Chương 3: Bẫy Thủ Tục Phá Sản

Ánh đèn tuýp trên trần phòng làm việc chiếu rọi những dòng chữ in đậm trên tờ giấy hỏa tốc: “Thông báo thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản”. Đứng bên bàn, Lê Hoài Nam cảm thấy lồng ngực mình nghẹn lại. Mới chập tối nay, cậu còn cùng chú Thiện xuống xóm trọ Cẩm Sơn, tận mắt chứng kiến người vợ bại liệt của bác Tư Lực nằm thiêm thiếp bên cạnh bát cháo hoa nguội ngắt. Vậy mà lúc này, một tờ giấy tố tụng mỏng manh đã được đối phương tung ra, nhắm thẳng vào quy trình thi hành án.

“Bọn họ muốn dùng Luật Phá sản để trói tay chúng ta,” Nam siết chặt nắm tay, chiếc kính cận gọng kim loại khẽ trễ xuống sống mũi. Giọng cậu không giấu nổi sự phẫn uất: “Khi Tòa án thụ lý đơn, Phúc Thịnh sẽ yêu cầu tạm đình chỉ thi hành án. Toàn bộ thẩm quyền cưỡng chế kê biên khu đất hai phẩy bốn hécta sẽ bị phong tỏa, đẩy một trăm năm mươi sáu tỷ đồng của năm trăm hai mươi hộ dân vào một thủ tục phá sản kéo dài vô tận!”

Ông Ôn Chí Thiện vẫn ngồi bất động sau bàn làm việc, đôi mắt thâm trầm sau cặp kính lão gọng đồi mồi lướt chầm chậm qua từng con chữ của bản thông báo. Không có sự hoảng loạn hay dao động, chỉ có nét mặt nghiêm cẩn và những nếp nhăn nơi khóe mắt dường như hằn sâu thêm. Đặt tờ công văn xuống mặt bàn ngổn ngang hồ sơ, ông ngước nhìn Nam, giọng trầm tĩnh “Bình tĩnh nào, Nam. Người làm công tác thi hành án trước hết phải giữ được cái đầu lạnh. Tòa án mới thụ lý đơn yêu cầu, chưa hề có quyết định mở thủ tục phá sản. Điều bảy mươi mốt Luật Phá sản cho phép tạm đình chỉ việc xử lý tài sản của doanh nghiệp, nhưng không có nghĩa là cơ quan thi hành án từ bỏ trách nhiệm xác minh và bảo toàn tài sản. Nếu chúng ta phát hiện hành vi tẩu tán nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án, pháp luật vẫn trao thẩm quyền cho Chấp hành viên áp dụng biện pháp ngăn chặn khẩn cấp. Bây giờ phải làm rõ: Phúc Thịnh thực tế hiện còn lại những gì? Cháu đối soát ngay toàn bộ tài khoản ngân hàng của họ trong đêm nay.”

“Rõ, thưa chú!”

Nam kéo ghế, ngồi xuống trước màn hình máy tính. Những ngón tay dài, nhanh nhẹn của chàng thư ký trẻ lướt thoan thoắt trên bàn phím, phát ra những tiếng gõ lách cách đanh gọn. Cậu đăng nhập vào hệ thống phần mềm nghiệp vụ, kết nối với cổng thông tin liên ngân hàng của các tổ chức tín dụng đóng trên địa bàn thành phố Hải Lăng. Từng mã số thuế, từng số tài khoản định danh mang tên Công ty Cổ phần Tập đoàn Địa ốc Phúc Thịnh lần lượt hiện lên trên nền giao diện xanh thẫm.

Hơn hai mươi phút trôi qua trong bầu không khí đặc quánh mùi giấy lưu trữ và hương trà sen đã nguội. Khi bảng tổng hợp số dư cuối kỳ được xuất ra tệp dữ liệu, quai hàm Nam bạnh ra, đôi mắt sau tròng kính trừng lên kinh ngạc “Chú Thiện… không thể tin được!”

Nam xoay màn hình máy tính về phía ông Thiện. Trên bảng thống kê chi tiết, hơn ba mươi tài khoản mở tại mười hai ngân hàng thương mại của Phúc Thịnh gần như cạn kiệt. Tài khoản có số dư lớn nhất chỉ vỏn vẹn ba triệu hai trăm nghìn đồng. Một tài khoản khác mở tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải thậm chí chỉ còn đúng tám trăm năm mươi nghìn đồng để duy trì trạng thái hoạt động.

