Chương 6: Mẻ Mật Vàng Cứu Mạng

Cơn gió bấc rít gào suốt canh tư rồi cũng chịu chùng xuống khi tiếng gà gáy le te cất lên từ phía bến Vôi. Hơi sương lạnh thấu da thịt luồn qua vách nứa, phả vào gian bếp tối mịt. Hoài Cẩn cựa mình, đôi bàn tay nhỏ nhắn vẫn áp chặt lấy những ngón tay gầy guộc của mẹ. Bàng thị cả đêm chập chờn không dám chợp mắt, vừa nghe tiếng gà đã giật mình chồm dậy, vội vã dùng bùi nhùi nhen đốm lửa từ than ấm vào chiếc đèn dầu lạc.

Bóng lửa vàng vọt bập bùng soi rõ chiếc bồ trấu đặt sát cạnh lò than. Bàng thị đứng sững trước bồ trấu, hai đầu gối run lẩy bẩy không sao bước nổi — Cẩn nhi… trời sáng rồi… Mẹ sợ quá…

Hoài Cẩn bước nhanh tới, nắm lấy vạt áo nâu chắp vá của mẹ, giọng trong trẻo quả quyết — Đừng sợ mẹ ơi! Nếp đã ủ đủ canh giờ rồi, mẹ con mình mở ra xem nhé.

Được lời con giục, Bàng thị hít sâu một hơi, run rẩy vốc từng nắm trấu khô gạt sang hai bên. Đôi bàn tay chai sạn mở từng lớp lá chuối khô xơ xác, rồi nhấc chiếc vỉ buồm đậy trên miệng vò sành. Ngay khoảnh khắc ấy, một làn hơi ấm sực ùa ra, mang theo mùi thơm ngọt dịu, thanh mát lạ lùng lan tỏa khắp gian bếp chật hẹp.

Bàng thị run rẩy ghé chiếc đèn dầu lại gần. Từng hạt xôi nếp trắng ngần đêm qua nay đã ngấu nát hoàn toàn, chìm nghỉm xuống đáy, hóa thành thứ nước cốt vàng óng như mật ong non, sóng sánh lăn tăn.

Bàng thị bàng hoàng thò chiếc muôi gỗ múc một chút nước cốt, đưa lên đầu lưỡi nếm thử. Mắt nàng trợn tròn, cả người khựng lại, rồi hai hàng nước mắt lã chã tuôn rơi trên đôi gò má hốc hác — Ngọt quá… Cẩn nhi ơi, ngọt lịm như mật ong rừng ấy con ạ! Hạt xôi tan hết ra nước rồi, không hề bị chua thiu chút nào cả!

Thanh Trúc ngồi trên chiếc chõng tre cũng mừng rỡ reo lên — Mùi thơm lắm mẹ ơi! Con ngửi thấy mùi ngọt thanh, ngào ngạt hơn cả kẹo bỏng ngày Tết ngoài chợ huyện!

Hoài Cẩn thầm thở phào, khóe môi khẽ cong lên thành nụ cười rạng rỡ. Hạt nếp đã được mộng lúa đánh thức trọn vẹn, chắt ra thứ nước đường tự nhiên hảo hạng nhất. Cậu bé vội giục — Mẹ lấy tấm vải màn sạch vắt lấy nước cốt đi ạ, rồi bắc chảo gang lên bếp nổi lửa ngay kẻo trễ chợ sáng!

Bàng thị như được tiếp thêm luồng sinh khí mới. Nàng thoăn thoắt trải tấm vải màn thô lên miệng chậu sành, múc từng muôi xôi ngấu đổ vào rồi dồn sức vắt kiệt. Dòng nước cốt vàng óng, trong veo róc rách chảy xuống chậu, chỉ để lại phần bã xôi xốp rỗng trắng bệch.

Chiếc chảo gang sứt quai lập tức được đặt lên kiềng ba chân. Ngọn lửa từ những thanh củi gộc bùng cháy l**m quanh đáy chảo, làm thứ nước ngọt ngào sôi lục bục, bốc lên những cột khói trắng phau sực nức gian nhà. Bàng thị cầm chiếc đũa cả to bản khuấy liên tục, vạt áo đẫm mồ hôi dù ngoài trời sương muối vẫn giăng trắng lối.

Nước bốc hơi dần, mặt chảo bắt đầu sủi những bọt bong bóng nhỏ li ti. Đôi mắt mờ đục của Thanh Trúc khẽ lay động theo từng nhịp khói bốc lên. Đôi tai nhỏ của cô bé đón lấy tiếng lục bục ngày một trầm đục, chiếc mũi thanh tú khẽ phập phồng — Mẹ ơi, hạ bớt củi đi mẹ! Mùi khói bắt đầu ngọt gắt rồi, mật sắp chín tới nơi rồi đấy ạ!

Hoài Cẩn gật đầu tán thành, liền cúi xuống rút bớt hai thanh củi gộc ra khỏi lò, chỉ để lại lớp than hồng liu riu sưởi dưới đáy chảo. Nhờ sự nhạy bén của Thanh Trúc, chảo mật không hề bị bén đáy hay khét đắng. Nước đường đặc dần, chuyển sang màu vàng cánh gián óng ả. Bàng thị nhấc chiếc đũa cả lên, một dòng mật quánh dẻo kéo dài thành sợi tơ vàng óng lấp lánh như nắng sớm dệt nên, không hề đứt đoạn.— Được rồi mẹ ơi! Mạch nha chín rồi! — Hoài Cẩn reo to.

