Chương 9: Nhịp Đục Nghẹn Ngào

Gió bấc luồn qua kẽ liếp của gian nhà kho cũ sau phòng thực hành Hóa Sinh, mang theo cái lạnh se sắt của những ngày chớm đông vùng ven sông Cẩm Lệ. Trần Mai Lam ngồi bên chiếc bàn gỗ thấp kê sát vách, hai bàn tay áp hờ lên mặt bàn để cảm nhận nhịp chuyển động xung quanh. Trong thế giới không ánh sáng của em, không gian chưa bao giờ là khoảng trống câm lặng; vạn vật được dựng nên bằng vô vàn thanh âm, mùi hương và từng làn hơi ấm mỏng manh.

Thế nhưng suốt từ đầu buổi chiều, xưởng mộc dường như đã đổi khác bằng một nhịp điệu kỳ lạ.

Tiếng cưa tay xột xoạt, ràn rạt vang lên dồn dập từ phía góc nhà. Tiếng lưỡi thép ăn sâu vào thớ gỗ mít phát ra từng đợt thô ráp, hối hả. Bình thường, việc cưa xẻ những súc gỗ nặng nề này luôn do đôi bàn tay rắn rỏi của thầy Chiêm Quốc Tường đảm nhiệm; Đức chỉ đo vẽ bằng thước kẹp hoặc gom phôi bào. Vậy mà hôm nay, tiếng thở phì phò của cậu bạn cùng bàn cứ ngắt quãng từng hồi ngay bên giá cưa. Cậu thiếu niên mười bốn tuổi như đang gồng mình tranh lấy tất cả những công đoạn nặng nhọc nhất.

– Thầy ơi, con xẻ xong hai thanh nẹp cung tròn rồi này! – Tiếng Đức lanh lảnh vang lên, mang theo sự hồ hởi có phần vội vã. – Mấy khúc gỗ thô này cứ để con cưa loáng cái là xong. Thầy ra ghế đẩu ngồi nghỉ uống nước chè xanh đi thầy, ấm chè con vừa hãm còn bốc khói đấy ạ!

Đáp lại lời giục giã của Đức là tiếng cười khẽ, trầm ấm nhưng thoáng nét mỏi mệt – Được rồi, con cứ để đấy, cưa cẩn thận kẻo xước tay.

Lam mân mê mẩu giấy ráp thô trong lòng bàn tay, khẽ nghiêng đầu lắng tai nghe. Em nghe rõ tiếng bước chân chậm rãi của thầy Tường đi về phía góc bàn làm việc, tiếng ấm tích bằng sành chạm miệng chén đất, tiếng nước rót róc rách. Mùi chè tươi ngai ngái quyện với hương dăm gỗ bốc lên ấm sực gian phòng.

Thế nhưng, điều khiến lòng Lam bồn chồn không yên lại là những gì diễn ra ngay sau đó: tiếng đục gỗ của thầy Tường bắt đầu cất lên.

Từ những ngày đầu bước vào xưởng mộc dã chiến, Lam đã quen thuộc với nhịp đục của thầy như một giai điệu thân thương. Nó bao giờ cũng đĩnh đạc, chắc nịch và đều đặn như nhịp quả lắc đồng hồ: cộp... cộp... cộp... Mỗi nhát búa gõ xuống đều dứt khoát, đẩy lưỡi thép lướt ngọt qua từng thớ gỗ mít vàng ươm. Nhờ lắng nghe tiếng đục ấy, tâm trí Lam có thể mường tượng ra dáng người quắc thước của người thầy bảy mươi lăm tuổi đang ung dung gọt giũa từng đường cong quỹ đạo vũ trụ cho em.

Hôm nay, nhịp đục thân quen ấy đã hoàn toàn xáo trộn.

“Cộp...”

Một tiếng gõ vang lên nặng nề, khô khốc. Rồi im bặt.

Khoảng lặng kéo dài lê thê giữa hai nhát đục khiến gian nhà kho như chùng xuống. Phải hồi lâu sau, Lam mới nghe thấy tiếng cạo nhè nhẹ của lưỡi thép rê trên mặt gỗ, run rẩy như ngập ngừng thăm dò: “Xoẹt... xoẹt...”. Rồi lại một tiếng “cộp” rời rạc, ngắt quãng, không còn vẻ dứt khoát thường ngày.

Lam nín thở, tập trung toàn bộ thính giác sắc bén về phía góc bàn của thầy. Xen giữa những nhịp đục ngập ngừng là tiếng một hơi thở hắt ra nghẹn lại nơi cuống họng, tiếng hai hàm răng nghiến chặt nén nhịn từng cơn đau buốt. Em nghe thấy cả tiếng vạt áo chàm sột soạt cọ vào mép bàn gỗ dày, như thể người thầy già đang phải dồn cả trọng lượng nửa thân trên tì xuống tìm điểm tựa cho đôi cánh tay.

– Này Lam ơi! Cậu có nhớ bài thơ về các hành tinh hôm trước thầy đọc không? – Tiếng Đức chợt cất lên, to và giòn tan bất thường, xé toạc bầu không khí ngột ngạt. – Tớ đang tính làm chân đế hình tam giác cân cho vững này. Cậu thấy sao? Để tớ vẽ xong rồi đưa cậu chạm thử nhé!