“Một tập đoàn địa ốc sở hữu hàng loạt dự án đình đám, vậy mà tổng số dư khả dụng trên toàn bộ hệ thống ngân hàng chưa đầy mười lăm triệu đồng,” lồng ngực Nam phập phồng vì tức giận. “Đây là sự chuẩn bị có tính toán từ trước. Bọn họ đã cố tình rút sạch tiền mặt để tạo vỏ bọc kiệt quệ tài chính trước khi nộp đơn phá sản!”

Đúng lúc đó, Phan Ngọc Trúc sau khi tập trung tra cứu bên máy trạm lưu trữ liền bước lại bàn làm việc, trên tay là tập hồ sơ trích lục địa chính bọc bìa xanh dày cộp mang con dấu đỏ tươi của Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố.

Trúc đặt tập tài liệu lên bàn, cẩn thận gỡ kẹp giấy rồi trải tấm bản đồ trích lục tỷ lệ một trên năm trăm ra trước mặt ông Thiện và Nam “Tôi vừa đối soát xong hồ sơ lưu trữ địa chính và dữ liệu liên thông từ Sở Tài nguyên và Môi trường. Toàn bộ danh mục tài sản là máy móc, xe cộ và các sàn thương mại nhỏ lẻ của Phúc Thịnh đều đã bị thế chấp ngân hàng từ năm ngoái, hiện là nợ xấu nhóm năm. Doanh nghiệp không còn quyền định đoạt trực tiếp đối với các tài sản đó. Duy nhất chỉ còn một tài sản chưa bị thế chấp hay phong tỏa…”

Ngón tay thon thả nhưng rắn rỏi của Trúc gõ nhẹ vào ô đất vuông vức nằm ngay góc giao lộ lớn trên bản đồ “Quyền sử dụng khu đất hai phẩy bốn hécta tại ngã tư Hùng Vương – Bạch Đằng thuộc dự án Chung cư xã hội An Sinh. Dù dự án bị đắp chiếu rào tôn suốt bốn năm qua, nhưng về mặt pháp lý, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn đứng tên Phúc Thịnh và chưa phát sinh bất kỳ giao dịch thế chấp nào trên hệ thống.”

Ông Thiện khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ sắc sảo “Khu đất hai phẩy bốn hécta đó nằm ở vị trí đắc địa nhất nhì Hải Lăng, giá thị trường ước tính không dưới một nghìn hai trăm tỷ đồng. Đó là chỗ dựa duy nhất để bảo đảm thi hành khoản tiền một trăm năm mươi sáu tỷ cho bà con công nhân, cũng là tài sản mà Trịnh Bách Niên tìm mọi cách tẩu tán ra khỏi tầm với của cơ quan thi hành án.”Nghe lời nhận định của người thầy, Nam không dừng lại ở sự bức xúc nhất thời. Trách nhiệm nghề nghiệp và nỗi trăn trở về số phận năm trăm hai mươi hộ lao động nghèo thôi thúc từng tế bào thần kinh của cậu. Nam quay lại với bàn phím, tiếp tục đào sâu vào lịch sử giao dịch của các tài khoản ngân hàng trong vòng sáu tháng trở lại đây.

Bằng kỹ năng đối soát điện tử thuần thục, Nam bóc tách từng lệnh ủy nhiệm chi có giá trị từ mười tỷ đồng trở lên. Chỉ trong vòng hai tháng trước ngày Tòa án nhân dân cấp cao mở phiên xét xử phúc thẩm, xuất hiện một chuỗi giao dịch bất thường với tần suất dày đặc. Hàng chục lệnh chuyển tiền với tổng giá trị hơn bốn trăm tỷ đồng đã được Phúc Thịnh hạch toán dưới danh nghĩa: “Thanh toán tạm ứng hợp đồng thi công móng cọc”, “Tạm ứng mua vật tư thiết bị xây dựng”.