Bàng thị vội vã nhấc chảo gang xuống đất, cẩn thận rót dòng mật dẻo thơm vào hai chiếc hũ sành nhỏ đã lau rửa sạch sẽ. Mỗi hũ đầy ắp thứ mật ngọt ngào, ấm sực cả gian nhà tranh. Nàng lấy chiếc khăn vuông buộc túm miệng hũ, đặt vào đôi quang gánh tre mòn vẹt.

— Cẩn nhi ở nhà trông chị, mẹ mang ra ngã ba bến sông bán xem sao! Hôm nay phiên chợ sớm ngày Lập đông, người qua lại đông lắm!

— Con đi với mẹ! — Hoài Cẩn quả quyết bước lại gần — Con xách giùm mẹ mấy chiếc que tre con vừa vót, khách mua nếm thử mới dễ mở lời.

Hai mẹ con vội vã rảo bước trong màn sương giá buốt. Con đường đất ven sông Đáy gió hun hút lạnh, nhưng bên quang gánh của Bàng thị tỏa ra luồng hơi ngọt ngào quyến rũ. Vừa đặt gánh xuống gốc đa đầu chợ, Bàng thị mở nút hũ sành, hương thơm ngào ngạt lập tức bay xa theo làn gió sớm.

Mấy bà, mấy thím đi chợ sớm co ro trong manh áo cộc bỗng khựng lại, hít hà đầy ngạc nhiên — Ôi chao, mùi gì thơm ngọt ấm bụng thế này hả thím Bàng?

— Dạ… là mật mạch nha mẹ con em tự nấu đấy ạ! — Bàng thị bẽn lẽn nhưng giọng rành rọt hơn mọi ngày — Các bác nếm thử một chút cho ấm cổ họng ngày rét!

Hoài Cẩn nhanh nhảu dùng que tre chấm một giọt mật vàng óng, đưa mời bà cụ bán rau ngồi cạnh. Giọt mật dẻo quánh tan trên đầu lưỡi, vị ngọt thanh khiết thấm đượm cổ họng khiến bà cụ tròn xoe mắt — Ngọt thanh quá thím ơi! Không khé cổ như đường mía đen đầu gọng đâu! Cho tôi mua một bát con về cho lũ trẻ ở nhà chấm bánh khoai!

Tiếng lành đồn xa giữa buổi sớm đói rét. Người ta xúm lại quanh gánh hàng của mẹ con Bàng thị ngày một đông. Ai nấy đều tấm tắc khen ngợi thứ mật vàng óng thơm lành chưa từng thấy. Chỉ trong nửa tuần hương, hai hũ sành đã cạn veo đáy. Những đồng tiền kẽm kêu leng keng rơi vào chiếc túi vải thô của Bàng thị. Đếm đi đếm lại, vừa vặn tròn một quan tiền kẽm nặng trịch xâu thành chuỗi dài.

Khi hai mẹ con vừa hối hả về tới cổng liếp nhà tranh, một bóng người to béo đã lừng lững đứng chắn giữa ngõ. Tiền Bá Hưng khoác chiếc áo lụa gạch non bóng lộn, tay lần tràng hạt bồ đề lách cách, phía sau là hai tên tuần đinh mặt mũi bặm trợn vác gậy gộc.

Nhìn thấy mẹ con Bàng thị, gã phú thương cười khẩy the thé, giọng điệu trịch thượng vang khắp xóm bãi — Con mẹ góa Bàng thị kia! Hôm nay đúng tiết Lập đông rồi đấy! Mau nôn một quan tiền lãi ra đây, bằng không thì dọn sạch đồ đạc xéo khỏi xóm Bến Vôi ngay tức khắc, để ta cho người dỡ gian nhà này cấn nợ!

Mấy người hàng xóm quanh đó ái ngại nép sau rào thưa dòm sang. Bàng thị siết chặt bàn tay Hoài Cẩn, ngẩng cao đầu bước tới trước mặt gã chủ nợ. Nàng thọc tay vào túi vải, rút ra chuỗi tiền kẽm sáng loáng, đặt mạnh xuống chiếc chõng tre trước hiên — Ông Tiền! Đây là đủ một quan tiền kẽm tiền lãi kỳ đầu cho món nợ của nhà tôi. Mời ông đếm cho rõ, rồi giữ đúng hương ước làng, không được đụng vào một cọng tranh vách đất của mẹ con tôi!

Tiền Bá Hưng trố mắt nhìn xâu tiền kẽm nặng trịch, bàn tay lần tràng hạt khựng lại giữa không trung. Gã không tài nào tin nổi một người đàn bà góa kiệt quệ lại có thể đào đâu ra một quan tiền ngay trong sáng nay. Hai tên tuần đinh ngơ ngác nhìn nhau rồi nhìn chủ.

Cầm một quan tiền kẽm trong tay mà không tịch biên được nhà đất, Tiền Bá Hưng nghiến răng ken két, quắc mắt nhìn xoáy vào gian bếp còn vương mùi mật ngọt.