Chương 5: Chiếc Khăn Mùi Xoa

Hai bắp chân Gia Hòa căng cứng như sắt nguội. Mỗi vòng đạp của chiếc Phượng Hoàng cũ lại phát ra tiếng rít ken két, xích líp cắn vào nhau rời rạc sau hơn bốn mươi cây số cày xới trên mặt đường Quốc lộ 1A. Gió cuốn bụi đất đỏ táp rát mặt người đi đường. Nắng tháng Tư oi ả hun nóng lớp áo sơ mi bạc màu bết dính mồ hôi sau lưng anh.

Chiếc máy ảnh ZenitE lủng lẳng trước ngực, nặng trĩu, mỗi nhịp xóc nảy lại thúc vào mạn sườn đau nhói. Gia Hòa nghiến răng, hai bàn tay thô ráp ghì chặt ghiđông đã tróc hết lớp mạ kền. Suốt hơn hai mươi năm làm phóng viên thực địa cho Báo Nghệ Tĩnh, chưa bao giờ anh thấy con đường dài đến thế. Ngày chiến tranh, anh từng đạp xe thồ phim qua phà Bến Thủy dưới làn bom đạn, lòng phơi phới vì nghĩ mình đang lao về phía những bức ảnh để đời. Còn trưa nay, bánh xe anh quay tròn trong vô định, cắm cúi đạp theo một bóng người mà chính mình đã vô tình lãng quên ngay dưới mái nhà.

Thị xã Hà Tĩnh đón anh bằng bầu không khí ngột ngạt và khói xe mù mịt. Hai đầu gối run lẩy bẩy vì đuối sức, Gia Hòa dắt chiếc Phượng Hoàng qua khoảng sân đất nện của bến xe, len giữa những chiếc xe đò hoán cải chất đầy quang sọt và bu gà.

Đến quầy vé tạm bợ bằng gỗ thông, Gia Hòa khản giọng “Chị ơi, chuyến xe đò từ Bến Thủy sang lúc trưa, chị có thấy người phụ nữ dong dỏng cao, xách chiếc vali mây cũ không?”

Người bán vé xua tay gắt gỏng “Mỗi ngày cả trăm lượt khách, ai rỗi hơi mà nhớ từng người!”

Gia Hòa lúng túng định sờ vào máy ảnh tìm hình, nhưng sững lại: suốt hai mươi ba năm, anh chưa từng in rọi lấy một tấm ảnh nào của vợ để cất vào ví. Trong túi anh chỉ có những cuộn phim âm bản giấu kín trong hộp thiếc.

Anh phụ xe ngồi trên mui xe tải gần đó bỗng ngoái đầu xuống “Bác tìm cô giáo mặc áo dài hoa, xách vali mây phải không? Lúc trưa cô ấy sang bến nội tỉnh bắt xe đi Can Lộc rồi. Xe vét chạy tuyến huyện vắng khách, cô ấy lên chuyến đi Nghèn từ lâu rồi!”

“Đi Can Lộc rồi ư chú?”

“Vâng, xe chạy từ mười hai giờ trưa, giờ chắc về tới cổng làng rồi!”

Gia Hòa đứng lặng giữa sân bến mù mịt khói xe. Đúng là Nguyệt rồi. Cô không ở lại thị xã mà về thẳng làng Trại Hạ nơi chân núi Hồng Lĩnh, về với căn nhà ba gian lợp ngói của bố mẹ đẻ. Cô đang đi xa anh thêm từng chặng, lặng lẽ và dứt khoát.

Cơn đói khát cào ruột làm mắt Gia Hòa hoa lên. Từ tối qua đến giờ, ngoài mấy ngụm nước lã ở buồng tối tòa soạn, anh chưa có hạt cơm nào vào bụng.

Dắt xe ra cổng bến, anh thấy bóng râm mát rượi dưới gốc đa cổ thụ ven đường. Túp lều lá cọ che chiếc bàn gỗ tạp và mấy cái ghế đẩu. Chiếc ấm nhôm hoen gỉ trên bếp than nghi ngút khói, thơm nồng mùi lá chè xanh.

Người đàn ông ngồi sau quầy trạc ngoài năm mươi, một bên ống quần phía chân phải ghim túm lên đùi bằng kim băng. Thấy anh dắt xe lảo đảo bước tới, ông cất giọng trầm đục “Vào đây mà nghỉ, anh ơi.”

Gia Hòa dựng chiếc Phượng Hoàng ở gốc đa, ngồi phịch xuống ghế. Chiếc máy ảnh Zenit đặt lên bàn gỗ kêu cộc một tiếng khô khốc.

“Bác cho cháu xin bát nước chè.”

Ông chủ quán rót thứ nước chè xanh sánh vàng ra chiếc bát sành, đẩy sang “Đi đâu về?”

“Chưa đến nơi, bác ạ.”

Gia Hòa bưng bát nước, uống một ngụm lớn. Nước chè nóng ran, vị chát đậm đặc trưng của chè tươi ngấm qua vòm họng, xua tan cơn khát bỏng rát.

Nhìn vành xe đạp bám đầy bụi đỏ, ông chủ hỏi “Phóng viên hả?”“Dạ, cháu làm báo tỉnh.”

“Chụp ảnh gì mà lặn lội dữ rứa?”

