Chương 8: Cơn Gió Lạnh Đầu Mùa

Từng luồng gió bấc gầm rít liên hồi qua rặng tre ngoài bãi, thổi thốc những hạt sương muối buốt nhói vào khoảng sân đất. Hoài Cẩn vội ôm chiếc hũ sành đựng mẻ mật óng vàng lùi vào trong nhà, đưa tay cài chặt then liếp nứa để chắn lại cái lạnh thấu xương đang ùa tới.

Chỉ sau một đêm, cả xóm Bến Vôi chìm nghỉm trong màn sương trắng đục mờ mịt. Cây chuối sau vườn rũ lá thâm đen, cỏ rạ ven đường đóng một lớp băng mỏng xốp giòn. Cái rét độc hại đầu mùa quất thẳng vào dải đất bãi bồi xơ xác, khiến khắp xóm đâu đâu cũng vẳng ra tiếng ho khan sù sụ. Đợt gió dữ ập về quá gấp làm người già đau nhức khớp xương, còn đám con trẻ thì đồng loạt ngã bệnh phế nhiệt, ngực thắt lại từng cơn nghẹt thở.

Sáng sớm, Hoài Cẩn bước ra mép rào dâm bụt đón chút ánh sáng le lói. Bên kia mảnh sân đất, tiếng ho rũ rượi xé lòng từ gian nhà vách đất của Bác Hai cối xay vọng sang khiến cậu giật mình thắt ruột.

Cậu bé men theo bờ dâm bụt bước sang. Cửa liếp nhà Bác Hai mở toang một nửa, trong nhà khói mù mịt từ đống trấu un để xua rét. Ba đứa con nhỏ của bác đang cuộn tròn trong đống rơm khô rách nát, mặt mũi đứa nào cũng tím tái, môi khô nứt nẻ rớm máu. Thằng Tý, đứa con út mới lên bốn tuổi, co giật từng chập, hai tay ôm ghì lấy lồng ngực gầy trơ xương, mỗi lần thở vào lại phát ra tiếng rít ken két rợn người.

Bác Hai ngồi bệt dưới nền đất, gương mặt sạm đen bơ phờ vì cả đêm thức trắng. Thấy Hoài Cẩn đứng ngoài ngưỡng cửa, người đàn ông vạm vỡ ấy bỗng nghẹn ngào, bàn tay thô ráp run rẩy ôm lấy đầu con — Cháu Cẩn đấy ư… Khổ quá cháu ơi, đợt rét này ác nghiệt quá! Thằng bé ho rút ruột từ nửa đêm đến giờ, bụng thóp lại mà không ra được đờm dãi, người nóng hầm hập như hòn than…

Hoài Cẩn bước lại gần chiếc ổ rơm, cẩn thận quan sát hơi thở gấp gáp của đứa nhỏ rồi cất giọng rành rẽ — Bác Hai đã ra tiệm thuốc bắc bên bến sông bốc chén thuốc thang nào cho em chưa ạ?

Nghe nhắc đến tiệm thuốc, khóe mắt Bác Hai đỏ hoe, giọng khản đặc đượm nỗi uất ức — Bác chạy ra từ lúc gà gáy canh năm rồi chứ! Nhưng lão thầy lang bảo trời rét cắt da, thuyền chở dược liệu trên nguồn chưa về kịp, lão đã đóng cửa cài then sắt từ chập tối qua. Giờ kiếm đâu ra một nhúm lá thuốc giữa cái cồn bãi trắng xoá sương muối này cơ chứ!

Đúng lúc ấy, ngoài ngõ bỗng vang lên tiếng bước chân dồn dập kèm theo tiếng thở dài sườn sượt của thím Ba hàng xóm vừa đi chợ bến về. Thím Ba quấn manh chiếu rách quanh vai, vừa bước vào sân đã bức xúc la lớn — Chú Hai ơi, đừng trông mong gì mối thuốc thang nữa! Tôi vừa ghé bến sông định tìm mua ít mật mía hay đường đen về chưng với vỏ quýt cho bầy trẻ giải nhiệt độc, ai ngờ lão Tiền Bá Hưng đã cho tuần đinh gom sạch từ chiều hôm qua rồi!

Hoài Cẩn khẽ nheo mắt lại, chăm chú lắng nghe. Thím Ba giậm chân bình bịch xuống nền đất, giọng the thé giận dữ — Lão gom hết mấy thuyền đường thô từ mạn ngược trôi về, nhốt cả vào kho hàng lớn cạnh bến đò. Sáng nay dân xóm bãi kéo nhau ra van nài mua vài lạng về cứu con nhỏ, lão đứng trên gác kho xua tay đuổi như đuổi hủi. Lão hét giá một lạng đường đen đắt gấp ba lần ngày thường! Mẹ kiếp quân lòng lang dạ thú, thấy người ta ho ra máu lại chớp cơ hội bóp cổ hút tủy đồng bào! Một bát đường thô giờ đòi tới mấy chục đồng tiền kẽm, người nghèo xóm Bến Vôi lấy đâu ra tiền mà mua hả trời!

