Chương 2: Tiếng Thở Dài Xóm Thợ

Hạ ống nghe xuống máy, tiếng tút dài tẻ ngắt còn vương lại trong không gian tịch mịch. Ôn Chí Thiện đứng lặng trước bàn làm việc, ánh mắt thâm trầm hướng qua khung cửa kính nhìn xuống khoảng sân cơ quan vừa vắng bóng người. Lời mời mọc đãi bôi cùng tiếng gõ nhịp lách cách từ đầu dây bên kia của Trịnh Bách Niên không làm ông dao động, nhưng nó báo hiệu những đợt sóng ngầm hiểm hóc đang bắt đầu cuộn trào.

Mười ngày theo thời hạn tự nguyện thi hành án trôi qua trong sự im lặng đáng ngờ của Tập đoàn Địa ốc Phúc Thịnh. Không có bất kỳ khoản tiền nào được nộp vào tài khoản tạm giữ của Cục Thi hành án dân sự. Chiều ngày thứ mười một, thay vì người đại diện theo pháp luật trực tiếp đến làm việc, một chuyên viên pháp chế trẻ tuổi của doanh nghiệp mang đến một văn bản giải trình dài ba trang.

Ông Thiện cầm văn bản trên tay, ngón trỏ khẽ lướt qua những dòng chữ in nghiêng nại cớ thị trường bất động sản đóng băng, dòng tiền thanh khoản cạn kiệt, xin được gia hạn thời gian tự nguyện thêm mười tám tháng. Từng lý lẽ đưa ra đều sáo rỗng, nhằm kéo dài thời gian để đối phó. Ông lập tức ghi rõ vào sổ thụ lý: Bác yêu cầu hoãn, tiếp tục tiến hành các biện pháp nghiệp vụ theo đúng quy định.

Sáng hôm sau, phòng tiếp dân của Cục Thi hành án dân sự thành phố Hải Lăng chật kín đại diện của các hộ công nhân nghèo. Ngồi đối diện ông Thiện qua chiếc bàn gỗ dài, bác Tư Lực run run đặt lên mặt bàn tập hồ sơ gồm phiếu thu tiền cọc nhà ở xã hội đã ố vàng và bản sao bản án phúc thẩm đã sờn nếp gấp.

“Thưa cán bộ Thiện, cả đời tôi làm thợ tiện ở xưởng cơ khí, chắt chiu từng đồng phụ cấp độc hại, cộng với tiền bán mảnh vườn hương hỏa ở quê mới gom đủ ba trăm triệu đồng nộp cho Phúc Thịnh,” giọng người thợ già nghẹn lại, khóe mắt sâu hoắm rưng rưng. “Chúng tôi chỉ mong có một căn hộ chung cư xã hội bốn mươi mét vuông để hai đứa con trai có chỗ chui ra chui vào khi lập gia đình. Vậy mà bốn năm nay, khu đất hai phẩy bốn hécta ở ngã tư Hùng Vương – Bạch Đằng vẫn chỉ là bãi đất trống rào tôn hoen gỉ, cỏ mọc lút đầu gối. Giờ bọn họ bảo không có tiền trả, chẳng lẽ mồ hôi nước mắt của năm trăm hai mươi hộ lao động chúng tôi trôi sông trôi biển hết sao chú?”

Một nữ công nhân may ngồi cạnh ôm đứa con nhỏ chưa đầy tuổi, cúi mặt gạt nước mắt. Tiếng thở dài nén lại của những người thợ nghèo khiến không khí trong gian phòng tiếp dân như chùng xuống, ngột ngạt và nặng trĩu.

Ngồi ghi chép bên cạnh, Lê Hoài Nam siết chặt cây bút bi, các khớp ngón tay trắng bệch. Cậu thư ký trẻ tuổi không kìm được bức xúc, giọng đanh lại “Bọn họ dùng tiền của bà con đi đầu cơ đất đai nơi khác, giờ lại giở giọng khó khăn thanh khoản! Năm xưa gia đình cháu ở xóm thợ bến cảng cũng từng bị một công ty địa ốc lừa sạch tiền mua đất bằng giấy tờ giả mạo. Cha cháu uất ức ngã bệnh rồi qua đời trong căn nhà dột… Cháu hiểu quá rõ bộ mặt của những kẻ bất lương này!”

“Đồng chí Nam!”

Tiếng gọi nghiêm nghị nhưng trầm ấm của ông Thiện cắt ngang cơn giận của người cộng sự trẻ. Ông đặt bàn tay ráp sần lên vai Nam, ánh mắt đĩnh đạc sau cặp kính lão nhìn thẳng vào người thư ký “Thấu hiểu nỗi đau của người dân là đạo đức tối thiểu của người làm công lý, nhưng đứng trước bàn công vụ, chúng ta là cán bộ tư pháp. Người thực thi pháp luật phải giữ cho mình cái đầu lạnh, tác phong chuẩn mực và sự tỉnh táo tuyệt đối. Cảm xúc bốc đồng không thể thay thế cho chứng cứ và quy trình tố tụng. Chỉ có sự chuẩn xác đến từng dấu phẩy của pháp luật mới là vũ khí sắc bén nhất để bảo vệ bà con.”

Nam cúi đầu, khẽ cắn môi “Cháu xin lỗi chú… Tôi xin lỗi đại diện các đương sự.”

