Chương 17: Tiếng Trống Phủ Đường

Bước qua bậu cửa cổng son, Khoa ôm chặt liễn sành vào lòng, hai tay ghì tấm vải chàm giữ cho dầu tràm nứa không sánh rớt. Con đường gạch đỏ dẫn thẳng vào sân phủ đường thênh thang. Hai bên tả hữu, những hàng nha dịch bận áo nẹp đỏ nghiêm cẩn cầm gậy đứng dàn hàng, tiếng hô “uy vũ” đồng thanh dội vào vách tường vôi tạo nên bầu không khí trang nghiêm đến nghẹt thở.

Khoa bước sát bên mạ Thược. Bàn tay mạ khẽ run nhưng siết nhẹ vai áo nó, bờ vai gầy vững chãi lạ thường. Cụ Cửu Trực chống gậy trúc khoan thai dẫn lối, theo sau là bác Bảy Chài áp giải tên cai thầu bến Cầu Hai đang bị trói giật cánh khuỷu. Tống Bá Lợi cùng đám gia nhân lủi thủi bước theo sau, khóe miệng gã giật giật, đôi mắt lươn ti hí liếc quanh, vẻ trịch thượng ngoài bến đá đã vơi đi quá nửa.

Bước lên bậc thềm công đường, Khoa cảm nhận rõ làn gió bấc buốt giá luồn qua các chấn song gỗ lim. Trên chiếc án thư gỗ gụ uy nghiêm, Đặng tri phủ ngồi ngay ngắn trong phẩm phục xanh thẫm, đầu đội mũ cánh chuồn, toát lên phong thái mực thước của bậc túc Nho. Tuy nhiên, Khoa nhận thấy gương mặt vị quan phụ mẫu có phần xanh xao nhợt nhạt. Gió lạnh thốc qua cửa lớn, Đặng tri phủ liền đưa vạt áo che miệng, khẽ ho khan mấy tiếng khô khốc, lồng ngực hơi thắt lại vì nhiễm khí lạnh mùa đông.

Khi đoàn người dừng bước trước sân chầu, hai hàng nha dịch đồng loạt dộng mạnh đuôi gậy xuống nền gạch: — Uy… vũ!

Bác Bảy Chài lập tức quỳ sụp xuống, kéo theo tên cai thầu mặt mày xám ngoét. Mạ con Khoa cùng cụ Cửu Trực cũng kính cẩn quỳ gối theo phép tắc chốn công môn.

Đặng tri phủ dằn cơn ho, vuốt chòm râu dài, ánh mắt nghiêm nghị nhìn xuống bác Bảy Chài: — Dưới công đường là người xóm Vạn Chòi? Sáng sớm tinh sương đánh trống kêu oan, giải người trói gô vào phủ, rốt cuộc có việc chi oan khuất?

Bác Bảy Chài dập đầu sát nền gạch lạnh, hai tay dâng tờ đơn kiện nhuốm sương gió, giọng nói sang sảng vang khắp công đường: — Bẩm quan lớn! Dân xóm Vạn Chòi chúng con quanh năm cơ hàn, cúi xin quan lớn đèn trời soi xét! Chúng con đưa người đến đây để tố cáo đích danh phú hộ Tống Bá Lợi, chủ tiệm buôn Tống Ký ở bến đò Cầu Hai, phạm vào hai tội ác tày trời!

Bác Bảy đặt chiếc lọ sành dán giấy đỏ mẻ miệng và bọc mo cau lên nền gạch: — Tội thứ nhất, giữa đợt phong hàn buốt giá, Tống Bá Lợi bán thứ dầu dán giấy đỏ giá cắt cổ một đồng bạc một lọ. Nhưng bên trong lại là dầu hỏa pha mỡ cá thối, khiến cháu nội con là bé c* Đực cùng con em xóm chài xoa vào liền bỏng rộp ngực, ngộ độc co giật suýt mất mạng! Tội thứ hai, khi xóm vạn tự cất được dầu tràm nứa cứu người, Tống Bá Lợi đã sai tên cai thầu nì mang bùi nhùi tẩm dầu hỏa lén phóng hỏa thiêu rụi giàn lò nứa và chái bếp nhà góa phụ Trần Thị Thược trong đêm mưa gió! Tang chứng, vật chứng rành rành, kẻ thủ ác bị bắt tận tay ngay tại trận!

Đặng tri phủ nhíu chặt đôi mày, ánh mắt sắc bén chiếu thẳng xuống tên cai thầu đang nằm bẹp: — Tên kia! Ngươi có phải người của Tống Bá Lợi? Lời người xóm chài vừa bẩm báo có đúng sự thật không?

Bị nha dịch thúc nhẹ đầu gậy vào vai, tên cai thầu run rẩy dập đầu lia lịa, khóc mếu máo: — Lạy quan lớn tha mạng! Con lỡ dại nghe lời xúi giục! Tối qua ông hộ Tống đưa con năm đồng bạc trắng, dặn con canh lúc mưa to gió lớn mang bùi nhùi tẩm dầu đốt bằng sạch giàn lò nứa và chái bếp nhà chị Thược để xóm vạn không còn dầu cứu người, buộc phải quay lại mua dầu Tống Ký! Con trót dại tham tiền… xin quan lớn rủ lòng thương xót!Lời thú tội rành rọt như sét đánh ngang tai. Tống Bá Lợi mặt cắt không còn hạt máu, mồ hôi túa ra ướt đẫm trán. Nhưng gã vội quỳ sụp xuống, đấm ngực the thé kêu oan: — Bẩm quan lớn soi xét! Xin quan lớn anh minh đừng nghe lời lũ thảo dân hạ tiện giở trò vu cáo! Tên cai thầu nì quả là người làm công ở bến đò, nhưng đêm qua hắn đi đâu tiểu nhân hoàn toàn không hay biết! Hẳn lũ dân chài hung hãn đã đánh đập ép cung hắn để đổ vấy tội lỗi cho tiệm buôn Tống Ký!

