Chương 15: Chiếc Túi Thổ Cẩm Khâu Đêm

Thầy Tường nghe từng lời gan ruột của bà Nhạn, lòng dâng lên niềm xúc động khôn nguôi. Các khớp ngón tay phải của ông vẫn buốt giá sau cơn bão, sưng đỏ và cứng đờ. Ông khẽ nghiêng người, dùng bàn tay trái còn chút hơi ấm nâng bờ vai gầy guộc của người mẹ lam lũ dậy – Chị Nhạn, đứng lên đi chị. Đôi bông tai cưới là kỷ vật cả đời người, chị phải giữ lấy cho vẹn tròn. Tấm lòng của chị dành cho cháu Lam quý giá hơn mọi thứ vàng bạc trên đời. Có mẹ đồng hành, cháu mới có điểm tựa vững vàng nhất.

Bà Nhạn lau vội những giọt nước mắt lăn dài trên gò má sạm đen, gật đầu trong tiếng nấc nghẹn ngào. Lam bước tới ôm chầm lấy hông mẹ, gương mặt rạng rỡ niềm hạnh phúc thuần khiết. Đêm ấy, thầy Hiệu trưởng Lê Bá Thuận nhất quyết giữ thầy Tường ở lại căn phòng công vụ ấm áp của trường để sưởi ấm và xoa bóp cánh tay tê buốt, trước khi bác bảo vệ đưa mẹ con bà Nhạn cùng Đức tạm thời về nhà nghỉ ngơi sau cơn giông gió kinh hoàng.

Sáng hôm sau, bầu trời Hòa Vang quang đãng lạ thường. Nắng sớm vàng óng rọi qua kẽ lá, hong khô từng vũng nước đọng trên khoảng sân trường vương vãi cành phượng và lá bàng gãy rụng.

Thầy Tường thức giấc khi tiếng chim chuyền cành ríu rít ngoài hiên. Cơn đau nơi các khớp ngón tay phải vẫn nhức buốt âm ỉ, nhưng sự thanh thản trong lồng ngực khiến bước chân ông trở nên nhẹ nhõm. Thầy khoác chiếc áo len sờn vai, tản bộ về phía gian nhà kho cũ phía sau phòng thực hành Hóa Sinh.

Từ xa, tiếng búa gõ đinh vang lên chan chát hòa cùng tiếng chổi tre quét sàn rào rạt. Thầy Thuận đang cùng các thầy cô giáo trẻ và đoàn viên thanh niên trong trường xắn cao tay áo, người trèo thang gỗ đóng lại những tấm tôn bị bão giật bung, người chuyển bao cát gia cố bờ tường gạch. Dưới sàn kho, lớp bùn nhão đã được hốt sạch, rắc một lớp vôi bột trắng mịn để khử ẩm và xua tan mùi ẩm mốc.

Thấy thầy Tường bước tới, thầy Thuận vội trèo xuống thang, đưa tay gạt mồ hôi trên trán – Thầy Tường! Thầy cứ nghỉ ngơi thêm chút nữa cho lại sức, việc nặng ở đây để tụi em lo. Kho đã lợp lại chắc chắn rồi thầy ạ, mưa bão thế nào cũng chẳng sợ dột nữa đâu.

Thầy Tường mỉm cười đôn hậu, ánh mắt nhìn quanh gian xưởng nhỏ thân thương nay đã sáng sủa, khô ráo trở lại – Cảm ơn thầy Thuận và các thầy cô. Có mọi người chung tay, gian kho này thật sự là tổ ấm của khoa học rồi.

Đúng lúc ấy, bóng dáng quen thuộc của bà Nhạn xuất hiện nơi khúc quanh rợp bóng bằng lăng. Người mẹ nghèo bước thoăn thoắt, một tay xách ấm nước chè xanh ủ trong giành mây đan tỏa khói nghi ngút, tay kia ôm bọc vải lớn được gói cẩn thận trong lớp nilông sạch.

– Thầy Tường ơi! Thầy Thuận ơi! – Bà Nhạn cất tiếng gọi, đôi mắt thâm quầng sau đêm bão nhưng ánh lên vẻ rạng rỡ lạ kỳ.

Đặt ấm chè xanh lên chiếc bàn mộc vừa lau sạch, bà Nhạn cẩn thận mở lớp nilông, để lộ ra chiếc túi xách lớn may bằng vải thổ cẩm hoa văn mộc mạc. Thầy Tường sững người khi chạm tay vào lớp vải. Từng thớ thổ cẩm được chần những lớp bông gòn dày dặn, chia làm bốn ngăn riêng biệt với kích thước vừa vặn lạ kỳ.

