Chương 16: Bước Ra Biển Lớn

Tiếng động cơ chiếc xe khách hai mươi chín chỗ từ từ hạ giọng rồi tắt hẳn sau một cú hãm phanh êm ái. Hơi lạnh nhân tạo từ dàn điều hòa xe vừa ngưng bật thì cửa xe đã mở toang, nhường chỗ cho luồng không khí nồng ấm của phố thị cùng những âm thanh sôi động dội thẳng vào tai Lam.

Lam ôm chặt chiếc thước gỗ đo góc trước ngực áo, cảm nhận rõ nhịp đập thổn thức trong lồng ngực mình. Bàn tay của Đức khẽ chạm vào khuỷu tay em, giọng cậu bạn vang lên đầy vẻ phấn khích – Tới nơi rồi Lam ơi! Trung tâm Hội chợ Triển lãm Đà Nẵng to khủng khiếp, khoảng sân trước mặt xe cộ đậu kín bưng, cờ phướn đủ màu bay rợp trời!

Thầy Thuận đi trước đỡ lấy cánh tay thầy Tường, còn bà Nhạn cẩn thận xách chiếc túi thổ cẩm bốn ngăn chần bông gòn bước sát ngay sau lưng hai đứa trẻ. Vừa đặt chân qua cánh cửa tự động để bước vào tiền sảnh, cả một thế giới âm thanh khổng lồ dường như lập tức ùa tới, bao bọc lấy thính giác mẫn cảm của Lam.

Đó không phải tiếng xào xạc của rặng xà cừ ven sân trường Hòa Vang, cũng chẳng phải tiếng gió rít qua kẽ ngói mục gian nhà kho dã chiến. Nơi đây là sự pha trộn ngột ngạt giữa tiếng đế giày nện lộp cộp trên nền đá hoa cương bóng loáng, tiếng loa phát thanh dõng dạc điểm danh một trăm hai mươi đề tài nghiên cứu khoa học kỹ thuật xuất sắc nhất toàn thành phố, tiếng khóa và giá đỡ kim loại lách cách, và đặc biệt là tiếng rù rì không dứt của những chiếc máy in ba chiều đang phun sợi nhựa.

Mùi mùn cưa và hương sáp ong vườn nhà quen thuộc ủ trong chiếc túi thổ cẩm bỗng chốc bị lấn át bởi mùi nhựa nung ngai ngái, mùi nhựa điện nóng và làn gió khô lạnh từ dàn điều hòa công suất lớn thổi vù vù trên trần cao. Lam bất giác bước chậm lại, đầu ngón chân co lại bấu chặt vào lòng giày bata. Sự mênh mông, xa lạ của tòa nhà triển lãm hiện đại khiến cô học trò mười bốn tuổi lần đầu rời lũy tre làng thoáng chốc rụt rè, bỡ ngỡ. Bước chân em ngập ngừng, dường như chỉ chực lùi lại sau lưng mẹ.

– Cậu bám chắc vào tay tớ, đừng sợ, – Đức ghé sát tai Lam thì thầm, cậu khéo léo len lỏi qua dòng người ngược xuôi để mở lối. – Gian trưng bày của trường mình ở khu Kỹ thuật y sinh, nằm ngay dãy bàn số mười hai dọc theo lối đi chính luôn!

Lam lắng nghe từng nhịp bước, thầm đếm khoảng cách theo thói quen định vị không gian. Dải thảm đỏ êm ái dưới chân vừa dứt, thay bằng mặt sàn gỗ công nghiệp phẳng phiu.

– Đến nơi rồi! Thầy trò mình dọn bàn thôi! – Tiếng thầy Thuận thở phào nhẹ nhõm khi đặt chiếc bảng tên bằng mica ghi dòng chữ Trường THCS Hòa Vang lên mặt bàn trưng bày.

Thế nhưng, vừa buông tay Đức để lần tìm mép bàn, Lam đã nghe thấy những tràng trầm trồ xôn xao vang lên ngay phía đối diện.

