Chương 9: Nước Tro Vỏ Bưởi

Ngồi trên phiến đá phẳng đón ngọn gió khô ráo nơi cửa Hang Cóc Cổ, cụ Trì Thuần Nhân khẽ ngước mắt nhìn lên triền dốc tai mèo. Bóng dáng rắn rỏi của Đại úy Tuấn đang thoăn thoắt bấm từng bước chân xuống lối mòn. Vừa chạm chân xuống cửa hang, vẻ mặt người chiến sĩ công an trẻ căng thẳng thấy rõ, hai hàng lông mày nhíu lại, bàn tay nắm chặt chiếc túi nilon trong suốt đựng mẩu tàn thuốc lá màu trắng ngà.

“Cụ ơi,” Tuấn bước vội tới, hạ thấp giọng vừa đủ nghe, “cháu vừa tìm được thứ này trên gờ đá quan sát phía trên vòm hang. Mẩu thuốc lá ngoại đắt tiền cài dăm trầm hương thượng hạng, cùng dấu giày da quả trám sang trọng. Ở vùng này, người có thói quen ngông nghênh ấy chỉ có một: Đặng Bá Khoát, chủ tiệm Cổ Mộc Đường.”

Cụ Nhân đón lấy chiếc túi nilon từ tay Tuấn, đưa lên ngang mũi thoáng ngửi qua lớp màng nhựa. Làn hương trầm ngọt dịu pha lẫn nét kiêu hãnh chạm vào khứu giác từng trải của cụ. Nét mặt cụ già trăm tuổi vẫn phẳng lặng như mặt nước sớm mai, cụ khẽ vỗ nhẹ lên mu bàn tay đang siết chặt của Tuấn, từ tốn bảo “Tâm kẻ gian đã động thì hành tung ắt lộ. Chú Tuấn cứ giữ lấy tang vật để củng cố chứng cứ theo phép nước. Việc trước mắt của chúng ta là phải cứu lấy mặt chữ ngàn năm, rửa sạch lớp nhơ nhuốc mà lòng tham vừa vấy lên thạch bi, có thế bà con mới dứt hẳn nỗi sợ.”

Dặn dò xong, cụ Nhân quay sang gọi cô học trò nhỏ “Lam, cháu ra chân vách đá nhặt cho thầy ba hòn đá cuội to kê thành cái kiềng, gom thêm ít củi khô dưới hốc râm. Chúng ta đun nước tro bưởi.”

Lam mau mắn dạ ran. Cô gái trẻ nhanh nhẹn dọn một khoảng đất phẳng, khô ráo ngay lối vào hang. Ba hòn đá chắc chắn nhanh chóng được kê thành hình chân kiềng. Lam bẻ nhỏ những nhánh củi nỏ, dùng bật lửa nhóm lên đốm lửa bập bùng. Cụ Nhân tháo bên hông chiếc đãy vải chàm, cẩn thận lấy ra gói tro mịn màu xám bạc cùng vài quả bồ kết nướng giòn đã đập giập từ sáng.

“Tro này là tro củi vỏ bưởi đào thầy tự gom từ mùa trước, đãi sạch cát sỏi, ủ kín trong chum,” cụ Nhân vừa thả từng vốc tro mịn vào chiếc nồi nhôm dã chiến, vừa hòa thêm nước suối trong, “kết hợp với bồ kết nướng giòn thơm, nước này sẽ tẩy sạch tà khí bám vào đá mà không suy suyển đến văn bia tiền nhân.”

Tiến sĩ Hoàng Minh quỳ một chân bên bếp lửa, đưa tay đẩy gọng kính cận, ánh mắt tò mò “Thưa cụ, trong phòng thí nghiệm chúng cháu thường dùng dung dịch chuyên dụng để tẩy mặt đá. Tại sao cụ lại nhất thiết phải dùng nước tro vỏ bưởi đun ấm ạ?”

Cụ Nhân mỉm cười, đôi mắt sáng đượm vẻ bao dung nhìn người trí thức trẻ “Đá vôi cổ ngàn năm tính vốn xốp, trải bao sương gió mới kết thành thớ. Nếu đem hóa chất gắt gao hay nước lạnh buốt dội vào, mặt đá sẽ bị ăn mòn, thậm chí sốc nhiệt làm nứt những nét chạm khắc mỏng manh. Nước tro vỏ bưởi mang tính kiềm nhẹ tự nhiên, vừa đủ bẻ gãy chất nhựa của rêu mốc. Bồ kết lại làm mềm thớ đá, bọc lấy cặn bẩn nhấc ra ngoài. Quan trọng nhất là nước phải đun ấm vừa tay, cốt để đá không giật mình vì lạnh, cũng không bỏng rát vì sôi.”

Lam chăm chú lắng nghe, tay cầm cành củi gạt nhẹ tàn than để lửa l**m đều quanh đáy nồi. Khói bếp củi quyện mùi thơm mát của tinh dầu bưởi và bồ kết lan tỏa, xua tan hơi ẩm lạnh tích tụ bao ngày.

