Chương 4: Nút Thắt Bánh Răng

Khói xám khét lẹt bốc lên từ cuộn dây chập cháy giữa mặt bàn gỗ. Mảnh bánh răng vỡ đôi nằm trơ trọi cạnh khung nhôm dưới ánh đèn sợi đốt vàng vọt đung đưa. Vũ Đăng buông thõng hai tay khỏi công tắc nguồn mười hai vôn, giọng lạc đi giữa gian kho rêu phong lạnh ngắt “Hỏng thật rồi... Mômen xoắn khởi động quá lớn, bánh răng hợp kim kẽm phế liệu không chịu nổi ứng suất tức thời.”

Gia Mẫn nhặt hai mảnh kim loại vụn vỡ lên lòng bàn tay. Vết sẹo dài bốn centimet trên mu bàn tay phải cậu nhói buốt, gợi lại nỗi đau bất lực trong đêm lũ quét ba năm trước. Chỉ còn chưa đầy bốn tiếng nữa là tiếng trống tập trung sáng thứ Hai vang rền. Cả thị trấn Lạc Dương giờ này chìm sâu trong giấc ngủ buốt giá, mọi tiệm sửa xe máy hay vựa ve chai đều đã cài then đóng cửa.

Nhan Tiểu My mở chiếc hộp thiếc đựng quỹ nhóm ở góc bàn. Bên trong chỉ còn sót lại vài tờ tiền lẻ một nghìn, hai nghìn đồng nhàu nhĩ sau cả tuần dồn hết vào mỏ hàn, cuộn thiếc và băng keo cách nhiệt. Cô cắn chặt môi, mắt hoe đỏ nhưng giọng vẫn cố giữ vẻ cứng cỏi “Để tớ sang khu tập thể giáo viên gõ cửa mượn đồ. Nhất định phải có cách!”

“Vô ích thôi My.” Mẫn lắc đầu cay đắng. “Bánh răng này là môđun một chấm năm, trục sáu milimet. Không có phụ tùng cơ khí chuyên dụng thì không trục nào ăn khớp với cụm truyền động giảm tốc của Bọ Đất.”

Bế tắc quánh đặc gian kho cũ. Đúng lúc ấy, cánh cửa mục khẽ kêu lên tiếng “két” khô khốc. Thầy Bùi Khắc Trọng bước vào, chiếc áo khoác gió sờn vai còn vương sương sớm. Thầy khép cửa lại, mang theo luồng hơi ấm thoang thoảng mùi cà phê phin và nhựa thông quen thuộc. Thầy không trách mắng học trò thức trắng đêm, ánh mắt điềm tĩnh lướt qua cuộn dây cháy đen và mảnh bánh răng vỡ trên bàn.

“Thầy...” Mẫn cúi đầu, siết chặt hai mảnh kim loại đến mức gân xanh nổi rõ. “Em tính sai độ bền vật liệu. Buổi thử nghiệm sáng nay coi như...”

“Ai bảo là coi như?”

Thầy Trọng cất giọng trầm ấm, cắt ngang lời tự trách của cậu học trò. Thầy thong thả rút từ túi áo khoác ra một bọc vải dầu nhỏ, mở từng lớp gấp cẩn thận. Bên trong là một chiếc nhông xích bằng thép tôi bóng loáng, từng rãnh răng được mài giũa sắc sảo đến từng góc vát milimet.

Mẫn mở to mắt, nín thở nhìn chi tiết kim loại trên tay thầy “Đây là... nhông truyền động xe máy Honda 67 cổ?”

“Thép hợp kim cácbon nguyên bản từ thập niên bảy mươi, độ cứng cao gấp bốn lần mớ kim loại pha tạp ngoài bãi phế liệu.” Thầy Trọng khẽ cười, nếp nhăn nơi khóe mắt giãn ra. “Thầy biết mấy đứa sẽ vướng ở điểm thắt mômen xoắn khi robot leo dốc gồ ghề. Chiều qua ở xưởng nguội, thầy đã tiện lại đường kính lỗ trục đúng sáu milimet cho vừa khớp với môtơ của trò Mẫn.”

Lời nói của người thầy bốn mươi hai tuổi thổi bùng lại niềm hy vọng trong lòng ba đứa trẻ. Không chần chừ một giây, Mẫn cầm chiếc cờlê số 10, cẩn thận tháo rời cụm truyền động biến dạng và lắp chiếc nhông thép của thầy Trọng vào trục chính. Dưới sự hướng dẫn của thầy, Mẫn cân chỉnh lại khoảng cách tâm trục, tối ưu hóa tỷ số truyền giảm tốc cơ khí ở mức một phần bốn mươi để gia tăng tối đa lực kéo mômen xoắn ở tốc độ thấp.

“Trò Đăng, mở máy tính lên.” Thầy Trọng quay sang nhìn cậu học trò lập trình đang đờ đẫn vì mệt. “Môtơ cháy vì thuật toán cấp dòng điện ban đầu đột ngột vọt lên quá giới hạn. Đăng, em phải viết thêm một đoạn mã bù xung PWM khởi động mềm.”

“Khởi động mềm!” Đăng đập mạnh tay xuống đùi, mắt sáng rực. “Em hiểu rồi! Thay vì xuất xung công suất một trăm phần trăm ngay tức khắc, em sẽ cho chu kỳ xung tăng tịnh tiến từ mười phần trăm lên dần trong nửa giây. Nhông xích sẽ không bị giật cục, cuộn dây cũng không bị sốc dòng điện!”

