Chương 4: Sóng Gió Trước Công Đường

Tiếng gầm thét của đám đông như sóng cồn đập mạnh vào hàng rào gỗ lim trước cổng phủ nha Thăng An. Từng thân cọc gỗ rung lên bần bật dưới sức ép của hàng ngàn con người đang bị cơn đói dồn vào bước đường cùng.

“Mở cổng ra! Cho chúng tôi gặp quan phụ mẫu!”

“Gạo ngoài chợ sớm nay đã vọt lên sáu mươi văn một đấu rồi! Tiền đâu mà mua nữa?”

“Có người nói kho thóc của phủ đã rỗng tuếch từ lâu, quan lại ăn chia với gian thương b*p ch*t dân lành! Mau mở kho Thường Bình phát chẩn, bằng không chúng tôi liều chết phá cửa!”

Những tiếng gào xé họng, tiếng trẻ thơ khóc ngằn ngặt quyện vào tiếng đập thình thịch lên rào chắn. Khúc Chính Tâm đứng sừng sững trên bậc thềm đá xanh, vạt áo vải xanh sờn mép khẽ lay động trước ngọn gió giáp hạt hanh hao. Nhìn những bàn tay gầy trơ xương giơ cao những chiếc rổ rách, những đôi mắt đỏ ngầu phẫn uất, ngực ông thắt lại. Sáu mươi văn một đấu gạo! Mới đêm qua Tiền Vạn Hưng còn ngạo mạn nâng lên bốn mươi lăm văn, vậy mà chỉ sau vài canh giờ, giá lương thực đã vọt lên mức không tưởng. Kẻ giật dây không chỉ muốn vét cạn tiền đồng, mà còn muốn kích động cơn cuồng nộ để làm đục nước béo cò.

“Phản rồi! Đúng là lũ dân đen muốn làm loạn!”

Một giọng nói the thé, sắc lạnh vang lên từ sau lưng Chính Tâm. Đồng tri phủ Hà Bá Thiệu bước vội ra khỏi công đường, chòm râu cằm tỉa tót rung rinh theo từng bước chân hấp tấp. Đi ngay phía sau là Tri phủ Doãn Tích Sơn, nét mặt hoa râm tái nhợt, chiếc khăn the trên đầu hơi lệch, tay áo run rẩy bấu chặt lấy thành lan can. Cơn ho khan dồn dập khiến thân hình già nua của vị tri phủ còng rạp xuống.

Hà Bá Thiệu trừng mắt nhìn đám đông ngoài rào, lập tức quay sang thúc giục “Phủ đài đại nhân! Đám dân này dám tụ tập bao vây nha môn, miệng buông lời đe dọa đập phá kho lương triều đình, đây rõ ràng là hành vi mưu phản! Xin đại nhân mau hạ lệnh điều động toàn bộ nha dịch, mang gậy gộc và giáo mác ra giải tán rào chắn. Cứ bắt giam ngay chục tên cầm đầu đánh cho một trận đòn đau, ắt lũ còn lại sẽ sợ hãi mà tự khắc tan rã! Uy nghiêm của công đường tuyệt đối không thể để phường thảo dân khinh nhờn!”

Dứt lời, Hà Bá Thiệu toan vung tay ra hiệu cho đội nha dịch đang lóng ngóng cầm gậy đứng nép bên tả vu.

“Chậm đã!”

Khúc Chính Tâm bước lên một bước, thanh âm trầm ấm nhưng vang rền như chuông đồng, dứt khoát chặn đứng cánh tay của viên đồng tri phủ.

Hà Bá Thiệu cau mày, đôi mắt híp lóe lên tia giận dữ “Khúc đại nhân! Ngươi muốn làm gì? Dân tình kích động đến mức này, nếu không dùng đòn roi trấn áp, để chúng xông vào công đường thì ai gánh trách nhiệm?”

