Chương 3: Nhờ Cậy Bác Cối Xay

Bờ sông Đáy vẫn cuồn cuộn sóng đỏ, gió bấc thổi rát từng mảng da gà non nớt trên cánh tay Hoài Cẩn. Đôi bàn tay run lẩy bẩy của Bàng thị khẽ siết chặt vai con trai, hơi ấm nhỏ nhoi phả ra từ cơ thể bé bỏng kéo nàng lùi lại nửa bước khỏi mép nước sâu hoắm. Nàng run giọng, nước mắt tuôn rơi trên gò má xám ngắt — Con… con nói thật sao Cẩn nhi? Thóc mọc mầm ngậm độc khí… thật sự có thể cứu được mái nhà này ư?

— Thật mà mẹ! Ông tiên đã dặn con kỹ lắm rồi, mầm lúa ngọt như mật mía, không hề có độc! — Hoài Cẩn gật đầu dứt khoát, hai tay kéo mẹ đứng dậy khỏi vạt cỏ gấu ướt đẫm — Giờ mình mau về với chị Trúc đi mẹ, gió lạnh lắm, chị đang ngã ngoài sân kìa!

Nghe nhắc đến con gái mù lòa đang chới với một mình nơi sân đất, bản năng người mẹ bừng tỉnh át đi nỗi tuyệt vọng. Bàng thị cuống quýt quệt ngang dòng lệ, vội vã bế thốc Hoài Cẩn chạy ngược về phía rào thưa.

Trong khoảng sân hẹp, Thanh Trúc đang ngồi bệt dưới đất, hai bàn tay gầy guộc run rẩy quờ quạng quanh đống thóc mọc mầm lấm lem bùn đất. Nghe tiếng bước chân lẹp xẹp của mẹ và em trai, cô bé nghẹn ngào gọi to — Mẹ ơi! Cẩn nhi ơi! Mẹ đừng bỏ chúng con mà…

— Mẹ đây, mẹ về với hai chị em rồi! — Bàng thị quỳ xuống ôm ghì lấy con gái vào lòng, nghẹn ngào vỗ về tấm lưng mảnh khảnh.

Hoài Cẩn thở phào một hơi nhẹ nhõm. Cậu lôi chiếc mẹt rách nép bên hiên ra giữa sân, rồi ngồi thụp xuống bên đống thóc. Đôi bàn tay nhỏ xíu thoăn thoắt nhặt từng vốc thóc mộng ẩm ướt trút vào lòng mẹt — Chị Trúc, chị giúp em nhặt thóc nhé. Mầm lúa này quý lắm, không được để dập nát đâu.

Thanh Trúc sụt sịt gật đầu, đưa hai bàn tay nhỏ lần theo mép mẹt. Cô bé tỉ mẩn nhặt từng hạt thóc đã nhú lên những sợi mầm trắng nõn dài chừng nửa đốt ngón tay, rễ con đan vào nhau thành từng búi xốp mềm. Đưa một vốc mộng lúa lên sát mũi, Thanh Trúc khẽ thốt lên — Lạ thật đấy Cẩn nhi… Mọi người bảo thóc mộng hôi hám tanh nồng mùi chướng khí, sao chị chỉ ngửi thấy mùi thanh mát, thoang thoảng vị ngọt non như ngọn cỏ đẫm sương thế này?

— Vì đó là vị ngọt trời giấu trong mầm hạt lúa đấy chị. — Hoài Cẩn mỉm cười thì thào, cẩn thận gỡ từng chùm rễ trắng không để dập gãy — Thứ rễ mầm này mang vị thanh khiết nhất của đất trời, nếu đem phơi vừa độ hanh rồi giã nhỏ, ủ với nếp sẽ chắt ra giọt mật vàng óng, ngọt lịm hơn cả đường mía thô ngoài chợ huyện.

