đất, bám theo từng chuyến xe đò về tận xóm Trại Hạ này.

Sự đeo bám vụng về ấy không làm Nguyệt thấy ấm lòng, mà chỉ khiến quyết tâm dứt áo ra đi của cô bị xáo trộn, biến thành một nỗi bẽ bàng cay đắng. Anh đến đây để làm gì? Để kéo cô về nấu cơm, giặt giũ, làm người trông nhà cho anh tiếp tục đắm chìm vào những khung hình vô tận?

Tiếng bước chân chậm rãi của bà Thoa vang lên ngoài bậu cửa hiên, kéo Nguyệt trở về thực tại. Mạ cô bước vào nhà, tà áo nâu sồng còn đượm mùi tro bếp và sương sớm. Bà kéo chiếc ghế đẩu con lại bên chõng tre, với tay nhấc ấm tích ủ trong giành mây, rót một bát nước chè xanh sóng sánh khói.

“Thằng Hòa dậy rồi,” bà Thoa nói, giọng trầm đục, đôi mắt nhìn sang góc buồng con. “Mạ để bát cháo ngoài bậu cửa kho. Nó thức trắng cả đêm, người ngợm gầy rộc, hai mắt thâm quầng.”

Nguyệt bước ra khỏi buồng, đi tới bên chõng tre nhưng không ngồi xuống. Cô cúi đầu, hai tay đan chặt vào nhau “Mạ mặc kệ anh ấy. Hết ngày rồi anh ấy tự khắc phải về tòa soạn.”

Bà Thoa nhấp một ngụm nước chè. Bà ngước nhìn con gái, thở dài “Con định trốn trong buồng mãi rứa à? Vợ chồng có chuyện chi thì cũng phải mặt đối mặt mà nói cho rành mạch. Đạp xe từ Vinh vô đây đâu phải chuyện chơi, con đường đất gập ghềnh đá hộc, người trẻ còn bạt cả mặt huống hồ tuổi nó.”

“Con không trốn,” Nguyệt cắn môi, giọng đanh lại nhưng ẩn sâu bên dưới là nỗi run rẩy. “Con đã viết rõ trong tờ đơn rồi. Giữa con với anh ấy chẳng còn chuyện chi để nói nữa. Hai mươi mấy năm qua, con nói chưa đủ nhiều hay răng mạ?”

Bà Thoa lặng im. Bàn tay gầy guộc nổi gân xanh của bà miết nhẹ lên thành bát sành. Nguyệt vốn hiền lành, chịu thương chịu khó từ thuở con gái cho đến ngày làm dâu, làm vợ. Một người phụ nữ cam chịu suốt hơn hai thập kỷ mà nay đã dứt khoát buông tay, nghĩa là nỗi mệt mỏi trong lòng đã ngấm sâu đến mức không gì cứu vãn nổi.“Tùy con,” bà Thoa buông một câu ngắn ngủi, rồi đứng dậy đi xuống bếp, để lại khoảng không gian vắng lặng đến ngột ngạt.

Nguyệt chầm chậm bước đến bên khung cửa sổ con trông ra mảnh vườn sau. Khói rạ sớm mai từ bếp các mái nhà hàng xóm bảng lảng bay qua rặng chuối, cuộn tròn rồi tan biến vào nền trời ảm đạm. Không khí thoang thoảng mùi ngai ngái của đất ướt và mùi hoa bưởi nở muộn cuối vườn — cái mùi hương mộc mạc từng gắn liền với thời con gái của cô, trước khi bước chân lên chiếc xe hoa về làm dâu xứ Nghệ.

Mùi hoa bưởi ấy bất giác kéo giật ký ức Nguyệt về một buổi chiều mùa thu cách đây hơn mười năm.

Dạo đó, Gia Hòa được cử đi công tác Hà Nội nửa tháng để chụp ảnh đại hội. Ngày anh về, trời mưa tầm tã. Nguyệt nhóm bếp lò, ngồi canh nồi cháo cá chờ chồng, trong lòng thầm mong anh mang về một món quà nho nhỏ. Chẳng cần thứ chi đắt đỏ, chỉ cần một nhành hoa dại bên đường tàu, một xâu cốm Vòng thơm ngát, hay giản đơn hơn là một lời hỏi han ân cần xem nửa tháng qua mẹ con cô ở nhà xoay xở ra sao, bù lại cho cả những năm tháng bom đạn cũ anh chưa từng đoái hoài.

