Chương 3: Bẫy Ép Văn Tự

“Bốn mươi lăm văn một đấu?”

Khúc Chính Tâm khẽ lặp lại con số ấy, giọng điệu vẫn phẳng lặng như nước mùa thu. Dưới ánh đèn dầu hạt cải leo lét, ngón tay trỏ với vết chai dày của ông khẽ gõ nhịp trên mép chiếc bàn gỗ thô nhám. Tiền Vạn Hưng ra tay nhanh hơn dự liệu, nhưng nước cờ hiểm độc này vốn nằm trong những điều ông đã lường trước.

Lục Trọng Đình th* d*c, hai tay bám chặt vào then cửa phòng kho “Thưa thầy, đầu hôm ở chợ Đông mới ba mươi hai văn, vừa sang giờ Tý ngoài bến sông đã vọt lên bốn mươi lăm văn! Cứ đà này, chỉ tới trưa mai, bần nông vét sạch tiền đồng dưới đáy chum cũng không mua nổi bát cháo cám. Bọn chúng làm vậy khác nào dồn trăm họ vào tử lộ?”

“Bọn chúng không muốn dồn dân vào tử lộ ngay tức khắc.” Chính Tâm điềm tĩnh khoác chiếc áo vải xanh sờn mép lên người. “Bá tánh chết đói thì lấy ai cày cấy nạp tô? Thứ lũ người Tiền Vạn Hưng thèm khát là mảnh đất dưới chân họ.”

Trọng Đình giật mình “Ý thầy là... ruộng đất?”

“Đúng vậy. Đẩy giá gạo lên cao là nhát búa thứ nhất; mở hiệu thu gom văn tự là chiếc kẹp thứ hai. Nhát búa đập xuống, chiếc kẹp xiết lại, ruộng đất tổ truyền của năm vạn hộ dân sẽ rơi trọn vào tay Đô thương hội Lũng Nam. Đi, theo ta ra bến sông.”

Hai thầy trò rảo bước rời kho Thường Bình Thương, hòa vào màn sương đêm lạnh buốt ven bờ Lộ Giang. Dọc bến Vĩnh Thông, dãy phố buôn bán đều đã then cài cửa đóng, duy chỉ có hiệu cầm đồ Vạn Lợi của Tiền Vạn Hưng là rực lên ánh sáng từ hàng lồng đèn đỏ quạch.

Dưới tấm biển gỗ thếp vàng, cánh cổng mở toang giữa đêm. Từng tốp nông dân lam lũ co ro trong manh áo tơi rách, đứng chen chúc dưới mái hiên ẩm ướt. Không một tiếng cười nói, chỉ có tiếng thở dài sầu thảm hòa cùng âm thanh lách cách khô khốc từ bàn tính của lũ chưởng quầy sau hàng chấn song sắt.

Chính Tâm kéo thấp vành nón mê, cùng Trọng Đình đứng lẫn vào bóng tối bên gốc bàng cổ thụ quan sát.

Ngay trước quầy thu nhận, một lão nông lưng còng gập, run rẩy dâng lên tờ giấy điều đã ngả màu ố vàng “Lạy chưởng quầy thương xót. Đây là ba mẫu ruộng ở thôn Đoài của tổ tiên để lại. Mẹ già ốm liệt giường, đàn cháu ba ngày chưa có hạt cháo vào bụng... Cầu xin chưởng quầy cho cầm cố lấy hai thạch thóc qua cơn bĩ cực.”

Gã chưởng quầy béo tốt hất mạnh tờ văn tự ra mép bàn, cất giọng the thé “Ba mẫu đất hạn mà đòi hai thạch thóc? Lão già lẩm cẩm! Lúc này thóc quý hơn bạc. Bổn tiệm chỉ cho lão ba đấu thóc kèm ba quan tiền đồng, tiền lãi mỗi tháng ba phân. Hạn đúng mùa gặt tới không đem đủ bạc nén đến chuộc thì mảnh đất này vĩnh viễn đổi sang họ Tiền. Điểm chỉ mau, không thì cút xéo cho kẻ khác nhờ!”

“Ba đấu thóc sao đủ nuôi sáu miệng ăn qua tháng ba?” Lão nông sụp lạy, nước mắt giàn giụa. “Xin chưởng quầy bớt chút tiền lãi...”

“Muốn sống thì ký, kêu ca cái gì!” Tên bảo tiêu lực lưỡng bên cạnh quát lớn, chộp lấy ngón tay thô ráp của lão già dí vào nghiên mực chu sa, giập thẳng dấu vân tay đỏ lòm xuống tờ văn tự.

Thấy cảnh tàn nhẫn ấy, Trọng Đình siết chặt hai nắm tay đến run rẩy, toan bước lên nhưng bàn tay gầy guộc của Chính Tâm đã kịp giữ vai cậu lại.

Khúc Chính Tâm đứng bất động, ánh mắt thâm trầm. Ông thấy rõ dã tâm của phường gian thương: dùng cơn đói tước đoạt gốc rễ sinh nhai, biến những người cày tự do thành tá điền đời đời kiếp kiếp.

“Chà, ngọn gió nào đưa Đề cử sứ đại nhân hạ cố đến chốn mạt hạng này lúc nửa đêm?”