Nhìn hai đứa con thơ cặm cụi gom từng hạt thóc hư hại với ánh mắt lấp lánh niềm tin, cõi lòng tan nát của Bàng thị như được rót vào một luồng sinh khí mới. Nàng xốc lại vạt áo nâu rách, cầm chiếc chổi đót quét gọn những hạt thóc vương vãi, giọng nghẹn lại nhưng đã bớt run rẩy — Nhưng Cẩn nhi ơi, sân nhà mình rợp bóng tre lại ẩm ướt thế này, sương muối buốt giá làm sao hong khô mộng lúa được? Để ướt thế này e rằng đến chiều là thối ủng mất thôi.

Hoài Cẩn ngẩng đầu nhìn về phía hàng rào dâm bụt bên cạnh. Cậu lập tức chỉ tay sang ngôi nhà ba gian lợp ngói kiên cố sát vách — Mẹ dắt con sang nhà bác Hai cối xay đi! Sân gạch nhà bác Hai rộng rãi, lại đón trọn chút nắng hanh hiếm hoi lúc đứng bóng. Mình sang mượn khoảnh sân phơi nhờ thóc mộng mẹ ạ.

Bàng thị thoáng chần chừ, ngón tay bối rối vân vê gấu áo chắp vá. Xưa nay xóm Bến Vôi ai cũng kiêng kỵ thóc mộng, mang thứ của nợ xui xẻo này sang sân gạch nhà người ta, liệu có bị xua đuổi mắng mỏ hay không? Nhưng nhìn nét mặt kiên định của con trai và nghĩ đến món nợ một quan tiền cận kề tiết Lập đông, nàng nghiến răng, gật đầu đánh liều.

Bàng thị bưng chiếc mẹt đầy ắp mộng lúa trắng muốt, một tay dắt Hoài Cẩn bước sang con ngõ đất dẫn vào sân nhà bác Hai.Trước gian chái lợp ngói âm dương, bác Hai cối xay đang c** tr*n trùng trục, phô tấm lưng vạm vỡ sạm màu đồng hun. Bác đang dùng chiếc búa sắt nêm lại then gỗ cho chiếc cối xay đá to tướng đặt giữa hiên. Thấy bóng dáng mẹ con Bàng thị rụt rè đứng bên rặng cúc tần, bác Hai dừng tay búa, cất giọng oang oang — Thím Bàng đấy à? Thằng Cẩn đỡ sốt chưa? Vừa nãy tôi nghe bên cổng nhà thím có tiếng chó cắn ran cả ngõ, lại có giọng the thé của lão Tiền tiệm cầm đồ, định chạy sang thì lão đã nghênh ngang đi mất. Có chuyện gì thế thím?

Bàng thị ấp úng, bước chân ngập ngừng bước lên thềm gạch — Dạ… bác Hai… Tiền Bá Hưng ép mẹ con em đúng tiết Lập đông phải nộp đủ một quan tiền lãi, nếu không gã sẽ tịch biên mái nhà tranh…

Nói đoạn, nàng run rẩy đặt chiếc mẹt rách chứa mộng lúa xuống góc sân gạch, cúi đầu lí nhí — Em đường cùng quá… Cháu Cẩn bảo mầm lúa này phơi khô có thể dùng được. Em đánh bạo sang xin bác cho mẹ con em mượn khoảnh sân gạch hong nhờ chút nắng hanh buổi trưa…

Bác Hai trố mắt nhìn chiếc mẹt đầy mầm trắng, cây búa sắt trên tay suýt rơi xuống đất. Bác giật thót, bước giật lùi lại một bước, xua tay lia lịa — Ôi rụng rời chân tay chưa! Thím Bàng ơi là thím Bàng, thím quẫn trí rồi hay sao mà đi tha thứ của nợ này vào sân nhà tôi? Thóc mộng ngậm khí độc mùa lạnh, trâu bò ăn vào còn sình bụng chết đứng, người ăn vào thì rách ruột chứ sống sao nổi! Thím không vứt mau xuống sông Đáy, lại còn tính giữ lại làm gì cho rước họa vào thân?