– Đêm qua về nhà, cứ nhắm mắt là em lại sợ mấy mô hình gỗ va đập trên đường ra phố, – bà Nhạn rụt rè xoa hai bàn tay thô ráp vào vạt áo. – Em liền lục chiếc áo chấn thủ chần bông cũ của ba cháu ngày trước, xé lấy lớp bông gòn lót trong, rồi lấy tấm vải thổ cẩm của người bạn Cơ Tu biếu hồi lên Tây Giang đem ra may. Em thức trắng đêm đạp máy khâu, chia làm bốn ngăn đệm bông êm ái, để bốn món học cụ vào đây thì dù xe có xóc mấy cũng chẳng lo trầy xước.

Thầy Tường nhẹ nhàng v**t v* từng đường kim mũi chỉ đều tăm tắp trên thớ vải thô mộc. Đôi mắt già nua của người thầy ngấn lệ. Đó không đơn thuần là chiếc túi đựng đồ, mà là kết tinh của tình mẫu tử bao la, tỉ mỉ và chở che chẳng kém gì những đường đục của người thợ mộc.

Lúc này, Đức và Lam cũng vừa đến xưởng. Nghe câu chuyện của bà Nhạn, Lam khẽ đưa tay sờ nắn từng đường may chần bông trên chiếc túi thổ cẩm, khóe mắt rưng rưng vì niềm xúc động ngập tràn.

– Nào, ba thầy trò ta cùng kiểm tra lại học cụ trước khi xếp vào túi, – thầy Tường từ tốn nói, giọng trầm ấm mang phong thái mực thước của người thầy giáo già.

Thầy rút từ túi áo ra chiếc hộp da quen thuộc, mở nắp lấy chiếc thước kẹp cơ khí bằng thép mạ sáng bóng. Dù bàn tay phải run rẩy vì thoái hóa khớp, ông vẫn dùng bàn tay trái vững chãi kẹp thân thước, để Đức ghé mắt đọc từng vạch khắc milimét dưới sự hướng dẫn tỉ mỉ của thầy – Đo thước đo góc trước đi con.Chiếc thước gỗ hình bán nguyệt được đặt lên mặt bàn. Mép thước dài hơn mười lăm xăngtimét vẫn phẳng lì tăm tắp, gờ nổi chữ Braille chuẩn xác không lệch một ly. Các rãnh khuyết định vị mỗi mười lăm độ giữ nguyên độ sâu hai milimét, không hề có dấu hiệu ngấm nước hay cong vênh.

Tiếp đó là sa bàn quỹ đạo Kepler. Khi Lam nhẹ nhàng đặt viên bi đồng vào rãnh trượt elip rộng bốn milimét, viên bi lăn êm ái, tăng tốc qua điểm cận nhật có độ dốc vi mô rồi chầm chậm lướt qua điểm viễn nhật đúng theo định luật Kepler. Thớ gỗ mít già vườn nhà thầy Tường, ngấm đẫm lớp sáp ong tự nhiên nấu cùng mủ trôm, đã phát huy trọn vẹn đặc tính dẻo dai và khả năng kháng ẩm tuyệt hảo trước bão gió.

Hai cấu phần còn lại — quả địa cầu Braille tròn trịa với các chấm nổi cao đúng không phẩy tám milimét và tám đĩa nguyệt pha phối nỉ nhung đen mô phỏng chu kỳ Mặt Trăng — đều vẹn nguyên tinh tươm.

– Khớp hoàn toàn, chuẩn xác từng phần mười milimét! – Thầy Tường khẽ gật đầu, thở phào một hơi dài nhẹ nhõm.

Đúng lúc ba thầy trò cùng bà Nhạn đang cẩn thận lồng từng cấu phần vào bốn ngăn đệm bông của chiếc túi thổ cẩm, tiếng bước chân dồn dập vang lên từ cửa xưởng. Thầy Hiệu trưởng Lê Bá Thuận chạy xộc vào, trên tay cầm tập hồ sơ có dấu mộc đỏ tươi, lồng ngực phập phồng vì chạy vội – Thầy Tường ơi! Tin vui... tin vui lớn của trường ta rồi!

Cả xưởng mộc bỗng chốc im bặt, mọi ánh mắt đều dồn về phía người hiệu trưởng. Thầy Thuận giơ cao tờ quyết định, giọng run run vì xúc động – Hội đồng chấm thi nghiên cứu khoa học cấp huyện vừa chính thức công bố kết quả sơ khảo! Sau khi đánh giá hồ sơ kỹ thuật và đặc biệt là bản thực nghiệm đột xuất trong bóng tối của em Lam hôm trước, ban giám khảo đã thống nhất trao giải Đặc biệt cho đề tài của chúng ta!