– Cậu nhìn sang bên kia kìa, – Đức hạ thấp giọng, trong thanh âm lanh lợi thường ngày thoáng một nét chùng xuống. – Gian đối diện là của trường chuyên thành phố. Họ trang trí lộng lẫy lắm, giăng nguyên một dải đèn led xanh biếc quanh mô hình. Trên bàn họ đặt một bộ thiết bị thiên văn in ba chiều bằng nhựa trắng láng bóng, có màn hình tinh thể lỏng hiển thị thông số và loa tự động phát giọng đọc bằng tiếng Anh nữa. Khách tham quan đang bu kín bên đó.

Bà Nhạn cẩn thận đặt chiếc túi vải thổ cẩm Cơ Tu lên mặt bàn gỗ ép. Tiếng khóa kéo kim loại soàn soạt mở ra. Đức cùng thầy Thuận nâng niu đặt từng cấu phần ra ngoài: quả địa cầu chữ nổi Braille, sa bàn quỹ đạo Kepler với rãnh trượt rải bi đồng, tám đĩa chu kỳ Mặt Trăng phối vải nỉ nhung đen, và chiếc thước đo góc một trăm tám mươi độ.

Những khối gỗ mít mộc mạc, thoảng mùi sáp ong vườn nhà nằm khiêm nhường trên mặt bàn — Lam nhận ra qua hơi ấm và mùi hương quen thuộc ùa ra khi tiếng khóa kéo vừa mở.

Lam nghiêng đầu lắng tai. Từ lối đi cách đó vài bước chân, tiếng xì xào to nhỏ của những học sinh trường bạn lọt vào tai em rõ mồn một – Ôi, nhìn kìa, gian của trường ngoại thành Hòa Vang đấy à? Toàn bằng gỗ đẽo tay thế kia?

– Thời buổi công nghệ số, người ta dùng cảm biến với vi mạch hết rồi, ai lại đem mấy khúc gỗ thô sơ này đi thi Kỹ thuật y sinh cơ chứ? Trông cổ lỗ quá...

– Nghe đâu bạn nữ kia không nhìn thấy ánh sáng, đứng thuyết trình chính đấy. Chắc chỉ học vẹt theo bài sắp đặt sẵn của giáo viên hướng dẫn thôi, làm sao hiểu nổi mấy quy luật trừu tượng ấy...Từng câu chữ buông lơi như những mũi gai nhọn đâm thẳng vào màng nhĩ, khiến hai gò má Lam nóng bừng. Đầu ngón tay đang lần tìm gờ mép sa bàn của em bỗng khựng lại giữa chừng rồi run rẩy rụt về. Nỗi mặc cảm từng bị chôn chặt nơi góc tối của những năm tháng tuổi thơ bỗng chốc dội về, nhức nhối khôn nguôi. Giữa một rừng thiết bị tối tân, bóng bẩy của các trường chuyên danh tiếng, những khối gỗ thô mộc do ba thầy trò gọt đẽo dưới mái nhà kho dột nát liệu có thực sự tìm được chỗ đứng? Hay nó sẽ trở nên lạc lõng, vụng về đúng như những lời gièm pha kia?

Đúng lúc tâm trí Lam đang chao đảo, một bàn tay to bản, ấm áp bất ngờ đặt nhẹ lên bờ vai nhỏ bé của em.

Hơi ấm quen thuộc phảng phất hương dầu tràm truyền qua làn áo đồng phục, vững chãi và bao dung lạ kỳ. Lam không cần nhìn cũng nhận ra, đó là bàn tay của thầy Tường. Dù những khớp xương của thầy vẫn còn sưng cứng sau cơn bão dữ, nhưng cái siết vai của người thầy giáo bảy mươi lăm tuổi vẫn vẹn nguyên sự chở che son sắt.

– Lam à, – tiếng thầy Tường cất lên, trầm ấm và từ tốn như dòng nước mát lành, cuốn trôi đi mọi tạp âm ồn ã quanh sảnh lớn. – Con hãy khép mắt lại.

Lam khẽ chớp mi, ngoan ngoãn làm theo lời thầy, nhắm chặt đôi mắt vốn đã mịt mờ ánh sáng.

– Con có ngửi thấy mùi gì không? – Thầy Tường dịu dàng hỏi.