Những ngón tay mập mạp của Đăng lại gõ lách cách trên bàn phím, tinh chỉnh từng dòng lệnh vi điều khiển.Gần bốn giờ sáng, sương giá ngoài hiên nhỏ giọt tí tách. Tiểu My lẳng lặng châm lại chiếc bếp dầu con ở góc phòng, pha ấm trà gừng nóng hổi bốc khói ngào ngạt. Cô rót ra từng chiếc chén nhựa đưa cho thầy Trọng và Đăng, rồi bước đến cạnh bàn thao tác của Mẫn.

Thấy trán cậu đẫm mồ hôi quyện với vệt dầu máy đen nhèm, My rút chiếc khăn tay viền hoa cam thơm mùi nắng, khẽ khàng chấm nhẹ lên trán bạn.

“Mẫn, uống chút trà cho ấm người.” My mỉm cười, đôi mắt lấp lánh niềm tin trong trẻo. “Mọi người đang đợi Bọ Đất thức dậy đấy.”

Hơi ấm từ ngón tay My và hương gừng cay nồng xua tan cái lạnh buốt ngấm vào da thịt. Mẫn hít một hơi sâu, gật đầu chắc nịch “Cảm ơn My. Tớ làm xong ngay đây.”

Mối hàn thiếc cuối cùng nguội hẳn, tỏa ra làn khói trắng mảnh mai. Mẫn siết chặt đai ốc hãm, đặt cỗ máy Bọ Đất ba đốt sống xuống sàn xi măng phẳng phiu giữa kho. Chiếc nhông thép Honda 67 ăn khớp hoàn hảo với xích truyền lực, cứng cáp và sắc gọn.

“Nạp mã mới xong rồi, Mẫn ơi!” Đăng hào hứng thông báo, rút dây cắm nạp vi điều khiển.

“Thử nghiệm lần cuối!” Mẫn cất giọng đanh gọn.

Công tắc nguồn gạt lên. Nhờ đoạn mã bù xung PWM của Đăng, cỗ máy Bọ Đất khẽ rùng mình rồi từ từ tăng tốc êm ru, không còn tia lửa hay tiếng rít chói tai. Cụm bánh răng phát ra tiếng ro ro giòn giã, đều đặn như nhịp thở của một sinh thể tràn đầy sinh lực. Ba đốt sống kim loại uốn lượn nhịp nhàng hình sin, trườn phăng phăng qua gờ gạch cao tám centimet rồi dừng lại chuẩn xác tại vạch đích giả định.

“Chạy được rồi! Thành công rồi!” Đăng nhảy cẫng lên reo hò, ôm chầm lấy Tiểu My khiến cô suýt đánh rơi chén trà. Thầy Trọng tựa lưng vào vách kho, khẽ mỉm cười gật đầu, ánh mắt ngập tràn tự hào.

Ánh bình minh đầu tiên rọi qua khe liếp tôn rỉ sét, dát vệt vàng ấm áp lên thân cỗ máy robot nhỏ bé. Đúng lúc chiếc nắp bảo vệ cuối cùng được vặn chặt, ngoài sân trường bỗng vang lên chuỗi âm thanh rền vang “Tùng! Tùng! Tùng! Tùng!”

Tiếng trống trường điểm giờ tập trung buổi sáng thứ Hai vang vọng khắp thung lũng Lạc Dương. Đã đến giờ kiểm tra thực nghiệm trước toàn trường.

Mẫn, My và Đăng cẩn thận đặt cỗ máy Bọ Đất lên chiếc bàn gỗ có bánh xe đẩy, cùng thầy Trọng tiến ra sân lớn. Sân trường THPT Lạc Dương đã chật kín hàng trăm học sinh từ các khối lớp mười, mười một và mười hai. Dưới khán đài râm mát, cô Hiệu trưởng Nguyễn Thị Lan và thầy Phó Hiệu trưởng Trần Văn Đức cùng các thầy cô trong hội đồng sư phạm đã ngồi nghiêm trang chờ đợi. Ánh mắt thầy Đức sắc lạnh, chằm chằm nhìn vào cỗ máy chắp vá từ khung nhôm và nhông xích xe máy cũ kỹ của nhóm.

Thế nhưng, ngay khi nhóm đẩy chiếc bàn thử nghiệm đặt ngay ngắn vào trung tâm bãi chướng ngại vật giữa sân, bầu trời cao nguyên phía đỉnh núi Langbiang bất chợt tối sầm lại. Những đám mây đen nặng trĩu cuồn cuộn kéo tới che khuất hoàn toàn ánh mặt trời vừa hé rạng. Một tiếng sấm rạch ngang không gian kèm theo cơn gió lốc buốt lạnh thổi thốc bụi cát mù mịt.

Chỉ trong chớp mắt, một trận mưa dông đầu mùa xối xả trút nước ầm ầm xuống sân trường. Dòng nước mưa đục ngầu cuồn cuộn dâng cao, nhanh chóng tràn ngập các rãnh thoát nước quanh khu vực thử nghiệm, đe dọa nhấn chìm toàn bộ bài kiểm tra cơ khí trước ánh mắt kinh hoàng của tất cả mọi người.