Chương 15: Khung Lồng Giảm Chấn

Từng con số, từng phương trình vi phân và sơ đồ ma trận giải thuật được thầy Bùi Khắc Trọng nắn nót ghi lại bằng nét mực xanh đậm trên những trang giấy kẻ ô ố vàng mép góc. Dưới ánh đèn sợi đốt vàng vọt đung đưa theo từng ngọn gió lùa qua vách ván ép, Thiều Gia Mẫn khẽ lật từng trang, đầu ngón tay lấm lem dầu máy run lên trước sự kỳ công của người thầy giáo nghèo. Thầy Trọng không nói ra, nhưng toàn bộ giải pháp kỹ thuật hóc búa nhất nhằm khử nhiễu cảm biến đều đã được thầy âm thầm chuẩn bị sẵn sàng cho học trò.

Cánh cửa kho khẽ kêu kẹt một tiếng khô khốc rồi mở ra. Vũ Đăng ôm chiếc máy tính xách tay đã được nối lại dây nguồn cẩn thận bằng băng dính đen, lách người bước vào. Vừa thấy Mẫn, cậu bạn đã toe toét cười “Biết ngay là Mẫn culi vẫn ngồi lì ở đây mà! Bố tớ cho phép rồi nhé, đêm nay ông đây quyết định cày cuốc thâu đêm cùng cậu!”

“Đăng, lại đây nhìn này!” Mẫn vội vẫy tay gọi, mắt dán chặt vào trang giấy. “Thầy Trọng để lại cho tụi mình cuốn sổ này trước khi về.”

Đăng tò mò bước tới, chăm chú nhìn vào những biểu thức toán học chi chít. Đôi đồng tử sau cặp kính cận dày cộp bỗng giãn to “Trời đất… ma trận hiệp phương sai kết hợp ước lượng trạng thái đa tầng! Đây chính là chìa khóa để xử lý dữ liệu rung chấn theo thời gian thực! Mấy bữa nay tớ vò đầu bứt tai vì cảm biến gia tốc đọc sai số liên tục. Có giải thuật lọc Kalman này của thầy, mọi dao động xung nhiễu sẽ bị gọt phẳng phiu!”

Chẳng chần chừ thêm một tích tắc, Đăng kéo ghế ngồi phịch xuống góc bàn, mở nắp máy tính. Tiếng gõ phím lách cách rộn ràng vang lên giữa màn đêm tĩnh mịch của thị trấn vùng cao. Đăng miệt mài tối ưu hóa từng dòng mã lệnh, ánh sáng xanh lơ từ màn hình hắt lên vầng trán lấm tấm mồ hôi của cậu phù thủy lập trình.

Trong khi Đăng dồn sức cho phần mềm, Mẫn đứng tựa lưng vào giá sắt, trầm ngâm nhìn bản vẽ phác thảo Bọ Đất 2.0. Sa bàn thảm họa đổ nát tại Vòng Chung kết Toàn quốc đòi hỏi cỗ máy phải chịu được lực rơi tự do từ trên cao, đồng thời chiều cao không được vượt quá mười hai centimet để chui lọt khe nứt. Nếu làm khung bằng nhôm hộp hay nẹp tôn dày, trọng lượng sẽ quá nặng, kết cấu cứng nhắc còn truyền xung chấn vào trong làm nứt vỡ mạch in.

Mẫn đưa mắt tìm kiếm giải pháp giảm chấn khắp gian kho. Ánh nhìn của cậu dừng lại nơi góc tường, nơi chiếc vành xe máy Honda 67 cũ rỉ sét nằm chỏng chơ cùng chùm nan hoa bằng thép lò xo dẻo dai.

Mẫn bước lại gần, rút kìm cắt rời một thanh nan hoa rồi dùng hai tay bẻ gập lại. Buông tay, thanh thép lập tức bật nảy trở lại hình dáng ban đầu mà không hề biến dạng.

Một ý tưởng táo bạo bừng sáng trong tâm trí Mẫn “Khung lồng vòm tổ ong đàn hồi!”

Nếu dùng những thanh nan hoa thép này uốn cong thành các vòng cung elip, đan xen so le tạo thành khung lồng vòm bao bọc quanh thân robot, lực va đập khi tiếp đất sẽ phân tán đều ra mọi hướng. Cấu trúc đàn hồi này vừa như tấm khiên bảo vệ bo mạch, vừa giữ cho cỗ máy không bị biến dạng hay vượt quá chiều cao quy định.

Mờ sáng hôm sau, tiếng bước chân vội vã xua tan làn sương lạnh giá bao phủ trường THPT Lạc Dương. Nhan Tiểu My đẩy cửa bước vào kho, hai tay khệ nệ ôm chiếc hộp sắt màu xanh rêu nặng trịch. Đôi má cô bạn ửng hồng vì gió núi, giọng nói đầy hào hứng “Tớ mượn được máy hàn mig mini từ xưởng cơ khí của chú Tám đầu thị trấn rồi đây! Chú Tám nghe tụi mình chuẩn bị đi thi toàn quốc liền cho mượn ngay, còn tặng thêm cuộn dây hàn lõi thuốc chuyên dùng cho thép hợp kim nữa!”