Nam nhanh chóng tra cứu mã số doanh nghiệp của các đơn vị thụ hưởng: Công ty TNHH Xây dựng Nam Hải Đăng, Công ty Cổ phần Cơ điện Ánh Dương và Công ty Thương mại Dịch vụ Vạn Lộc. Kết quả kiểm tra chéo trên cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia khiến Nam không khỏi lạnh người “Chú Thiện, bà Trúc! Nhìn vào đây!” Nam chỉ tay vào màn hình: “Cả ba doanh nghiệp này đều thành lập cách nhau chỉ vài tuần vào giữa năm ngoái, trụ sở là nhà cấp bốn đóng cửa im ỉm tại các xã vùng ven, vốn điều lệ chỉ mang tính tượng trưng. Nhưng ngay sau khi nhận được hàng trăm tỷ đồng tạm ứng từ Phúc Thịnh, các công ty này lập tức ngừng hoạt động hoặc làm thủ tục giải thể!”

“Nhà thầu ma!” Trúc thốt lên, đôi mày thanh tú chau lại. “Bọn chúng dùng hợp đồng khống để rút ruột tài sản doanh nghiệp một cách công khai!”

“Chưa dừng lại ở đó,” Nam tiếp tục truy vết điểm đến cuối cùng của dòng tiền thông qua hệ thống bù trừ điện tử. Những ngón tay của Nam gõ phím dồn dập, lần theo các nút thắt chuyển dịch tài chính phức tạp. Dòng tiền hàng trăm tỷ sau khi chảy vào các nhà thầu ma không hề nằm yên. Chúng bị chia nhỏ thành nhiều món tiền dưới hạn mức cảnh báo giao dịch đáng ngờ, chuyển lòng vòng qua tài khoản của các cá nhân trung gian, rồi quy tụ về các hợp đồng ngoại hối chuyển ra nước ngoài.

Chủ tài khoản đích nhận tiền thụ hưởng là một cá nhân định cư tại nước ngoài: Trịnh Bách Khoa.

Nam lập tức mở cơ sở dữ liệu tra cứu nhân thân và trích lục hộ tịch “Trịnh Bách Khoa chính là em ruột của Trịnh Bách Niên, đã định cư ở nước ngoài từ năm năm trước. Tiền cọc mồ hôi nước mắt của công nhân nghèo không hề bị mất đi do thua lỗ kinh doanh, mà đã bị Trịnh Bách Niên tẩu tán trót lọt ra nước ngoài thông qua mạng lưới thân nhân và hợp đồng kinh tế giả tạo!”

Không khí trong phòng làm việc chùng xuống, căng thẳng đến nghẹt thở. Bản chất của vụ án đã hiện rõ mồn một: Phúc Thịnh không hề mất khả năng thanh toán một cách khách quan, mà đây là một kịch bản tẩu tán tài sản quy mô lớn, có tổ chức và toan tính chi li nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành khoản tiền một trăm năm mươi sáu tỷ đồng.

Ông Thiện đứng dậy, bước tới bên khung cửa sổ. Đôi bàn tay với ngón trỏ chai dày chắp lại sau lưng, ánh mắt ông nhìn ra màn đêm đen đặc của thành phố cảng. Giọng ông trầm đục, chất chứa sự phẫn nộ kìm nén “Lợi dụng thủ tục phá sản để tước đoạt nơi chốn dung thân của người lao động cùng khổ là hành vi coi thường phép nước. Bằng mọi giá, chúng ta phải giữ lại khu đất hai phẩy bốn hécta trước khi bọn chúng kịp ra tay…”

Lời ông Thiện chưa dứt, chiếc máy tính xách tay của Nam bỗng phát ra chuỗi âm thanh cảnh báo dồn dập. Một biểu tượng tam giác màu đỏ rực lóe sáng ở góc phải màn hình của hệ thống giám sát dịch vụ công trực tuyến.

Nam giật mình nhoài người tới trước bàn phím, mắt căng ra nhìn vào dòng cảnh báo vừa xuất hiện trên hệ thống liên thông dữ liệu hành chínhCảnh báo hệ thống: Phát hiện yêu cầu tra cứu và tiếp nhận hồ sơ đăng ký biến động, ủy quyền định đoạt đối với khu đất 2,4 ha ngã tư Hùng Vương – Bạch Đằng.

“Chú Thiện!” Giọng Nam lạc đi, đôi bàn tay run lên vì chấn động: “Bọn chúng bắt đầu hành động rồi! Có kẻ đang nộp hồ sơ dịch chuyển quyền định đoạt khu đất hai phẩy bốn hécta trên hệ thống hành chính công!”