Nồi nước tro lăn tăn sủi bọt trắng mịn. Cụ Nhân nhúng ngón tay chai sần vào thử độ ấm, gật đầu “Nước vừa độ rồi. Lam, bưng nồi vào hang cho thầy.”

Hai thầy trò mang nồi nước tro ấm đến trước bệ tượng rùa đá. Dưới ánh đèn pin rọi nghiêng, vết dịch đỏ sẫm tanh nồng vẫn bám quánh lấy hai rãnh chữ Hán ‘Tử’ và ‘An’, trông nhờn nhợt như vết thương chưa khép miệng.Cụ Nhân quỳ gối trên manh chiếu cói, rút chiếc khăn bông trắng mềm dệt từ sợi tự nhiên. Cụ nhúng đẫm khăn vào âu nước tro ấm, vắt bớt nước rồi áp phẳng lên mặt đá. Bàn tay trăm tuổi uyển chuyển lạ thường, xoa nhẹ theo hình xoắn ốc nương theo từng nét phẩy, nét mác cổ kính.

Kỳ diệu thay, nước tro ấm vừa chạm vào, lớp dịch đỏ sẫm như máu tươi lập tức sủi lên những bọt tăm li ti. Chất keo đỏ nhầy nhụa đông đặc bỗng chốc rã ra, tan biến theo dòng nước kiềm thảo mộc. Mùi tanh nồng gắt mũi bị hương bưởi ấm áp át đi hoàn toàn.

Cụ Nhân dùng mép khăn sạch lau lại một lượt. Bên dưới vệt đỏ vừa tan biến, nơi đáy rãnh chữ chỉ còn đọng lại một lớp bột mịn màu xám tro khô khốc.

“Các cháu nhìn kỹ xem,” cụ Nhân dùng nhíp gắp nhúm bột xám tro đặt lên lòng bàn tay Lam, cất giọng từ tốn, “đây mới là bản chất thật của thứ làm bà con kinh sợ. Nó là bào tử của loài nấm chu sa thạch nhĩ, giống nấm cực hiếm chỉ mọc sâu trong các kẽ đá vôi yếm khí.”

Minh và Lam cùng ghé sát mắt quan sát. Hạt bột xám tro nằm im lìm trên da tay Lam, không hề có sắc đỏ nào.

“Khi ở trong hốc tối, bào tử nấm chỉ mang màu tro xám vô hại,” cụ Nhân tiếp tục giảng giải, “nhưng kẻ gian đã lợi dụng đặc tính này. Chúng nghiền nấm, nhồi vào rãnh chữ bị cạo rộng. Khi các cháu quét hồ nếp dán giấy dó rập văn bia, tinh bột gạo nếp quyện với hơi ẩm trong hang đã đánh thức bào tử nấm. Nó lập tức lên men, ứa ra chất dịch đỏ tươi như máu và xông lên thứ độc khí gây ảo giác. Cháu sinh viên tên Huy ngất xỉu là vì hít phải luồng bụi nấm này.”

Hoàng Minh thở phào một hơi dài, nét mặt trút bỏ được gánh nặng đè nén “Ra là vậy! Một phản ứng sinh hóa tự nhiên kết hợp với tâm lý mê tín đã suýt làm hỏng cả dự án khảo cổ!”

Lam ngước nhìn cụ Nhân, giọng đầy xúc động “Thầy ơi, nhờ có thầy mà bia đá ngàn năm không bị vấy bẩn oan uổng nữa.”

Cụ Nhân mỉm cười hiền từ, đón tấm khăn khô từ tay Lam lau nhẹ lại một lần cuối. Bề mặt phiến đá vôi xanh thời Đinh hiện ra nguyên vẹn, trầm mặc và trang nghiêm, từng nét khắc chân phương thế kỷ thứ mười như bừng sáng sau bóng tối.

Lau sạch lớp nấm độc, cụ Nhân đứng dậy, phủi nhẹ vạt áo bà ba nâu gụ rồi rút chiếc tẩu thuốc bằng tre giắt bên hông. Cụ thong thả nhồi một nhúm thuốc lá sợi mộc mạc vào nõ tẩu, châm một que diêm đỏ.

Lửa bén, tẩu thuốc reo lên tí tách. Cụ Nhân khoan thai rít một hơi dài, phả ra một làn khói trắng mỏng manh giữa khoảng không tĩnh lặng.

Thế nhưng, làn khói thuốc không hề bay bổng lên trần vòm như thường lệ, mà đột ngột bị một lực hút vô hình cuốn lấy, xoáy tít thành một vệt dài rồi chui tọt về phía một hốc tối hun hút nằm khuất sau lưng phiến đá vôi.

Đôi mắt sáng quắc của cụ Nhân chợt nheo lại, lặng lẽ dõi theo vòng xoáy khói trắng đang mất hút vào bóng đêm sâu thẳm.