Chương 2: Di Vật Và Đốm Lửa Lạ

Tiếng rít nghẹn ở cuống họng mạ lịm dần, đôi môi thâm tím run rẩy không còn cất nổi một thanh âm. Trước mắt Khoa, hai tròng mắt chị Thược bắt đầu dại đi vì thiếu hơi thở, hai bàn tay buông thõng khỏi mép chõng tre.

— Mạ! Mạ ơi, mạ đừng bỏ con!

Khoa hét lên một tiếng xé lòng rồi chồm hẳn người lên chõng. Thằng bé tám tuổi dùng hết chút sức lực nhỏ nhoi, ghì chặt lấy thân hình gầy guộc của mạ vào lòng để truyền chút hơi ấm còm cõi. Đôi bàn tay nhỏ cáu bẩn muội than của nó chụm lại, ra sức xoa miết liên hồi lên vùng ngực trơ xương sườn của chị Thược. Nó xoa vòng quanh lồng ngực rồi miết dọc sống lưng, bàn tay chà xát cật lực vào lớp áo vải thô bạc phếch cho đến khi lòng bàn tay nóng rát như phải bỏng.

Gió bấc ngoài vụng đầm phá vẫn thốc từng luồng buốt nhói qua khe liếp rách rưới. Khoa vừa khóc vừa ghé sát miệng phả từng hơi nóng hổi vào hõm cổ mạ, hai tay thoăn thoắt ấn miết không ngừng — Mạ thở đi mạ... Con xin mạ, ráng hớp lấy một hơi đi mạ...

Nhờ lực ma sát dồn dập cùng hơi ấm từ tấm thân nhỏ bé của đứa con trai, khối khí lạnh ngưng trệ nơi lồng ngực chị Thược dần tan biến. Một tiếng khục khẽ bật ra từ cuống họng. Lồng ngực người mẹ phập phồng trở lại, đón lấy một ngụm khí lạnh rồi từ từ thở ra một hơi dài dằng dặc. Dù sắc mặt vẫn còn trắng bệch, nhưng nhịp thở khò khè đã dịu bớt phần nào, đôi bàn tay lạnh ngắt khẽ co lại tìm hơi ấm của con. Chị Thược thiếp đi vì kiệt sức.

Khoa buông thõng hai cánh tay mỏi nhừ, cả người run lên bần bật vì sợ hãi lẫn nhẹ nhõm. Thằng bé kéo vội manh chiếu rách đắp kín lên ngực mạ, rồi nép chặt vào bên sườn mẹ, chong mắt canh chừng từng hơi thở yếu ớt suốt đêm trường buốt giá.

Ban mai ló rạng trên đầm phá Tam Giang trong làn sương đông đùng đục. Cái rét cắt da cắt thịt vẫn không hề thuyên giảm. Nhìn gương mặt hốc hác, đôi môi nứt nẻ của mạ nằm thiếp trên chõng, lòng Khoa thắt lại. Nó hiểu rõ, nếu không có thứ gì sưởi ấm phế khí, chỉ cần một đợt gió bấc đêm nay nữa thôi, mạ nó sẽ không thể gượng qua nổi.

Nhìn quanh túp lều rách nát, ánh mắt Khoa dừng lại nơi góc tối ẩm ướt mé chái bếp. Ở đó có một chiếc hòm gỗ mục đã bong tróc từng mảng sơn then — di vật duy nhất của người cha quá cố để lại từ ngày ông qua đời trong một trận bão phá.

Khoa bước khẽ lại gần, quỳ gối cẩn thận cạy nắp hòm kêu cọt kẹt. Bên trong chỉ có vài bộ quần áo nâu sờn rách bốc mùi ẩm mốc. Nhưng khi lật lớp vải lót dưới đáy, ngón tay thằng bé chạm phải một vật nặng và mát lạnh. Đó là chiếc cối đá nhỏ bằng miệng bát, lòng cối nhẵn thín bóng loáng. Ngay bên dưới cối đá là một mảnh giấy bản ố vàng, mép giấy đã mủn vì sương muối nhưng những nét mực nho mộc mạc của cha vẫn còn đọc được.

Khoa chăm chú đánh vần từng dòng chữ cha ghi lại kinh nghiệm dân gian ngày trước: “Lá tràm gió chớ cất tươi, dầu sẽ lẫn nhiều nước lã cay nồng; cũng chớ phơi quá khô, tinh chất sẽ bay theo gió bấc. Tràm hái về phải ủ nơi râm mát cho vừa héo mặt, khi phiến lá mềm dai thì giã nhẹ cho vỡ bọc dầu, lúc đun hơi thơm mới tụ trọn...”

