Chương 4: Cái Bẫy Giấy Trắng Mực Đen

Tiền Đình Thược khẽ thở dài, dời ánh mắt khỏi cuốn địa bộ bìa lụa xanh ngụy tạo còn vương luồng linh khí lạnh lẽo trên bàn mun. Lời đe dọa của Lưu Thừa Phong về thời hạn ba mươi ngày cùng chốn thiên lao tăm tối vẫn còn văng vẳng trong gian phòng quạnh quẽ, nhưng lão lại già một trăm mười hai tuổi không hề khiếp nhược. Điều khiến lòng cụ trĩu nặng lúc này không phải an nguy của bản thân, mà là số phận của năm vạn mẫu dân điền cùng hàng ngàn xóm giềng phàm nhân đang oằn mình chống chọi với dòng nước linh sát ngoài bờ cõi.

Cụ cẩn trọng khép cuốn địa bộ giả mạo đặt sang góc án thư, với tay gài chặt then cửa Ty Điền Lược. Bàn tay khô khốc sờ nắn chiếc ống đồng chứa thước cuộn cùng Thẻ Ngà Kiểm Điền giấu kỹ bên dải thắt lưng vải chàm, rồi cụ chống gậy lần bước ra phố huyện, hướng thẳng về phía chợ Thanh Khê để dò xét tình hình.

Khác hẳn với cảnh mua bán tấp nập thường nhật, chợ huyện sáng nay bao trùm trong bầu không khí ngột ngạt và thê lương. Mùi bùn lầy nồng nặc hòa lẫn mùi tanh tưởi của cỏ cây thối rữa theo gió từ bờ sông Linh Tuyền thổi thốc vào từng con ngõ.

Ngay tại khoảng sân rộng trước cổng đình chợ, người nhà họ Cố đã dựng lên một dãy bàn dài bằng gỗ gụ phủ vải đỏ rực rỡ, bên trên che lọng gấm thêu gia huy mây lửa uy nghiêm. Trên mặt bàn, từng xâu tiền đồng xếp ngay ngắn cạnh những chiếc tráp mở nắp, để lộ hàng trăm viên linh thạch hạ phẩm tỏa ánh huỳnh quang mờ ảo cùng vô số hộp gỗ sơn son chứa linh dược Thanh Sát Tán. Hơn chục tên gia đinh Cố thị vận áo gấm nẹp phù văn, tay lăm lăm đoản côn, đứng vây quanh một viên quản sự mặt chuột râu dê đang gõ nhịp chiếc thước gỗ xuống mặt bàn.

Tiếng viên quản sự the thé vang lên giữa đám đông “Cố tộc trưởng xót thương bách tính gặp nạn lũ lụt, đặc xá mở kho phát linh thạch và ban phát thuốc Thanh Sát Tán cứu vãn mùa màng! Ai muốn cứu lúa non, muốn tẩy sạch linh sát nơi gốc mạ thì mau bước lên điểm chỉ nhận thuốc! Mỗi hộp linh dược chỉ tính lãi ba phân một tháng, đến vụ gặt mùa sau trả bằng thóc quy đổi. Hào tộc đại từ đại bi, chớ bỏ lỡ cơ hội mà chịu cảnh trắng tay!”

Xung quanh chiếc bàn gỗ, hàng trăm nông dân áo nâu rách rưới đang chen chúc, xô đẩy nhau trong tuyệt vọng. Trong mắt họ hằn lên những tia máu đỏ quạch vì mất ngủ, vẻ mặt vừa thèm khát tia hy vọng mong manh vừa run sợ trước số nợ ngập đầu. Không ít người đã quỳ sụp xuống đất, van xin được vay mượn linh dược để cứu vớt những sào ruộng đang chết dần chết mòn dưới bùn đen.

Cụ Thược nén bước chân, lặng lẽ lách qua đám đông tiến lại gần góc bàn phía đông. Đôi mắt già nua nhưng sắc bén của cụ lập tức dừng lại trên xấp giấy bản ngả vàng mà tên thư ký của Cố gia đang trải rộng trước mặt người đi vay.