Chính Tâm quay sang Doãn Tích Sơn, chắp tay khom mình, giọng điệu điềm tĩnh nhưng từng lời đanh thép “Hạ quan khẩn thiết xin Phủ đài đại nhân định đoạt sáng suốt! Ngoài kia là năm vạn hộ dân của phủ Thăng An, không phải giặc cướp hay lũ phản loạn. Họ kéo đến đây vì hạt gạo ngoài chợ đã bị đẩy lên sáu mươi văn một đấu, vượt quá sức chịu đựng của người nghèo. Dân đói thì kêu, đau thì khóc. Nếu chúng ta dùng gậy gộc và giáo mác đối đãi với bá tánh đang cơn bĩ cực, chẳng khác nào ném đóm lửa vào đống rơm khô. Một khi máu đổ nơi bậc thềm nha môn, cơn phẫn nộ sẽ bùng lên thành mối họa binh đao không cách nào dập tắt!”

Doãn Tích Sơn run rẩy vuốt ngực, đưa mắt nhìn biển người cuồn cuộn bên ngoài rồi lại nhìn Chính Tâm, giọng run run “Nhưng… nhưng chúng đòi đập phá kho Thường Bình! Năm nay bản phủ đến hạn khảo tích, sang năm đã được cáo lão về quê. Nếu để xảy ra biến loạn cướp kho, triều đình trách tội, chiếc đầu này của ta giữ sao nổi?”

“Hạ quan xin lấy tính mạng và chức vị ra bảo đảm, tuyệt đối không để xảy ra việc cướp kho!” Ánh mắt Chính Tâm sáng quắc, toát lên vẻ kiên định lạ thường. “Lời đồn kho lương rỗng tuếch là do kẻ gian cố tình tung ra nhằm làm hoảng loạn lòng dân. Chỉ cần bản quan ra đối thoại minh bạch, công bố quy chế xuất lương cứu tế, lòng dân ắt sẽ tự an.”

Hà Bá Thiệu cười khẩy, buông lời châm chọc “Khúc đại nhân nói nghe nhẹ tựa lông hồng. Ngươi lấy cái gì để cam đoan? Miệng lưỡi văn nhân làm sao cản nổi ngàn vạn cánh tay đang đói khát?”

Không màng đến lời mỉa mai của họ Hà, Khúc Chính Tâm hít sâu một hơi, quay người sải bước thẳng về phía rào chắn gỗ lim. Trước ánh mắt kinh ngạc của đám nha dịch, ông bước lên bậc đá cao nhất sát hàng rào, hai tay chắp lại hướng về phía đám đông đang gào thét.“Chư vị hương thân! Xin hãy bình tâm nghe ta nói một lời!”

Tiếng nói của Khúc Chính Tâm không quá lớn nhưng nội lực vững vàng, rành rọt truyền qua từng lớp người. Những bần nông đứng hàng đầu thoáng sững lại khi nhìn thấy manh áo vải xanh mộc mạc đã sờn mép cùng gương mặt gầy gò, sương gió của vị quan coi kho. Tiếng la ó dần hạ bớt một bậc.

Chính Tâm nhìn thẳng vào người nông dân đang ôm đứa con nhỏ lả đi vì đói, giọng ông chùng xuống đầy xót xa “Ta là Đề cử sứ Thường Bình Thương Khúc Chính Tâm. Nỗi thống khổ của bà con khi giá gạo tăng vọt lên sáu mươi văn, bản quan đều tận mắt chứng kiến và thấu hiểu đến tận tâm can. Nhưng xin chư vị hãy nghe rõ: kho Thường Bình của triều đình dựng lên ven sông Lộ Giang này là vì bá tánh, thóc lúa trong kho là để cứu đói cho dân nghèo lúc giáp hạt! Lời đồn kho thóc rỗng tuếch chỉ là luận điệu bịa đặt của phường gian thương nhằm khiến bà con mất hết hy vọng mà phải cắn răng bán rẻ ruộng vườn!”

Đám đông xôn xao, nhiều tiếng hô cất lên “Quan lớn nói thật chăng? Thóc trong kho còn không?”

“Nếu còn thì sao không bán? Sao để con buôn bóp chẹt chúng tôi?”

Chính Tâm giơ cao bàn tay đầy vết chai sần, đĩnh đạc cất lời “Theo quy chế Thường Bình Thương của triều đình, kho lương mở ra cốt để bình chuẩn giá cả, giữ gìn gốc rễ sinh nhai cho muôn dân. Sớm mai, kho Thường Bình sẽ chính thức mở cửa xuất bán thóc gạo điều tiết đợt đầu! Mỗi đấu gạo chỉ bán đúng giá hai mươi tám văn, tuyệt đối không để kẻ nào thừa cơ đục nước béo cò!”