Gã quắc mắt nhìn sang bác Bảy Chài và mạ con Khoa, giọng điệu trâng tráo: — Còn về thứ dầu tràm Tống Ký của tiểu nhân, bao đời nay danh tiếng lẫy lừng khắp xứ đầm phá, bán cho hàng trăm người chưa ai than phiền nửa câu. Con nít nhà chúng ốm đau do số kiếp nghèo hèn, nay lại ghen ghét tiệm buôn phát đạt, dựng chuyện bôi nhọ để trốn nợ tiền mua dầu! Xin quan lớn trừng trị thích đáng lũ dân đen ngỗ nghịch nì!

Cả công đường chìm vào im lặng nặng nề. Đặng tri phủ trầm ngâm, ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn gỗ gụ. Cơn gió buốt từ mặt đầm Tam Giang lại thổi thốc qua cửa khiến ngài không kìm được, khẽ nghiêng người ho rũ rượi, tiếng ho khản đặc đứt quãng. Ngài nhìn chiếc lọ mẻ miệng của Tống Ký, rồi lại nhìn bọc mo cau dính bùn, ánh mắt thoáng vẻ đắn đo chưa thể phân định trắng đen ngay tức khắc.

Thấy quan lớn ho khan mệt mỏi, Khoa cảm nhận được nỗi oan khuất đang nghẹn lại trong lòng mạ Thược cùng bác Bảy. Nếu chỉ cậy vào lời khai của tên cai thầu, tên phú hộ xảo quyệt nhất định sẽ vin cớ “ép cung” để chối bỏ tội lỗi. Thằng bé nhìn xuống liễn sành trong tay, nơi làn hương tràm ấm áp đang thoang thoảng len lỏi qua lớp vải thô, rồi nhìn sang lọ dầu giả nồng nặc mùi hôi khét trên nền gạch.

Một ý nghĩ dứt khoát lóe lên trong đầu. Khoa buông vạt áo mạ, nhẹ nhàng đặt chiếc liễn sành xuống trước mặt rồi kính cẩn dập đầu ba lạy: — Bẩm quan lớn! Con trẻ xóm vạn có một lời mạo muội xin thưa!

Giọng nói trong trẻo, chững chạc của một đứa trẻ tám tuổi vang lên khiến Đặng tri phủ thoáng ngạc nhiên. Vị quan ngừng ho, nhìn xuống dáng người nhỏ nhắn nhưng đôi mắt sáng ngời của Khoa: — Đứa trẻ kia, con muốn thưa việc chi?

Khoa ngẩng đầu, ánh mắt trong veo nhìn thẳng lên án thư uy nghiêm, dõng dạc thưa: — Bẩm quan lớn, lời con người nói ra có thể ngụy tạo, kẻ gian ngoan có thể chối cãi quanh co, nhưng ngọn lửa và hương thơm cỏ cây thì vạn lần không biết dối lừa. Lọ dầu của Tống Ký kia nếu thật sự nấu từ lá tràm nguyên chất, khi gặp lửa ắt phải đượm mùi thơm dịu, sưởi ấm kinh phế; còn nếu bên trong pha tạp dầu hỏa và mỡ cá ôi thối, lửa cháy lên nhất định sẽ bốc khói đen sì, hôi tanh nồng nặc không thể giấu giếm. Nay con xin dâng liễn dầu tràm nứa do xóm vạn chúng con cất được, cúi xin quan lớn cho phép châm lửa thử nghiệm công khai hai mẫu dầu ngay trước công đường để tỏ tường thật giả!

Từng lời của Khoa rành rẽ, khúc chiết như rót vào tai mọi người. Cụ Cửu Trực khẽ mỉm cười gật đầu khích lệ. Ngược lại, Tống Bá Lợi nghe đến hai chữ “thử lửa” thì mặt mày thoắt cái biến sắc, chiếc quạt trầm hương cẩn ngọc trên tay bất giác run rẩy rơi xuống vạt áo the.

Đặng tri phủ nhìn sâu vào đôi mắt sáng ngời đầy tự tin của Khoa, rồi lại nhìn vẻ mặt tái mét chột dạ của tên phú hộ. Cơn ho nơi cổ họng dường như tạm lắng xuống trước sự thông tuệ bất ngờ của đứa trẻ nghèo. Ngài khẽ gật đầu bằng lòng, đưa tay cầm lấy thanh kinh đường mộc gõ mạnh xuống mặt bàn gỗ gụ: Chát!

Âm thanh đanh thép dội vang khắp gian đại sảnh. Đặng tri phủ nghiêm giọng truyền lệnh: — Lời con trẻ rất có lý! Nha dịch đâu, lập tức mang đèn lửa và đĩa sứ trắng lên đây!