Thế nhưng, vừa bước chân qua bậu cửa, áo mưa còn sũng nước, Gia Hòa đã vội vã lôi trong đáy ba lô ra một chiếc hộp giấy nhỏ màu xanh lá cây. Mắt anh sáng rực lên, nụ cười rạng rỡ hiếm hoi nở trên gương mặt phong trần. Anh chìa chiếc hộp ra trước mặt cô, giọng đầy tự hào: “Nguyệt! Anh đem về cho em này! Quý lắm đấy, cả cơ quan chỉ có hai cuộn phim màu Fuji nhập từ Nhật Bản, anh phải đổi mấy suất tem phiếu bồi dưỡng mới xin được của tổ trưởng đấy!”

Nguyệt sững sờ đón lấy chiếc hộp nhỏ. Bàn tay cô lạnh ngắt giữa gian bếp ấm. Cuộn phim nhựa nhỏ thó, bóng bẩy, nằm trơ trọi giữa lòng bàn tay đầy vết chai sần vì cầm phấn và giặt giũ.

Anh đâu biết, cô có biết chụp ảnh bao giờ đâu. Cô cũng chẳng có máy ảnh, chẳng hiểu thế nào là độ nhạy, là khẩu độ, là phim màu hay phim đen trắng. Thứ anh nâng niu như báu vật trần gian, đối với cô, chỉ là một ống nhựa vô tri vô giác. Anh tặng cô cuộn phim, không phải vì nghĩ cô cần nó, mà vì trong tâm trí anh, đó là thứ tốt đẹp nhất mà anh có thể hình dung ra trên đời. Anh yêu chiếc máy ảnh, yêu những dải phim, và anh ngây thơ tưởng rằng ai ở cạnh anh cũng sẽ hạnh phúc khi nhận được một mẩu vụn từ thế giới ấy.

Hôm đó, Nguyệt lặng lẽ cất cuộn phim vào góc tủ, rồi bưng bát cháo cá đã nguội tanh ra cho chồng. Anh ăn một mạch, vừa ăn vừa luyên thuyên kể về góc máy ở Quảng trường Ba Đình, hoàn toàn không nhận ra khóe mắt vợ đang đỏ hoe bên ngọn đèn dầu.

Suốt hai mươi ba năm, cô luôn bị đặt ngoài rìa những say mê của chồng như thế. Cô là người vợ, người mẹ, quán xuyến từng hạt gạo, manh áo, lo toan cho con gái từ tấm bé đến ngày lấy chồng. Nhưng trong thế giới của Mục Gia Hòa, cô chỉ là một cái bóng mờ nhạt lướt qua ống kính, đứng đợi anh sau những dải phim phơi dài trên dây thép.

Đứng bên cửa sổ, Nguyệt vô thức siết chặt gấu áo cánh vải ú thô ráp. Từng đường chỉ cọ vào đầu ngón tay đau nhói, nhắc nhở cô về nỗi cô đơn chất chồng bấy lâu nay. Cô tự nhủ lòng mình: không được mềm lòng. Sự lặn lội của anh hôm nay chẳng qua chỉ là thói quen sở hữu bị đe dọa. Nếu cô tha thứ, nếu cô gật đầu quay lại căn nhà tập thể ấy, thì ít bữa nữa, anh lại sẽ biến mất sau cánh cửa buồng tối, bỏ mặc cô chìm nghỉm trong sự câm lặng đến phát điên.

Bỗng nhiên, từ ngoài sân vẳng lại tiếng bước chân giẫm trên lớp lá khô.

Tiếng bước chân ngập ngừng, lạo xạo từng nhịp nặng nề rồi dừng hẳn ngay trước bậu cửa gian buồng ngoài.

Không gian quanh ngôi nhà ba gian đột ngột đông cứng lại. Nguyệt nín thở, hai vai khẽ run lên.

“Cộc. Cộc. Cộc.”

Ba tiếng gõ khô khốc vang lên trên mặt gỗ lim cũ kỹ, rơi tõm vào sự tĩnh mịch của buổi sớm mai. Nguyệt giật thót mình, cả người chết lặng. Đôi chân cô như bị chôn chặt xuống nền đất nện ẩm lạnh, muốn quay lưng bước tránh đi mà không tài nào nhấc nổi gót.