Quay sang bác Tư Lực cùng bà con, giọng ông Thiện trở lại ấm áp, chân thành “Tôi hiểu và chia sẻ sâu sắc nỗi cơ cực của bà con. Nhưng xin bà con hãy tin tưởng vào kỷ cương phép nước. Bản án phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án sẽ áp dụng mọi biện pháp luật định để xác minh tài sản, kiên quyết không để bất kỳ ai chiếm đoạt mồ hôi nước mắt của người lao động. Đề nghị bà con cử đại diện phối hợp giữ liên lạc và giữ vững trật tự xã hội.”

_*_Buổi chiều, sau khi hoàn tất các thủ tục tiếp dân, ông Thiện bảo Nam lấy xe máy chở ông xuống xóm trọ Cẩm Sơn ở ven đô Hải Lăng. Ông muốn tận mắt chứng kiến đời sống thực tế của các đương sự trước khi áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án.

Con ngõ dẫn vào xóm trọ hẹp quắt, lầy lội sau cơn mưa biển hôm qua. Hơn hai mươi hộ gia đình công nhân dự án An Sinh đang chen chúc trong những dãy nhà cấp bốn lợp mái tôn xi măng thủng lỗ chỗ, tường vôi bong tróc từng mảng lớn vì hơi ẩm. Bước vào gian phòng trọ chưa đầy mười lăm mét vuông của gia đình bác Tư Lực, ông Thiện phải khẽ cúi đầu để tránh chiếc xà gồ gỗ đã mục. Trong góc nhà, mấy cái chậu nhựa được đặt sẵn để hứng nước dột từ mái tôn. Trên chiếc chõng tre ọp ẹp, người vợ bại liệt của bác Lực đang nằm thiêm thiếp, bên cạnh là bát cháo trắng đã nguội ngắt.

Bác Tư Lực rót vội ca nước đun sôi để nguội mời khách, đôi bàn tay đen đúa, nứt nẻ vì dầu mỡ máy móc khẽ run “Căn này tôi thuê một triệu rưỡi mỗi tháng. Mùa nắng thì hầm hập như lò than, mùa mưa bão thì nước biển dâng ngập đến bắp chân. Năm trăm hai mươi hộ chúng tôi, ai cũng trong cảnh giật gấu vá vai thế này cả. Chúng tôi chỉ trông vào sự liêm chính của các cán bộ…”

Ông Thiện nhấp ngụm nước nhạt, cổ họng nghẹn lại. Những con số trên hồ sơ vụ án bỗng chốc hóa thành những số phận bằng xương bằng thịt, những mái nhà dột nát và những giọt nước mắt nhẫn nhục. Trách nhiệm đè lên vai ông lúc này nặng tựa nghìn cân.

Trời chập choạng tối khi chiếc xe máy của Nam chở ông Thiện quay về trụ sở Cục Thi hành án dân sự. Trên bàn làm việc của ông Thiện, ánh đèn tuýp rọi sáng những chồng tài liệu ngổn ngang. Phan Ngọc Trúc vừa đi xác minh từ Chi cục Thuế và Phòng Đăng ký kinh doanh trở về, tóc mai còn bết dính mồ hôi.

Cả ba người ngồi quanh bàn trà. Ông Thiện trải tấm sơ đồ mạng lưới hoạt động của Phúc Thịnh ra giữa bàn, giọng dứt khoát “Thời hạn tự nguyện đã hết. Sáng mai, chúng ta bắt đầu kế hoạch xác minh điều kiện thi hành án toàn diện. Nam phối hợp với các ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố để phong tỏa, trích xuất toàn bộ số dư trong các tài khoản đứng tên Phúc Thịnh. Trúc trực tiếp xuống Văn phòng Đăng ký đất đai và Sở Tài nguyên và Môi trường để kiểm tra hiện trạng pháp lý của khu đất hai phẩy bốn hécta tại ngã tư Hùng Vương – Bạch Đằng. Đây là tài sản hữu hình lớn nhất, cũng là chỗ dựa duy nhất để bảo đảm thi hành khoản tiền một trăm năm mươi sáu tỷ đồng.”

“Rõ, thưa chú!” Hai cán bộ trẻ đồng thanh đáp, ánh mắt ngời lên ngọn lửa quyết tâm.

Bất chợt, tiếng gõ cửa dồn dập vang lên. Cán bộ văn thư của Cục bước vội vào phòng, nét mặt lộ rõ vẻ nghiêm trọng. Trên tay cô là một phong bì công văn hỏa tốc vừa được chuyển phát nhanh từ Tòa án nhân dân thành phố Hải Lăng.

Ông Thiện đón lấy phong bì, dùng dao rọc giấy mở nhanh phần niêm phong. Khi đôi mắt ông lướt qua tiêu đề văn bản, hàng lông mày hoa râm lập tức nhíu chặt lại.

Đó là Thông báo thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn Địa ốc Phúc Thịnh.

Phúc Thịnh đã chủ động nộp đơn xin phá sản ngay trong sáng nay. Theo quy định của Luật Phá sản và Luật Thi hành án dân sự, một khi Tòa án thụ lý đơn hợp lệ, mọi hoạt động thi hành án liên quan đến tài sản của doanh nghiệp đều có nguy cơ bị tạm đình chỉ để chờ giải quyết theo thủ tục phá sản.

Một cái bẫy thủ tục tố tụng đã được giăng ra, nhằm chặn đứng thẩm quyền kê biên ngay trước mắt cơ quan thi hành án.