Chương 6: Lối Rẽ Đường Sông

Khúc Chính Tâm tiến lại gần chiếc ghế gỗ lim vừa bị xô ngã, cúi người dựng ngay ngắn bên bàn. Dưới ánh sáng leo lét của ngọn đèn dầu hạt cải, gương mặt ông vẫn phẳng lặng như mặt nước giếng sâu, chỉ có đôi mắt ánh lên tia nhìn trầm tư sắc lạnh.

Ông khẽ quay sang viên nha dịch đang quỳ phục dưới sàn, cất giọng rành rẽ “Lời ngươi bẩm báo như vậy là rõ rồi. Ngươi lập tức quay về dịch quán nghỉ ngơi, dặn dò lính canh cửa kho giữ vững vị trí. Sáng mai Thường Bình Thương vẫn mở cổng đúng giờ Thìn, xuất bán gạo điều tiết theo lệ. Bất kỳ ai dò hỏi cũng không được nhiều lời hay phân bua nửa câu.”

Viên nha dịch dập đầu vâng dạ rồi vội vã lui gót, khép chặt cánh cửa gỗ dày nặng ngăn gió đêm rít qua khe liếp.

Trong căn kho thênh thang nồng mùi bụi trấu ẩm mốc, Lục Trọng Đình đứng ngồi không yên. Chàng bước tới bên bàn, giọng nghẹn đắng “Thưa thầy, hơn ba ngàn thạch gạo xuất kho hôm nay phần lớn đã rơi vào tay bọn tay chân của Tiền Vạn Hưng. Hắn dùng bạc gom sạch gạo của quan phủ rồi quay lại bóp nghẹt bá tánh với giá bảy mươi lăm văn một đấu. Nếu ta cứ tiếp tục phát lương theo lối cũ, chẳng tới mười ngày nữa ba kho Thường Bình sẽ cạn trơ đáy ván!”

Chính Tâm dùng một thanh tre nhỏ khêu nhẹ bấc đèn, ngọn lửa bùng lên soi rõ từng thớ gỗ trên chiếc bàn tính lim đã nhẵn bóng. Ông trầm ngâm “Lấy lượng thóc hữu hạn trong kho đi đọ với túi bạc vô tận của phường gian thương, ấy chính là tự trói tay đưa cổ vào tròng. Tiền Vạn Hưng có tám dòng họ cự phú Lũng Nam góp vốn, lại được Hà Bá Thiệu ngầm che chắn sau lưng. Ta càng xuất gạo trắng giá rẻ bao nhiêu, chúng càng mừng rỡ gom vét bấy nhiêu để củng cố thế độc quyền. Cơn bão giá này không bắt nguồn từ việc thiếu hụt lúa gạo trong trời đất, mà sinh ra từ lòng tham và sự hoảng loạn của lòng người.”

Trọng Đình cau mày, siết chặt hai bàn tay “Hay là ngày mai thầy cùng Doãn Tri phủ điều động nha sai, khám xét toàn bộ kho bãi của Đô thương hội ven bến sông? Bắt quả tang chúng đầu cơ tích trữ, tịch thu số gạo ấy trả lại cho dân lành!”

“Không thể làm vậy,” Chính Tâm lắc đầu kiên quyết. “Tiền Vạn Hưng hành sự kín kẽ, xua hàng trăm kẻ mặc áo rách chia nhỏ ra mua vét từng đấu gạo, trên danh nghĩa hoàn toàn hợp pháp. Doãn Tri phủ lại là người cẩn trọng giữ mình trước kỳ khảo tích cáo lão hồi hương, tuyệt đối không dám dùng vũ lực đụng chạm tới mạng lưới hào phú khi chưa có bằng chứng mười mươi. Nếu ta nóng vội dùng gậy gộc quyền môn ép bức thương nhân, Hà Bá Thiệu sẽ lập tức dâng sớ lên kinh đô kết tội ta bức hại dân buôn, làm náo loạn chợ búa. Khi ấy thuyền bè sợ hãi không dám cập bến, giá gạo ngoài chợ sẽ chẳng dừng ở mức bảy mươi lăm văn mà vọt lên một trăm văn ngay tức khắc.”