Những dòng chữ như mở ra một cánh cửa trong đầu óc non nớt của Khoa. Nó ôm chặt chiếc cối đá và mảnh giấy vào lòng, mắt sáng lên hy vọng.Thằng bé vội vã chạy ra chái bếp. Trước hết, nó phải nhóm lửa đun một ấm nước nóng sưởi ấm cho mạ và thử nghiệm những điều cha dặn. Gom lại mấy nhánh tràm khô mót từ chiều qua cùng nắm bùi nhùi rơm rạ, Khoa kê lại mấy hòn gạch rồi dùng đá lửa nhen lên một đốm sáng nhỏ bập bùng.

Khoa cúi rạp người thổi mạnh vào đốm than đỏ. Bỗng nhiên, một cảm giác kỳ lạ chạy dọc khắp tâm thức thằng bé. Không gian trước mắt dường như khẽ rung chuyển, và thị giác của Khoa bỗng thấy quầng nhiệt quanh ngọn lửa biến đổi thành những sắc màu kỳ diệu mà trước nay nó chưa từng thấy bao giờ.

Khi Khoa gom quá nhiều cành tràm khô nhét vội vào đáy bếp, ngọn lửa bùng cháy dữ dội. Quanh ấm đất nứt mé chái lập tức bao phủ bởi một quầng nhiệt đỏ rực, cuồn cuộn những vệt khói đen sì đặc quánh. Trong thâm tâm Khoa dấy lên một cảm giác bất an rõ rệt — sắc đỏ đen này là độ lửa quá gắt, nhiệt bốc hỗn loạn sẽ thiêu cháy hết hương thơm và làm khét lẹt tinh chất.

Hoảng hốt, Khoa vội rút bớt củi khô ra ngoài. Ngọn lửa yếu dần, chỉ còn lại những đốm than leo lét. Ngay tức khắc, quầng nhiệt quanh ấm chuyển sang một màu xanh lam nhạt nhờ nhờ, lạnh lẽo và rời rạc. Trực giác mách bảo thằng bé rằng sắc xanh lam này là thiếu lửa trầm trọng, nước chỉ đọng nguội ngắt, hơi chẳng thể bốc lên.

Khoa bình tâm lại. Nhớ đến vẻ nhẫn nại của cha ngày trước, nó cẩn thận gắp từng thanh tràm nhỏ vừa tầm, khẽ khàng quạt nhẹ cho than đỏ đều. Chỉ trong chớp mắt, quầng nhiệt quanh đáy ấm biến chuyển kỳ ảo, hóa thành một sắc vàng mơ óng ả, dìu dịu và ấm áp lạ thường. Sắc lửa thuần hậu, êm ả như ánh trăng rằm mùa thu, lan tỏa hơi ấm dịu dàng khắp gian bếp lạnh lẽo.

Nước trong chiếc ấm đất sứt vòi bắt đầu reo sôi ùng ục, phả ra từng làn hơi mỏng.

Nhớ lời ghi trên mảnh giấy của cha, Khoa với tay lấy mấy nắm lá tràm khô còn sót lại trong chiếc gùi rách. Dù lá chưa được ủ héo đúng cách, thằng bé vẫn đặt chúng vào lòng chiếc cối đá nhỏ, dùng chày gỗ giã nhẹ cho giập lớp biểu bì, vò nát trên lòng bàn tay rồi thả nhẹ vào miệng ấm đất đang bốc hơi.

Một cảnh tượng huyền diệu hiện ra trước mắt Khoa.

Dưới độ lửa vàng mơ thuần hậu, dòng hơi nước bốc lên từ miệng ấm không còn mang màu trắng đục thông thường. Giữa làn khói mỏng, Khoa nhìn thấy rõ mồn một hàng ngàn hạt phát sáng li ti mang sắc xanh biếc như ngọc bích. Những hạt quang lấp lánh ấy cuộn tròn trong lòng hơi ấm, bay vút lên cao, mang theo mùi hương tràm nồng nàn, the mát ngọt lịm xông thẳng vào mũi thằng bé. Hương thơm thanh khiết lập tức xua tan đi sự ẩm mốc u ám trong gian lều rạ, khiến lồng ngực Khoa bừng lên một luồng ấm áp dễ chịu lạ thường.

Nhưng niềm vui sướng của Khoa chỉ kéo dài trong gang tấc.

Những hạt sáng xanh biếc ngọc bích tuyệt đẹp ấy vừa bay khỏi miệng ấm đất, chạm phải ngọn gió bấc buốt lạnh lùa qua mái rạ liền tan biến vào hư không, hòa lẫn vào làn sương mù lạnh lẽo của đầm phá Tam Giang mà chẳng đọng lại giọt nào. Khoa hốt hoảng đưa hai bàn tay nhỏ bé ra chộp lấy, nhưng lòng bàn tay nó chỉ hứng được những giọt nước lã lạnh ngắt vô hồn.

Ánh sáng xanh biếc của tinh chất tràm lóe lên rồi vụt tắt, để lại trong lòng Khoa một nỗi khát khao cháy bỏng: Làm sao để gom giữ lấy từng hạt hơi quý giá ấy lại thành giọt dầu ấm cứu lấy mạng sống của mạ?