Đức liên tục nói, liên tục kể chuyện. Cậu liến thoắng kể về tiết học sáng nay ở lớp 8/2, chuyện mấy bạn nam trêu đùa nhau ngoài sân trường rợp bóng phượng vĩ, rồi lại huýt sáo một điệu nhạc vui vẻ trong lúc hì hục chà nhám những thanh gỗ dài.

Thế nhưng, sự hoạt bát thái quá ấy không thể che giấu được trực giác mẫn cảm của Lam. Đôi mắt phủ lớp sương mờ đục của em khẽ chớp. Bốn năm sống trong bóng tối vĩnh viễn đã rèn cho Lam khả năng thấu cảm những dao động tinh vi nhất của cảm xúc con người. Đằng sau giọng điệu bông đùa của Đức là một sự căng thẳng tột độ. Cậu bạn cùng bàn đang cố tình tạo ra tiếng ồn để khỏa lấp đi những nhịp đục nặng nhọc và tiếng th* d*c nén nhịn của thầy Tường.Hai người thân thiết nhất đang giấu em một điều gì đó. Một sự thật đau lòng đang bị che đậy dưới những tiếng cười gượng gạo và bụi mùn cưa.

Lam đặt mẩu giấy ráp xuống bàn, ngập ngừng cất tiếng – Thầy ơi...

Âm thanh đục đẽo lập tức ngưng bặt. Tiếng thầy Tường đáp lại sau một giây chần chừ, giọng thầy hơi khàn – Thầy nghe đây, Lam. Miếng gỗ đỡ khung có chỗ nào bị gợn không con?

– Dạ không ạ, con mài nhẵn rồi... – Lam nắm chặt gấu áo đồng phục, lòng thắt lại. – Nhưng... hôm nay thầy có mệt không thầy? Con nghe tiếng đục dường như không được đều. Hay là thầy để phần gọt vát mép này lại, ngày mai hẵng làm tiếp ạ?

– À... không sao đâu con, – Thầy Tường cười khẽ, cố giữ giọng ấm áp và đôn hậu như mọi ngày. – Thầy đang nắn lại góc lượn ở khúc cận nhật cho thật chuẩn xác thôi. Gỗ mít già thớ dai lắm, phải lựa từng li từng tí thì đường rãnh mới không bị nứt như gỗ xoan đào hôm nọ. Con cứ yên tâm, thầy không mệt đâu.

Lam cắn nhẹ môi dưới. Lời giải thích điềm tĩnh của thầy không thể xua tan nỗi bất an đang cuộn lên trong lòng. Mùi dầu tràm xoa bóp trong xưởng chiều nay đậm đặc hơn hẳn, thoang thoảng trong đó còn có một mùi hương thảo dược cay nồng, hăng hắc rất lạ mà em chưa từng ngửi thấy ở những buổi học trước.

Tiếng bước chân chậm rãi tiến lại gần. Thầy Tường bước sang phía bàn của Lam – Nào Lam, con đưa tay ra đây. Thầy vừa gọt xong mép gờ dẫn hướng của cung chia vạch sa bàn. Con dùng đầu ngón tay kiểm tra giúp thầy xem độ cao đã chuẩn không phẩy tám milimét chưa, và mép vát có còn sợi xơ gỗ nào vướng víu không.

– Dạ...

Lam ngẩng khuôn mặt nhỏ nhắn về hướng phát ra giọng nói trầm ấm của người thầy. Em vươn cả hai bàn tay ra phía trước để đón lấy chi tiết gỗ vừa hoàn thành.

Thế nhưng, do một thoáng chao đảo khẽ của người thầy già khi dừng bước, khối gỗ mít trên tay thầy hơi hạ thấp xuống. Thay vì chạm vào bề mặt gỗ mát mịn thoảng hương sáp ong, những đầu ngón tay cực kỳ mẫn cảm của Lam đã trượt qua mép gỗ, áp thẳng lên mu bàn tay phải của thầy Tường.

Đầu ngón tay Lam khựng lại. Toàn thân em sững sờ.

Cảm giác truyền đến từ đầu ngón tay khiến tim Lam thắt nghẹn.

Dưới búp ngón tay nhạy bén của em không phải là làn da thô ráp, chai sần quen thuộc của một người thợ mộc già. Phủ kín trên mu bàn tay thầy là những miếng cao thảo dược dày cộm, gồ ghề, đang tỏa ra hơi nóng rực bỏng rát – chính là nguồn gốc của mùi thuốc cay nồng mà em ngửi thấy suốt buổi chiều.

Chưa dừng lại ở đó, khi đầu ngón tay Lam run rẩy lướt nhẹ theo phản xạ tự nhiên, em bàng hoàng nhận ra các khớp ngón tay của thầy Tường đã sưng phù lên to tướng, biến dạng và co cứng lại như những nhánh củi khô. Ẩn dưới lớp cao dán nóng rực ấy, toàn bộ bàn tay suốt nửa thế kỷ cầm phấn của người thầy đáng kính đang run rẩy từng chặp trong một cơn đau buốt xé lòng.