Một giọng nói khàn khàn, sang sảng cất lên từ cầu thang gác hai.Tiền Vạn Hưng thong thả bước xuống. Thân hình đẫy đà của gã bọc trong áo gấm thêu hoa lộng lẫy, ngón tay cái xoay chiếc nhẫn ngọc bích to bản. Khuôn mặt vuông vức đầy thịt của gã nở nụ cười niềm nở, nhưng ánh mắt lướt qua manh áo vải xanh sờn mép của Chính Tâm lại tràn trề vẻ khinh miệt.

Gã chắp tay hời hợt, bước lại gần “Khúc đại nhân đêm hôm thanh vắng không ở lại nha môn ngủ cho đẫy giấc để canh giữ mấy đống thóc mốc, lại ra bờ sông hóng gió sương làm chi? Phải chăng kho phủ rỗng tuếch, ngài cũng muốn mang chút công sản ra đây cầm cố lấy tiền mua gạo?”

Chính Tâm không hề lùi bước, đĩnh đạc đón nhận ánh nhìn của gã phú thương “Tiền hội trưởng quả là người biết tính toán. Nửa đêm sai người tháo biển nâng giá gạo lên bốn mươi lăm văn, lại mở luôn cửa hiệu thu gom điền sản. Thủ đoạn thâu tóm đất đai sắc bén dường ấy, bản quan hôm nay mới được tận mắt chứng kiến.”

Tiền Vạn Hưng ngửa cổ cười lớn, vẻ mặt đắc ý “Đại nhân quá lời rồi! Thảo dân thuận mua vừa bán, quốc pháp triều đình nào cấm thương nhân định giá theo phố chợ? Kẻ có thóc thì định đoạt, kẻ thiếu ăn thì tìm đến. Đô thương hội Lũng Nam trường vốn nhiều bạc, thóc lúa chất đầy chín kho mười bãi ven sông. Chút sản nghiệp tích lũy ba đời của họ Tiền này, đủ sức mua trọn nửa phủ Thăng An!”

Gã bước sát lại, hạ giọng gằn từng tiếng đầy khiêu khích “Đại nhân chỉ là một chức quan coi kho lục phẩm nhỏ nhoi, lấy gì ngăn được dòng nước lũ? Tốt nhất ngài hãy khuyên Doãn Tri phủ ngồi yên hưởng bổng lộc, chớ nhúng tay vào việc buôn bán của phố chợ kẻo rước họa vào thân.”

Khúc Chính Tâm khẽ mỉm cười, thần sắc không một gợn sóng “Tiền hội trưởng tự tin như vậy, nhưng dường như đã quên mất một điều cốt tử. Thuyền bè trên sông chở nước, nước có thể nâng thuyền nhưng nước cũng có thể lật thuyền. Lòng tham găm hàng đẩy giá lên tận mây xanh chính là lúc hiểm nguy chất cao như núi. Chỉ cần có một nguồn lương thực khác từ ngoài phủ đổ về bến sông phá vỡ thế độc quyền, giá thóc sụt giảm, kẻ ôm núi hàng với chi phí bến bãi khổng lồ sẽ là kẻ chết chìm trước tiên.”

Nụ cười trên mặt Tiền Vạn Hưng thoáng cứng đờ trong khoảnh khắc, nhưng gã lập tức cười khẩy, xua mạnh tay áo gấm “Nguồn lương thực khác ư? Thượng nguồn Lộ Giang đá ngầm lởm chởm, hạ lưu quan ải trùng trùng. Mọi nguồn thuyền bè bến bãi, tám dòng họ trong thương hội chúng ta đã dằn bạc bít kín mọi ngả! Đến một con chim sẻ mang hạt thóc bay vào Thăng An cũng phải xin phép Tiền mỗ. Để xem họ Khúc nhà ngươi lấy đâu ra lương thực mà đòi lật thuyền!”

Chính Tâm không đáp lời gã thêm một câu nào. Ông xoay người, dứt khoát rảo bước rời đi, để lại Tiền Vạn Hưng đứng nhìn theo với nụ cười ngạo nghễ.

Sáng hôm sau.

Khi vệt nắng ban mai vừa rọi xuống mái ngói rêu phong của phủ nha Thăng An, một tiếng gào khóc ai oán bỗng chốc xé toạc sự tĩnh lặng của phố huyện.

Một người nông dân áo quần tả tơi, gương mặt méo mó vì tuyệt vọng, hai tay ôm chặt đứa con nhỏ gầy trơ xương đang lả đi vì đói khát. Gã quỳ sụp xuống ngay trước cổng phủ nha, trán dập thình thịch lên bậc đá xanh đến tóe máu “Quan lớn ơi! Cứu mạng con thảo dân với! Gian thương cướp sạch ruộng cày, bóp chẹt giá lúa, dân đen không còn đường sống nữa rồi!”

Tiếng kêu than thảm thiết như đốm lửa bén vào đống rơm khô. Chỉ trong chốc lát, từ khắp các ngả đường dẫn vào nha môn, hàng trăm rồi hàng ngàn bần nông áo vá chằng đụp, tay mang rổ rách, bị cói kéo đến nườm nượp. Gương mặt ai nấy đều hằn sâu nỗi phẫn uất cùng cực trước cơn bão giá đang bóp nghẹt mạng sống từng ngày.

Từ bậc thềm công đường bước ra, Khúc Chính Tâm siết chặt ngón tay sương gió, lặng người chứng kiến đám đông cuồn cuộn gầm thét, xô đẩy rào chắn bằng gỗ lim, vây kín phủ nha như một bức tường thành phẫn nộ.