Lam hít một hơi thật sâu qua lồng ngực. Gạt bỏ mùi nhựa nung và hơi lạnh sắt đá của những khối máy móc công nghiệp, mùi hương thân thương lập tức ùa về sưởi ấm tâm can em: mùi ngai ngái nồng ấm của gỗ mít già vườn ven sông Cẩm Lệ, quyện với hương sáp ong rừng dịu ngọt mà mẹ Nhạn đã cùng ba thầy trò chưng cất thâu đêm.

– Dạ... con ngửi thấy mùi gỗ mít và sáp ong của xưởng mình ạ, – Lam khẽ đáp, khóe môi thoáng mấp máy.

– Đúng rồi con, – thầy Tường mỉm cười, giọng người thầy lão thành đượm vẻ kiêu hãnh khôn nguôi. – Những cỗ máy ngoài kia có thể tạo ra hàng nghìn khối nhựa nhẵn thín chỉ trong vài giờ. Nhưng chúng là những cỗ máy vô tri, phẳng lì và lạnh ngắt. Còn từng thớ gỗ mít này đã trải qua mưa nắng dãi dầu của đất mẹ, được gọt giũa bằng mồ hôi, bằng sự mẫn cảm của đôi tay con và tấm lòng của tất cả chúng ta. Tri thức đích thực không đo bằng sự hào nhoáng của ánh đèn led hay lớp vỏ nhựa đắt tiền, mà đo bằng khả năng chạm tới trái tim và mở ra cánh cửa tri thức cho những ai đang khao khát vươn tới bầu trời. Đừng sợ, Lam. Hãy tin vào đôi bàn tay của chính mình.

Từng lời thầy thấm vào lồng ngực Lam như hơi ấm từ bàn tay chai sần vẫn đặt trên vai em — ấm đến mức mọi tiếng xì xào vừa rồi bỗng nhạt dần, tan biến.

Lam đưa tay lên ngực áo, nơi chiếc thước gỗ đo góc khắc nổi định vị một trăm tám mươi độ đang nằm ngay ngắn. Đầu ngón trỏ mảnh khảnh của Lam lướt chầm chậm qua từng rãnh khuyết bán nguyệt cách đều mười lăm độ, rồi miết nhẹ lên dãy ký tự Braille nhô cao chừng tám phần mười milimét. Từng chấm nổi sắc nét, mượt mà dưới lớp sáp ong, không một gợn xước. Đó là minh chứng cho bao đêm thức trắng, là những nhát đục kiên nhẫn vượt qua cơn đau khớp của thầy, là những nét vẽ kỹ thuật cẩn trọng của Đức, và là chính sự thẩm định khắt khe bằng đầu ngón tay của em qua bao tháng ngày gian khó.

Mọi rụt rè, e ngại bỗng chốc tan biến như làn sương sớm. Lam hít một hơi thật sâu, từ từ ngẩng cao đầu. Đôi mắt phủ lớp sương mờ đục của em hướng thẳng về khoảng không phía trước với một niềm kiên định ngời sáng. Em kéo thẳng vạt áo đồng phục, mỉm cười quay sang người bạn cùng bàn – Đức ơi, cậu kiểm tra lại sa bàn Kepler và viên bi đồng giúp tớ nhé. Tớ đã sẵn sàng rồi!

– Nhất trí! – Đức đáp rạng rỡ, đôi mắt sau cặp kính cận dày cộp lấp lánh niềm tin tưởng. Cậu nhanh nhẹn đặt viên bi đồng vào đúng điểm viễn nhật trên rãnh trượt elip.

Một hồi chuông báo hiệu khai mạc trang trọng vang lên giòn giã từ dàn loa phát thanh, dội vang khắp không gian rộng lớn của sảnh hội chợ triển lãm. Toàn bộ tiếng ồn ào lập tức lắng xuống, nhường chỗ cho giọng nói đĩnh đạc của vị đại diện Ban tổ chức tuyên bố bắt đầu phần chấm thi thực địa của các tiểu ban chuyên ngành.

Từ đầu lối đi trải thảm đỏ, đoàn giám khảo gồm bốn vị chuyên gia trong trang phục chỉnh tề, ngực đeo bảng tên đỏ viền vàng nghiêm nghị, đang cầm tập hồ sơ đánh giá bắt đầu cất bước tiến thẳng về phía gian hàng của Trường THCS Hòa Vang.