Hai mươi tám văn một đấu!

Con số vừa thốt ra như một gáo nước mát lành dội vào chảo lửa đang sôi sục. So với mức giá sáu mươi văn cắt cổ ngoài chợ, hai mươi tám văn chính là chiếc phao cứu sinh cho hàng vạn sinh mạng. Những gương mặt hốc hác, nhợt nhạt bỗng bừng lên ánh sáng của niềm hy vọng. Người nông dân ôm con ngẩng đầu lên, nước mắt chảy ròng ròng trên gò má xám ngoét. Những cánh tay giơ gậy gộc nãy giờ chầm chậm hạ xuống.

Chính Tâm chắp tay cúi đầu thật sâu trước hàng ngàn bá tánh “Bản quan lấy nhân cách và phẩm phục trên người ra thề, sáng mai gạo rẻ sẽ đến tay từng hộ gia đình. Xin chư vị hương thân hãy giữ trật tự giải tán về nhà, chớ để kẻ xấu xúi giục làm điều sai quấy mà vướng vào vòng lao lý!”

Sự chân thành và uy nghi đĩnh đạc của ông đã hoàn toàn thuyết phục đám đông. Tiếng xì xào bàn tán vang lên rồi nhanh chóng chuyển thành những tiếng thở phào nhẹ nhõm. Từng tốp người bắt đầu dìu nhau quay lưng, rào chắn gỗ lim dần thoát khỏi cảnh chực gãy đổ.

Thấy sóng gió tạm lắng, Doãn Tích Sơn đứng trên hành lang thở hắt ra một hơi dài, vội vàng lấy khăn lau mồ hôi ướt đẫm trán. Viên tri phủ nhìn Chính Tâm vừa bước trở lại, gật đầu liên hồi “May nhờ có Chính Tâm cơ trí… Suýt nữa thì bản phủ đã rước họa lớn rồi.”

Hà Bá Thiệu đứng bên cạnh, sắc mặt xám xịt như tro tàn, ngón tay run rẩy bấu chặt vào đai áo, vội vàng bước lên “Phủ đài đại nhân, không thể được! Giá chợ đang sáu mươi văn, nếu bán ra với giá hai mươi tám văn thì kho phủ hao hụt biết bao nhiêu mà kể? Chưa nói đến việc lượng thóc tồn trữ…”

“Thôi ngay!” Doãn Tích Sơn gắt lên, cắt ngang lời viên đồng tri phủ. Nỗi sợ hãi mất chức trước ngày hồi hương đã lấn át tất cả. “Dân tình đã yên, lời Khúc đề cử đã hứa trước bàn dân thiên hạ, há có thể nuốt lời để chúng quay lại phá phủ nha hay sao? Bản phủ hạ lệnh, giao toàn quyền cho Khúc Chính Tâm. Sáng mai mở kho Thường Bình, xuất bán gạo cứu đói đúng giá hai mươi tám văn một đấu!”

“Hạ quan tuân mệnh!” Chính Tâm chắp tay nhận lệnh, vẻ mặt vẫn trầm tĩnh như nước.

Ông bước xuống thềm công đường, hướng mắt nhìn theo đám đông đang lục tục giải tán về phía các nẻo đường ngập nắng sớm. Nhưng chỉ trong một khoảnh khắc liếc nhìn lướt qua góc phố rẽ ra bờ sông, ánh mắt sắc bén của Chính Tâm bỗng khựng lại.

Giữa dòng người áo rách lam lũ đang tản đi, có năm sáu gã đàn ông vạm vỡ, mặt mày bặm trợn. Tuy chúng cũng khoác áo cộc vải thô nhưng dưới chân lại đi giày da đen bóng bẩy của phường buôn lớn. Bọn chúng không hề có vẻ mừng rỡ thoát nạn như người nghèo, mà đang chụm đầu thì thầm to nhỏ với vẻ mặt đầy nham hiểm, thỉnh thoảng liếc mắt về phía công đường rồi thoăn thoắt rẽ sang các con ngõ dẫn thẳng tới chuỗi kho bãi của Đô thương hội Lũng Nam.