Gia Hòa không trả lời ngay. Ngoài đường, một chuyến xe đò ì ạch chạy qua, cuốn theo cuộn bụi đỏ bám lên cỏ ven đường. Anh nhìn theo cho đến khi bụi loãng dần trong gió chiều “Cháu đi tìm người.”

“Ai?”

“Vợ cháu.” Gia Hòa khẽ đáp, mắt nhìn trân trân vào lòng bát nước chè.

Ông lão không hỏi thêm vì sao vợ bỏ đi. Bàn tay cụt hai ngón của ông nhấc nắp thúng ủ ấm, lấy ra hai củ khoai lang luộc vỏ tím còn nóng hổi “Ăn khoai cho lại sức. Khoai cát Thạch Hà luộc kỹ, bở và ngọt lắm. Mặt mũi tái mét rứa kia, chưa tìm được vợ khéo đã ngã vật ra đường.”

Gia Hòa bẻ đôi củ khoai, ăn từng miếng lớn. Vị ngọt bùi của hai củ khoai luộc cùng ngụm chè đắng xua tan cảm giác cồn cào nơi cuống họng. Nhai xong miếng khoai, anh mới cảm thấy chút hơi ấm trở lại trong lồng ngực.

Bên bếp than nổ tí tách, người cựu chiến binh nhìn ra ráng chiều “Tui ngày trước lính Đường Chín, đi biền biệt tám năm trời. Tám năm bom đạn rát mặt, chỉ mong sống sót mà về. Ngày đất nước thống nhất vác chiếc ba lô rách về làng, thấy bà nhà tui đang lom khom gánh nước bên giếng, tóc đã bạc lốm đốm, vai gầy nhô sau lần áo vá.”

Giọng ông lão chùng xuống “Lúc ở mặt trận, tui cứ ngỡ mình chịu gian khổ nhất. Về rồi mới thấu: người ở lại trông nhà mới là người khổ cạn cùng. Tám năm ròng rã, ngày nào cũng ngóng tin, bữa cơm một mình, ốm đau một mình. Đàn ông mình quen nhìn chuyện lớn lao, cứ ngỡ vác cái thân về nguyên vẹn đặt trước cửa là xong nợ với đàn bà.”

Từng lời mộc mạc như mũi kim chọc vào lòng Gia Hòa. Suốt hai mươi ba năm qua, anh đâu có đi chiến trường biền biệt tám năm như ông lão. Anh ăn cùng mâm, ngủ cùng giường với Nguyệt. Nhưng thân xác anh ngồi đó mà tâm trí lại trốn trong buồng tối, bỏ mặc cô một mình xoay xở với những nhọc nhằn, với tiếng ho khan những đêm trở trời, với sự lặng lẽ của căn nhà vắng. Nguyệt đi không phải vì một trận cãi vã, mà vì chiếc bát cơm nguội ngắt dưới lồng bàn, vì hai mươi ba năm không một lời hỏi han xem cô có mệt hay không.

Trời chạng vạng tối. Gia Hòa đứng dậy, móc mấy tờ bạc lẻ đưa cho ông chủ quán “Cháu gửi bác tiền khoai, tiền nước.”

Ông lão nhận tiền, dặn với theo “Đoạn đường lên Can Lộc còn hơn hai chục cây số nữa, toàn đường đất gồ ghề. Cố mà đạp cho tới nơi trước khi trời tối hẳn, anh ơi.”

“Dạ, cháu cảm ơn bác.”

Gia Hòa dắt chiếc Phượng Hoàng ra mép đường, cúi xuống kiểm tra lại dây chun chằng chiếc ba lô sau yên xe. Nơi đó có hộp thiếc đựng những cuộn phim chưa rọi và “Tờ lệnh truy đuổi vợ” mà Toàn cùng Thu Hằng dúi vào tay anh lúc rời tòa soạn.

Trong lúc thắt lại nút dây, tay anh chạm vào mép khóa kéo bên hông ba lô bị hở một đoạn. Đầu ngón tay thô ráp chạm phải một dải vải mềm mại, mát rượi.

Gia Hòa ngẩn người, kéo nhẹ vật ấy ra.

Dưới ánh hoàng hôn nhập nhoạng, góc chiếc khăn mùi xoa bằng vải phin nõn trắng viền chỉ thêu hoa màu cánh sen hiện ra nơi lòng bàn tay anh. Một mùi hương hoa bưởi phơi khô dịu nhẹ quen thuộc bất giác lan tỏa giữa bụi đường khét lẹt.

Gia Hòa sững sờ. Sáng sớm nay, trong cơn bàng hoàng thu dọn đồ đạc tìm giấy tờ, anh đã vô tình gạt chiếc khăn cô để quên trên bàn làm việc nhét lẫn vào ba lô tự lúc nào.

Chiếc khăn nằm lọt thỏm giữa những ngón tay vương mùi thuốc hãm phim. Gia Hòa áp chiếc khăn lên mũi, hương hoa bưởi thanh khiết làm sống mũi anh cay xè. Anh đứng lặng giữa ngã ba đường gió bụi, bàng hoàng nhận ra suốt hơn hai mươi năm chung sống, đây là lần đầu tiên anh thực sự chạm vào một phần ký ức của vợ mà không phải qua lăng kính của chiếc máy ảnh.