Trọng Đình bàng hoàng “Vậy chẳng lẽ ta khoanh tay nhìn bá tánh chết đói hay sao?”

Chính Tâm không đáp lời ngay. Ông đứng dậy bước về phía giá sách gỗ thông, rút ra một chiếc ống nứa dài đã ngả màu nâu bóng. Tháo nắp ống, ông cẩn thận trải rộng tấm bản đồ thủy trình lên mặt bàn.

Đó là bản đồ sông Lộ Giang do chính tay ông lặn lội khảo sát suốt ba tháng ròng vào mùa thu năm ngoái. Từng bến bãi, luồng lạch, ghềnh đá và cước phí chuyên chở đường thủy đều được ghi chú tỉ mỉ bằng mực son ngay ngắn. Đầu ngón tay thô ráp của Chính Tâm lướt ngược dòng nước, vượt qua ranh giới phủ Thăng An rồi dừng lại ở một chấm mực đỏ nơi thượng lưu: phủ Nam Xuyên.

Chính Tâm ngẩng đầu nhìn người học trò trẻ “Trọng Đình, ngươi có nhớ địa thế Nam Xuyên thế nào không?”

Trọng Đình hơi ngẩn người, chớp mắt hồi tưởng “Dạ nhớ. Nam Xuyên nằm ở thượng nguồn Lộ Giang, phần lớn là đất đồi gò màu mỡ. Vụ đông xuân năm nay nơi đó mưa thuận gió hòa, không hề bị hạn hán như năm huyện Thăng An ta.”

“Đúng vậy,” Chính Tâm khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên nét rạng ngời hiếm thấy. “Vụ này Nam Xuyên đại bội thu, nhưng không phải lúa nước mà là ngô hạt và khoai mễ. Mùa thu trước ta đến tận nương rẫy ven sông, ngô bắp vàng rực chất cao như núi, khoai mễ dỡ về phơi chật các triền đồi. Người dân Nam Xuyên chỉ bán được hai đến ba văn một đấu ngô khô, thậm chí nhiều vùng hẻo lánh phải đem nấu cho trâu ngựa ăn vì không tìm đâu ra mối tiêu thụ. Đường bộ hiểm trở cách trở núi non, thuyền buôn gạo trắng chê hoa màu cồng kềnh ít lãi nên chẳng ai mặn mà ngược dòng thu gom.”

Trọng Đình sững sờ, đôi mắt dần mở lớn:“Ý thầy là... ta bỏ gạo trắng, chuyển sang mua ngô khoai Nam Xuyên?”

“Chính là ngô khoai!” Giọng Chính Tâm đanh lại, vững chãi như bàn thạch. “Dân nghèo ngoài phố đang lâm vào cảnh ngàn cân treo sợi tóc không phải vì họ khao khát bát cơm gạo trắng thượng hạng, mà vì cái bụng đói cồn cào đang đe dọa sinh mạng của già trẻ gái trai. Gạo trắng bảy mươi lăm văn một đấu là chiếc thòng lọng siết cổ họ bán ruộng bán con. Nhưng nếu Thường Bình Thương tung ra hàng vạn thạch ngô khoai chắc dạ với giá chỉ mười văn một đấu, người dân có mua không?”

Trọng Đình khẽ thốt lên “Mười văn một đấu! Bằng một phần bảy giá gạo chợ đen! Dân nghèo chỉ cần bỏ ra vài chục văn tiền là đủ cho cả nhà no ấm qua tháng giáp hạt!”

“Một khi dân nghèo có ngô khoai lót dạ, cơn đói được dập tắt, sẽ chẳng còn ai cam chịu để Tiền Vạn Hưng vặt lông xẻ thịt nữa,” khóe môi Chính Tâm khẽ cong lên một nét cười sắc bén. “Nhu cầu mua gạo giá cắt cổ lập tức biến mất. Đô thương hội bỏ ra hàng vạn quan tiền gom sạch gạo trắng, mỗi ngày trôi qua thóc lúa ẩm mốc bốc mùi, tiền lãi vay nợ đè nặng trên lưng, chúng sẽ làm gì? Chúng sẽ hoảng loạn giẫm đạp lên nhau mà đổ xô bán tháo chịu lỗ! Ta không cần một tấc gươm đao, chính quy luật lưu thông của đất trời sẽ bẻ gãy đòn bẩy bão giá của gian thương.”