Cụ nheo mắt đọc kỹ từng dòng chữ thảo viết bằng mực đen đặc quánh. Mức lãi suất ba phân một tháng vốn đã là sự bóc lột tàn nhẫn, nhưng điều tàn độc nhất lại nằm ở dòng điều khoản phụ được cố tình viết bằng nét chữ nhỏ li ti ở cuối mặt giấy: “Người vay tự nguyện cam kết liên đới toàn thôn. Trưởng xóm cùng các hộ lân cận đứng tên bảo lãnh chung; nhược bằng đến kỳ hạn không hoàn đủ cả gốc lẫn lãi, toàn bộ diện tích dân điền trong phạm vi bảo lãnh sẽ được chuyển nhượng cho Linh Điền Trang của Cố thị để cấn trừ nợ nần”.

Lồng ngực cụ Thược thắt lại. Đây rõ ràng là một bẫy nợ khống thâm hiểm được tính toán kỹ lưỡng đến từng dấu chấm phẩy! Bọn chúng không chỉ muốn thu lãi cắt cổ, mà đang dùng danh nghĩa tương trợ để trói chặt toàn bộ xóm làng vào một sợi dây thòng lọng. Chỉ cần vài hộ dân kiệt quệ không trả nổi nợ, Cố gia sẽ danh chính ngôn thuận dựa vào tờ khế ước tập thể này để nuốt trọn toàn bộ năm vạn mẫu đất đai phàm nhân.

“Cụ Thược! Trời ơi, may quá cụ lại ở đây!”

Một tiếng gọi nghẹn ngào vang lên bên tai. Cụ Thược quay đầu lại, nhận ra bà Ba Khương đang hớt hải chạy tới. Người đàn bà năm mươi tám tuổi cả đời gắn bó với đồng ruộng nay run rẩy như chiếc lá rách trước gió, vạt áo chẽn vá chằng vá đụp ướt đẫm mồ hôi, gương mặt xạm đen tái nhợt vì kinh hãi.

Bà Ba Khương níu chặt lấy cánh tay áo chàm của cụ Thược, nước mắt giàn giụa “Cụ Tiền ơi, xóm Đông làng con bấn loạn hết cả rồi! Mấy nhà ruộng trũng nhìn lúa thối đen rễ mà đứt từng khúc ruột, họ nhắm mắt điểm chỉ vay sạch Thanh Sát Tán rồi cụ ạ! Đau đớn hơn là lão Trương trưởng xóm bị đám nha sai của huyện đe dọa tống giam, cũng vừa run tay ký tên, điểm chỉ vào tờ văn khế bảo lãnh tập thể của Cố gia rồi! Con ra sức can ngăn mà không ai nghe, phen này đất đai tổ tiên trao lại coi như mất trắng vào tay tu sĩ rồi cụ ơi!”

Nhìn sự hoảng loạn của người đàn bà lam lũ, cụ Thược nắm lấy bàn tay thô ráp của bà, khẽ siết nhẹ để truyền cho bà sự bình tâm. Cụ kéo bà lùi sâu vào bóng râm dưới gốc đa cổ thụ đầu chợ, tránh xa những ánh mắt dòm ngó của đám gia đinh họ Cố.Giọng cụ Thược hạ thấp nhưng từng lời vang lên đanh thép như búa gõ vào đá “Bà con xóm giềng chớ có mắc mưu bọn lang sói! Đây tuyệt đối không phải là mở kho cứu trợ, mà là cái bẫy giấy trắng mực đen nhằm cưỡng đoạt sạch tấc đất hương hỏa của phàm nhân chúng ta.”

Cụ chỉ tay về phía những xấp văn khế nợ trên bàn gỗ gụ “Khương phu nhân thử nghĩ xem, nước sông Linh Tuyền tự nhiên uốn dòng mang linh sát tràn vào bờ nam, cọc mốc bờ sông bị dời lén lút ba trượng hai thước, rồi hôm nay Cố gia lại vội vã đem linh thạch và Thanh Sát Tán ra cho vay với điều khoản bảo lãnh liên đới. Tất cả đều nằm trong một ván cờ bẩn thỉu! Lúa ngập linh sát của tu sĩ thì thứ bột hạ đẳng kia làm sao cứu vãn được trọn vẹn? Đến vụ thu hoạch sau, dân làng lấy đâu ra linh thạch mà trả nợ? Khi ấy, chúng sẽ cầm tờ giấy bảo lãnh khống này đến từng nhà, cấu kết với quan phủ để siết sạch ruộng vườn, đuổi phàm nhân ra khỏi mảnh đất chôn nhau cắt rốn!”