Tiếng khóc hờ của mấy người đàn bà ngoài ngõ vọng vào càng làm gian nhà tranh thêm thê lương ảm đạm. Tiền Bá Hưng quả là thâm độc, muốn lợi dụng cơn bạo bệnh mùa đông để vơ vét những đồng tiền kẽm còm cõi cuối cùng của xóm nghèo, dồn bà con vào bước đường cùng phải gán ruộng gán đất.Hoài Cẩn nhìn thằng Tý lại lên một cơn ho dữ dội, mặt mày tím ngắt vì nghẹt đờm, trong lòng bỗng dâng lên một luồng quyết tâm cháy bỏng. Cậu nhớ lại những phương thức dân gian kiếp trước từng nghiên cứu sâu sắc: phế nhiệt mùa lạnh cần phải tán hàn ôn trung, thông phế chỉ khái. Vị ngọt thanh của mộng lúa nếp có tính bình, bổ tỳ nhuận phế; nếu kết hợp với vị cay ấm nồng của gừng già để dẫn thuốc thì chính là liều linh dược tuyệt hảo làm tan đờm giải cảm, làm ấm phế quản mà không loại đường mía thô ráp nào sánh kịp.

Không chần chừ một khắc, Hoài Cẩn quay sang Bác Hai, lễ phép nhưng chắc nịch — Bác Hai cứ ủ ấm cho em Tý, đừng để gió lọt vào ổ rơm. Cháu về nhà một lát rồi mang thuốc sang ngay cho em!

Dứt lời, cậu bé nhanh thoăn thoắt chạy băng qua rặng dâm bụt, mặc cho gió bấc quất rát rạt vào hai gò má.

Vừa về đến gian bếp ấm còn vương mùi mật của mẻ kẹo tối qua, Hoài Cẩn lập tức nói với Bàng thị đang ngồi vá áo bên hiên — Mẹ ơi! Mẹ cầm chiếc cuốc nhỏ ra góc vườn sau bờ rào đào cho con mấy nhánh gừng già thật cay nhé mẹ!

Bàng thị buông kim chỉ, kinh ngạc nhìn con trai — Cẩn nhi, ngoài trời rét buốt lắm, con đào gừng làm gì thế? Gió bấc đang hoành hành, khéo nhiễm lạnh lại ốm ra đấy con ơi.

— Con không sao đâu mẹ! — Cậu bé quả quyết kéo tay mẹ — Đàn con nhà Bác Hai và mấy đứa nhỏ đầu xóm đang ho thắt ngực, tím tái hết cả rồi. Tiệm thuốc thì đóng cửa, kho đường của lão Tiền lại tăng giá cắt cổ. Mẹ mau đào gừng giúp con, con biết cách làm dịu cơn ho cho các em!

Nghe nhắc đến cảnh ngặt nghèo của hàng xóm láng giềng, Bàng thị không hỏi thêm lời nào. Nàng vội cầm chiếc cuốc cùn ra góc vườn, bới lớp đất pha cát lạnh ngắt phủ đầy sương muối, lôi lên hai củ gừng sẻ già câng, vỏ sần sùi mang màu vàng thẫm.

Dưới sự chỉ dẫn rành rọt của Hoài Cẩn, Bàng thị đem gừng rửa sạch bùn đất, giữ nguyên cả lớp vỏ mỏng ngoài rồi đặt lên cối đá giã thật nhuyễn. Mùi cay nồng, the buốt đặc trưng của tinh dầu gừng lập tức xộc thẳng lên mũi, át đi cái lạnh giá đang bao trùm gian nhà tranh. Thanh Trúc ngồi bên chõng tre khẽ hắt hơi một cái, rồi tò mò ngẩng mặt lên — Mùi gừng già nồng ấm quá mẹ ơi! Cay xè cả sống mũi nhưng mà thông họng lạ lùng!

Bàng thị lấy mảnh vải màn sạch túm lấy bã gừng giã nát, dùng sức vắt kiệt. Từng giọt nước cốt gừng màu vàng sánh, cay nồng và đặc quánh chảy ròng ròng xuống chiếc bát sành hoa lam sứt mép.

Hoài Cẩn bưng chiếc bát sành chứa đầy nước gừng cay xè đặt ngay ngắn cạnh âu mật mạch nha vàng óng ả vừa nấu đêm qua. Thứ mật ngọt thanh như ngọc hổ phách sóng sánh dưới ánh lửa le lói, đối lập hoàn toàn với bát nước cốt gừng cay nồng bốc khói hăng hắc.

Nhìn chén nước gừng cay xè đặt cạnh thau mật mạch nha sánh vàng, Bàng thị ngập ngừng chưa hiểu con trai định làm phép màu gì giữa lúc ngặt nghèo.