Trọng Đình lắng nghe, lòng tràn trề thán phục, nhưng rồi nét mặt chàng lại chùng xuống lo ngại “Thế nhưng từ Nam Xuyên xuôi về Thăng An xa hơn hai trăm dặm đường thủy, giữa đường lại phải vượt qua hẻm Lạc Nhạn hiểm trở nước xiết khôn lường. Muốn dập tắt cơn sốt giá của năm vạn hộ dân, ít nhất phải vận chuyển ba trăm thuyền tải lương thực. Đô thương hội Lũng Nam đã câu kết với tuần kiểm thủy ty phong tỏa bến Vĩnh Thông, khống chế hầu hết các phường thuyền lớn. Ta lấy đâu ra người dám nhận chuyến hàng hiểm nguy này?”

Chính Tâm thu lại tấm bản đồ, cuộn tròn tra vào ống nứa “Người làm kinh doanh lớn thường sợ hiểm nguy, nhưng kẻ sống đời sông nước tự do lại trọng chữ tín và đạo nghĩa. Muốn phá vỡ vòng vây Đô thương hội, ta phải tìm một người vừa thông thuộc từng con nước, vừa có bang thuyền độc lập không chịu luồn cúi trước Tiền Vạn Hưng.”

Ông nhìn ra ngoài cửa sổ, ánh trăng mờ nhạt dần bị tầng mây giáp hạt nuốt chửng. Đêm đã điểm sang canh tư, tiếng gà gáy le te vọng lại từ bờ sông xa vắng.

Chính Tâm khoác lên mình chiếc áo vải chàm sẫm bạc màu mưa nắng, đội chiếc nón lá cũ che khuất nửa khuôn mặt, dặn dò Trọng Đình “Ngươi ở lại nha môn giữ chặt chìa khóa ba kho, ghi chép cẩn thận lượng thóc xuất nhập sáng mai. Ta phải đi một chuyến.”

Không đợi học trò kịp hỏi thêm, bóng dáng dong dỏng cao của viên Đề cử sứ đã thoăn thoắt hòa vào màn sương đêm lạnh buốt.

Rời khỏi nha môn bằng lối cổng ngách vắng vẻ, Khúc Chính Tâm men theo những rặng phi lao khô khốc hướng về phía hạ lưu bến Vĩnh Thông. Khác với cảnh đuốc sáng rực rỡ và lính tuần tra tấp nập ở bến cảng chính, doi cát phía nam cửa lạch chìm trong tĩnh mịch hoang vu, chỉ có tiếng sóng vỗ ì oạp vào bờ lau sậy.

Ẩn mình sau cồn cát bồi là một chiếc thuyền buôn mũi nhọn thon dài, mui thuyền đan bằng nứa trét dầu rái đen bóng. Ngọn đèn bão treo lủng lẳng trước mũi tỏa ra ánh sáng vàng nhợt nhạt, chập chờn soi bóng nước dập dềnh.

Chính Tâm bước nhẹ qua dải cát ẩm, giẫm lên tấm ván bắc ngang mạn thuyền rồi gõ nhẹ ba tiếng cộc cộc đều đặn.

Tấm rèm cói nơi khoang lái khẽ vén lên. Dưới ánh đèn mờ mờ, một nữ tử trạc ba mươi tuổi bước ra mũi thuyền. Nàng khoác tấm áo chẽn gọn gàng tiện việc sông nước, nước da bánh mật khỏe khoắn, mái tóc đen búi cao cài một chiếc trâm gỗ mun. Đôi mắt nàng sáng ngời, cảnh giác lia qua vị khách lạ mặt, bàn tay phải đặt hờ lên chuôi đoản đao bên hông “Đêm hôm khuya khoắt, thuyền tư không chở khách qua sông. Các hạ tìm ai?”

Chính Tâm khẽ nâng vành nón lá, để lộ gương mặt góc cạnh sương gió và ánh mắt điềm tĩnh “Tại hạ là Khúc Chính Tâm, đêm nay mạo muội đến tìm Trần chưởng quầy của bang thuyền Lộ Giang để bàn một mối sinh kế cứu vãn vạn sinh linh.”