Nghe bác Hai lớn tiếng quở trách, Bàng thị tái mặt, run rẩy toan cúi xuống bưng mẹt thóc tháo lui. Nhưng Hoài Cẩn đã nhanh nhẹn bước lên phía trước một bước, khoanh tròn hai tay lễ phép trước ngực, giọng nói non nớt cất lên rành rọt, đĩnh đạc — Bác Hai ơi, bác đừng mắng mẹ cháu tội nghiệp! Mộng lúa này không có độc đâu bác ạ. Bác xem, mầm lúa nhú trắng muốt, rễ non sạch bong, mùi thơm ngọt thanh như cốm nếp chứ không hề có mùi ẩm thối. Đêm qua cháu sốt mê man, được ông tiên râu trắng mách nước rằng mầm lúa chính là vị thuốc ngọt trời ban, phơi khô xay nhuyễn nấu với nếp sẽ ra mật thơm lành. Nhà cháu chỉ còn năm ngày nữa là bị đuổi ra đường, đây là đường sống duy nhất của mẹ con cháu rồi bác ơi!

Bác Hai sững người, nhìn chằm chằm vào khuôn mặt nhỏ thó của đứa trẻ lên năm. Cặp mắt đen láy của Hoài Cẩn sáng quắc, trong veo và kiên định đến lạ thường, hoàn toàn không có vẻ gì là nói bừa hoang tưởng. Bác Hai nhìn sang Bàng thị đang cúi gằm mặt khóc thầm, manh áo nâu vá chằng vá đụp run rẩy trong gió bấc, rồi lại nghĩ đến hai đứa trẻ côi cút mất cha.

Lồng ngực vạm vỡ của người đàn ông xóm bãi khẽ phập phồng. Bác Hai thở hắt ra một hơi dài, vỗ mạnh bàn tay thô ráp đầy vết chai sạn lên đùi đánh "bốp" — Rõ thật là khổ! Thằng bé con nói chí phải, con người ta đến bước đường cùng thì cục đất ném đi cũng phải nhặt lại mà cắn. Thôi được rồi! Thím cứ để mẹt thóc ở góc sân đằng kia. Sân gạch này của tôi, ai dám bảo xúi quẩy thì bước qua xác thằng Hai này!

— Đội ơn bác Hai… Ơn này mẹ con em ghi lòng tạc dạ… — Bàng thị nghẹn ngào chắp tay vái tạ.

Dưới sự chỉ dẫn khéo léo của Hoài Cẩn, Bàng thị nhẹ tay tãi mỏng từng lớp mộng lúa trải đều trên mặt mẹt tre. Cậu bé dặn mẹ không được dùng tay vò mạnh kẻo gãy mầm non, chỉ rải thật thưa để gió bấc hong ráo hết hơi sương ẩm ướt, đón lấy chút hanh vàng yếu ớt của mặt trời vừa ló rạng qua tầng mây xám xịt. Chẳng mấy chốc, những sợi mầm trắng dần se lại, hạt thóc khô ráo bốc lên mùi ngai ngái ngọt ngào dễ chịu.

Thế nhưng, giữa lúc mầm thóc vừa bắt đầu ráo sương trên chiếc mẹt rách, từ ngoài con ngõ dẫn ra bến Vôi bỗng rộ lên tiếng bước chân rầm rì cùng những giọng xì xào chỉ trỏ đầy vẻ mai mỉa, the the vang vào sân gạch — Khiếp chưa kìa! Con mẹ góa Bàng thị quẫn quá hóa rồ rồi, đem cái thứ thóc mộng chết người ấy sang phơi đầy sân nhà chú Hai kìa!

Tiếng bĩu môi cười cợt the thé xé toạc bầu không khí yên bình, làm nụ cười vừa hé trên môi Bàng thị lập tức đông cứng lại, lồng ngực nàng thót lên một cơn kinh hoàng.