Thầy Thuận bước tới, nắm chặt lấy cánh tay thầy Tường – Đề tài "Thiết kế và chế tác Bộ học cụ thiên văn học xúc giác tương tác bằng gỗ bản địa hỗ trợ học sinh khiếm thị" của Trường THCS Hòa Vang là đại diện duy nhất của huyện được chọn thẳng vào Vòng chung kết ViSEF cấp thành phố tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Đà Nẵng!

Gian xưởng mộc dã chiến như vỡ tung trong tiếng reo hò. Đức nhảy cẫng lên ôm lấy chiếc cột gỗ rồi sang bắt tay thầy Thuận. Lam đứng sững lại trong giây lát rồi bất giác vùi đầu vào ngực mẹ, hai bờ vai run lên từng nhịp nấc nghẹn ngào. Bà Nhạn ôm chặt lấy con gái, những giọt lệ mừng tủi thấm đẫm vạt áo thổ cẩm.

Buổi chiều muộn, gian xưởng mộc dã chiến chìm trong không gian thanh bình, thoang thoảng mùi nước chè xanh của bà Nhạn và hương sáp ong dịu ngọt.

Thầy Tường ngồi tựa lưng vào chiếc ghế mộc cũ, lặng ngắm hai đứa học trò đang say sưa tập dượt thuyết trình. Chiếc túi thổ cẩm đặt ngay ngắn trên bàn như một báu vật. Đức nghiêm trang giở từng trang nhật ký thực nghiệm ghi chép số liệu, làm người điều phối thời gian. Còn Lam, trong bộ đồng phục học sinh trắng tinh khôi, ngẩng cao đầu, đôi mắt mờ đục hướng về khoảng trời sáng sau ô cửa. Đôi bàn tay mảnh khảnh của cô học trò lướt thoăn thoắt trên từng khấc gỗ, từng chấm chữ nổi, giọng nói trong trẻo mà đĩnh đạc vang lên, phân tích khúc chiết quy luật chuyển động của các hành tinh và cơ chế nhật thực.

Khớp ngón tay phải của thầy Tường lại nhói buốt từng cơn râm ran. Thầy khẽ siết nhẹ lòng bàn tay trái để nén đau. Thầy biết, sau cơn bão này và di chứng thoái hóa khớp nặng nề, đôi bàn tay già nua của mình có lẽ sẽ không còn đủ sức cầm đục, cầm cưa để gọt đẽo thêm những công trình mới. Nhưng nhìn vẻ rạng ngời, tự tin và ngọn lửa tri thức bừng sáng trên gương mặt Lam, một niềm thanh thản vô biên dâng ngập tâm hồn người thầy giáo bảy mươi lăm tuổi.

Tri thức đích thực và tình yêu thương không bao giờ mất đi. Chúng đã được truyền trọn vẹn từ đôi bàn tay chai sạn của người thầy già sang đôi bàn tay mẫn cảm của học trò.

Một hồi còi xe rộn rã vang lên từ phía cổng chính ngắt dòng suy tưởng của thầy Tường.

Chiếc xe khách hai mươi chín chỗ do nhà trường thuê chở đoàn dự thi đã nổ máy chờ sẵn dưới bóng mát của rặng xà cừ cổ thụ. Bác bảo vệ cùng Đức cẩn trọng khiêng chiếc túi thổ cẩm đựng các cấu phần lớn của bộ học cụ đặt lên hàng ghế danh dự đầu xe. Bà Nhạn xách giỏ cơm nắm và bình nước chè xanh, gương mặt bừng sáng niềm hy vọng.

Thầy Thuận ân cần đỡ cánh tay thầy Tường bước lên bậc cửa xe. Mai Lam bước ngay phía sau, hai bàn tay nâng niu chiếc thước gỗ đo góc khắc nổi định vị một trăm tám mươi độ áp chặt trước ngực áo đồng phục, tựa như một tấm huân chương của lòng quả cảm.

Cửa xe khép lại. Chiếc xe từ từ lăn bánh qua cánh cổng Trường THCS Hòa Vang, bỏ lại sau lưng rặng phượng vĩ đang rì rào trong gió chiều, hướng về trung tâm thành phố rực rỡ ánh đèn nơi các đội trường chuyên danh tiếng đang hội tụ.