Chưa kịp để hai cậu bạn trầm trồ, My đã nhanh nhẹn đặt chiếc cân điện tử tiểu ly lên bàn, mở cuốn sổ tay ghi chép chi chít “Quy chế giải quốc gia khống chế khối lượng tối đa năm kilogam. Tớ tính rồi: cụm động cơ giảm tốc, pin lithium và khung gầm đốt sống hợp kim nhôm chiếm ba kilogam. Tụi mình chỉ còn đúng hai kilogam cho toàn bộ khung lồng bảo vệ và các chi tiết liên kết. Không được lãng phí dù chỉ một gram!”Nhìn My phân công rành mạch, Mẫn mỉm cười đầy thán phục. Cậu kẹp từng thanh nan hoa lên êtô, khéo léo dùng kìm uốn thành những đường cong mềm mại. Dưới sự trợ giúp của My, Mẫn đeo mặt nạ bảo hộ, bấm cò mỏ hàn mig. Từng tia lửa điện màu xanh lóa mắt bùng lên rực rỡ, tiếng xèo xèo của kim loại nóng chảy quyện trong mùi khói hàn cay nồng quen thuộc. Các thanh nan hoa lần lượt được liên kết chặt chẽ, tạo thành khung lồng vòm tổ ong đan chéo tuyệt đẹp, ôm trọn lấy thân mình Bọ Đất 2.0.

Mẫn cẩn thận đặt cỗ máy lên bàn cân điện tử. Màn hình hiện con số 4,35 kilogam. Thước kẹp đo chiều cao từ đáy bánh xích l*n đ*nh vòm chỉ 11,5 centimet. Tất cả thông số kỹ thuật đều nằm trọn vẹn trong vùng an toàn.

Đầu giờ chiều, bài kiểm tra thực nghiệm thả rơi được tiến hành tại khoảng sân trống sau khán đài lởm chởm gạch vụn và đá hộc. Mẫn nâng cỗ máy lên cao ngang ngực, cách mặt đất đúng một mét. Đăng cầm máy tính đứng sát bên, ngón tay sẵn sàng trên bàn phím “Giải thuật Kalman đã kích hoạt! Các cổng cảm biến mở hoàn toàn!”

“Ba… hai… một… Thả!”

Mẫn buông tay. Cỗ máy kim loại rơi thẳng đứng xuống nền gạch vụn.

“Bịch!”

Một âm thanh đanh gọn vang lên. Khung lồng nan hoa chạm đá, các vòng thép lập tức lún nhẹ xuống triệt tiêu toàn bộ xung lực va đập rồi nhẹ nhàng nảy lên vài centimet. Thân robot tiếp đất êm ái, đứng vững vàng trên đống đá nhấp nhô mà không hề lật nghiêng.

Đăng nhìn chằm chằm vào biểu đồ trên màn hình rồi hét toáng lên “Tuyệt vời! Đỉnh gia tốc va chạm bị hấp thụ hoàn toàn! Bộ lọc Kalman đã làm phẳng mọi xung nhiễu chấn động! Cụm cảm biến sóng âm công nghiệp truyền dữ liệu cực kỳ ổn định, không có bất kỳ mã lỗi nào!”

Ba bạn trẻ ôm chầm lấy nhau, reo hò rộn rã giữa sân bóng rổ. Mẫn siết chặt bàn tay chai sần của mình, ngắm nhìn Bọ Đất 2.0 kiêu hãnh với bộ khung lồng vòm tổ ong sáng lấp lánh dưới nắng. Tấm áo giáp mới đã sẵn sàng cho đấu trường lớn.

Thế nhưng, niềm hân hoan vừa chớm nở bỗng chốc đông cứng lại.

Bầu trời Lạc Dương trong nháy mắt tối sầm lại. Từ phía đỉnh Langbiang hùng vĩ, những khối mây đen cuồn cuộn vần vũ như thác lũ tràn xuống thung lũng, che lấp hoàn toàn rặng thông già. Một luồng không khí lạnh buốt tràn về bất thường, mang theo gió xoáy rít từng hồi lạnh gáy.

“Rè… rè… Tút!”

Tiếng loa phát thanh của thị trấn gắn trên cột bê tông ngoài cổng trường bỗng rền rĩ vang lên giữa bầu không khí ngột ngạt “Thông báo khẩn từ Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai huyện Lạc Dương! Đợt áp thấp nhiệt đới bất thường đang đổ bộ vào đất liền, gây mưa đặc biệt lớn kèm dông lốc trên diện rộng. Cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở taluy nghiêm trọng ở cấp độ ba tại toàn bộ các sườn đồi dốc…”

Lời phát thanh chưa dứt, luồng gió ẩm nồng nặc mùi đất tanh ập tới. Những giọt mưa nặng hạt đầu tiên gõ dồn dập như đạn bắn xuống mái tôn gian kho cũ.