Bà Ba Khương nghe từng lời rành rẽ của cụ Thược mà run rẩy bàng hoàng, sự sợ hãi ban nãy dần biến thành nỗi phẫn uất tột cùng “Bọn chúng… bọn chúng độc ác đến mức ấy ư cụ? Vậy bây giờ chúng con phải làm sao? Chẳng lẽ ngồi giương mắt nhìn chúng cướp đất?”

“Phải giữ cho bằng được gốc rễ!” Cụ Thược nghiêm giọng căn dặn: “Bà mau quay về xóm, truyền lời của lão già này tới từng gia đình: những nhà chưa ký tuyệt đối không được chạm tay vào nghiên mực của Cố gia, không được nhận dù chỉ một hạt linh dược hay nửa viên linh thạch. Còn những nhà lỡ ký rồi thì bảo họ gom góp toàn bộ biên lai nộp thuế đất dân điền của triều đình qua các năm cũ, cất kỹ vào hũ sành chôn chặt dưới chân cột nhà. Biên lai thuế có triện son của Ty Điền Lược chính là bằng chứng pháp lý sống để chứng minh quyền sở hữu đất đai của dân nghèo trước hoàng pháp. Tuyệt đối không ai được ký thêm bất kỳ giấy nhận nợ hay biên bản kiểm kê nào của nha môn nữa!”

Bà Ba Khương gạt phắt nước mắt, gật đầu lia lịa “Dạ, con nhớ rõ từng lời cụ dạy! Con sẽ chạy đi báo cho bà con xóm Tây, xóm Nam ngay lập tức. Đội ơn cụ Tiền đã chỉ đường dẫn lối cho bách tính!”

Nhìn bóng dáng bà Ba Khương vội vã len qua ngõ chợ chạy về phía cánh đồng, cụ Thược siết chặt chiếc gậy trúc trong tay, lòng ngổn ngang trăm mối tơ vò. Cụ quay gót bước nhanh về Ty Điền Lược. Tình thế đã nguy cấp đến mức ngàn cân treo sợi tóc; Cố gia đã ra tay trên diện rộng, và thời hạn ba mươi ngày mà Lưu Thừa Phong đưa ra thực chất là chiếc đồng hồ cát đang đếm ngược ngày tàn của năm vạn mẫu dân điền.

Vừa bước qua ngạch cửa gỗ của Ty Điền Lược, cụ Thược còn chưa kịp ngồi xuống án thư để uống ngụm nước trà nguội thì ngoài sân bỗng vang lên tiếng bước chân dồn dập, hổn hển.

Cánh cửa gỗ bật mở toang. Thư lại tập sự Điền Tố, chàng thanh niên hai mươi tư tuổi, lao vụt vào phòng. Gương mặt thư sinh trắng trẻo của y lúc này không còn một giọt máu, vạt áo dài xốc xếch lấm lem bùn đất, đôi bàn tay run rẩy bám chặt vào mép bàn, hơi thở dồn dập đứt quãng “Sư… sư phụ! Nguy to rồi! Lưu ngự sử đang dẫn theo một đội nha sai huyện nha hùng hổ kéo thẳng đến đây! Hắn mang theo trát lệnh hỏa tốc của phủ đường, tuyên bố muốn phong tỏa nha môn và cưỡng chế thu hồi Thẻ Ngà Kiểm Điền cùng toàn bộ ấn tín của Ty Điền Lược ngay trong hôm nay!”

Ngoài cổng ty, tiếng xích sắt va đập loảng xoảng cùng tiếng quát tháo hống hách của đám sai dịch đã dội thẳng vào bậc thềm đá hoa cương.