Chương 22: Tĩnh Lặng Bên Lò Mật

Hoài Cẩn vội vàng nhón gót, khép hờ cánh liếp buồng trong để giữ kín gió cho chị gái, rồi bước nhanh ra mép sân đất. Tiếng khóc than thảm thiết ngoài con ngõ ven sông mỗi lúc một dồn dập, lẫn trong tiếng quát tháo của cánh tuần đinh huyện lỵ. Vừa lúc ấy, Bác Hai cối xay vác chiếc đòn gánh bước xăm xăm vào cổng, gương mặt sạm nắng còn vương nét cười hả hê.

Thấy Hoài Cẩn và Bàng thị ngơ ngác nhìn ra, Bác Hai hạ đòn gánh xuống đất, hạ giọng nói nhỏ — Đừng lo, không phải chuyện của xóm mình đâu thím Bàng ạ! Là nhà lão Tiền Bá Hưng bị chủ nợ trên huyện kéo người về siết nợ đấy!

Bàng thị giật mình khẽ thốt lên — Ông Tiền ư bác? Chẳng phải cơ nghiệp nhà ông ấy bề thế nhất làng Cổ Mộc sao?

— Bề thế gì cái thói đục khoét, đầu cơ trục lợi! — Bác Hai gạt tay, giọng oang oang nhưng kịp ghìm lại — Mấy bồ đường mía đen lão ém trong kho ẩm mốc rữa nát bốc mùi thối lùm xùm mấy hôm nay, quan trên huyện bắt phải đào hố chôn sâu dưới bãi cát để tránh dịch khí. Tiền nợ tiền thóc của lái buôn lớn đến kỳ hạn, lão không xoay xở đâu ra bạc trắng. Người ta vừa ùa vào niêm phong kho gạo, dắt hết trâu bò cấn nợ. Lão Tiền quỳ rạp giữa đường đất mà van lạy khóc lóc, tóc tai rũ rượi như kẻ mất hồn, chẳng còn chút oai phong hách dịch của kẻ siết nhà khi trước!

Hoài Cẩn đứng bên hiên, đưa mắt nhìn dải sương mù đang bảng lảng trên bến sông. Kẻ từng vung tràng hạt, ép mẹ con cậu đến bước đường cùng nay đã tự chuốc lấy quả báo từ lòng tham vô đáy. Cậu bé năm tuổi kéo nhẹ vạt áo nâu của mẹ, khẽ bảo — Chuyện nhà người ta đã có lệ làng phân xử, mẹ con mình chớ bận tâm. Giờ việc lớn nhất của nhà ta là chăm sóc chị Trúc cho tròn bảy ngày tĩnh dưỡng mẹ ạ.

Bàng thị gật đầu, ánh mắt dịu lại chứa chan niềm tin cậy. Nàng cài chặt then cổng tre, quay lưng lại với những thị phi trần thế để bước vào gian bếp nhỏ.

Trong gian buồng được che rèm kín gió, ánh sáng chỉ le lói đủ thấy đường đi. Hoài Cẩn cẩn thận bưng vào chiếc bát sành đựng cháo gạo tẻ nấu cùng hạt sen khô bở tơi. Cậu bé múc một thìa nhỏ mật mạch nha ấm màu hổ phách, nhẹ nhàng khuấy đều vào bát cháo. Vị ngọt thanh tao quyện cùng mùi thơm bùi của hạt sen lan tỏa ấm áp khắp gian phòng.

Hoài Cẩn ngồi xuống mép chõng tre, đỡ lấy bờ vai chị — Chị Trúc ơi, em thổi cháo nguội bớt rồi, chị ăn vài thìa cho ấm tỳ vị nhé.

Thanh Trúc trên mắt vẫn quấn dải lụa trắng tinh tẩm thuốc thơm, khẽ hé môi đón lấy từng thìa cháo nhỏ. Đôi môi cô bé đã bớt tái nhợt, hé nở nụ cười trong trẻo — Cháo ngọt dịu và thơm quá Cẩn nhi à. Ăn đến đâu, bụng chị ấm dần đến đấy.

Vừa nuốt xong ngụm cháo, đôi tai nhỏ nhắn của cô bé bỗng khẽ động đậy. Thanh Trúc nghiêng đầu hướng về phía vách bếp đất, nơi thím Ba và mấy người phụ nữ trong xóm đang đỏ lửa sên mẻ kẹo mạch nha dược thiện mới. Cô bé khẽ hít sâu một hơi qua cánh mũi, rồi cất giọng nhắc nhỏ — Em Cẩn ơi, ra bảo thím Ba rút bớt củi gộc đi nhé. Mùi mật bốc lên bắt đầu có ngọn khói già rồi, để lửa to nữa là khét mẻ kẹo đấy.

Hoài Cẩn lập tức chạy ra bếp truyền lời. Thím Ba vội vàng rút bớt hai thanh củi gộc đượm than, thán phục tấm tắc — Cha bố cô bé, mắt quấn dải lụa kín mít mà cái mũi còn tinh tường hơn cả thợ cả! Đúng là trời lấy đi đôi mắt thì lại ban cho cái khiếu trời cho!Đến đầu giờ chiều, khi Thanh Trúc đã ngủ say giấc nồng sau bát thuốc thảo dược bổ tỳ vị, Hoài Cẩn cùng mẹ gói ghém một gói kẹo mạch nha hảo hạng nấu từ mầm lúa ngọc vàng óng, buộc lạt giang cẩn thận, kèm theo gói trà ướp hoa sen mang sang nhà Ông giáo Phan ở xóm trên.

Gian nhà ngói ba gian của Cụ giáo Phan nép dưới bóng hàng cau già thanh tịnh. Thấy mẹ con Bàng thị bước vào sân, cụ giáo đặt cuốn sách chữ nho xuống chiếc chõng tre trước hiên, mỉm cười đôn hậu.

Bàng thị cung kính đặt gói kẹo và trà sen lên bàn trà, dắt Hoài Cẩn dập đầu vái tạ — Thưa cụ giáo, nếu không nhờ uy đức của cụ đứng ra phân xử lẽ phải nơi đình trung, lại bắc cầu mời được danh y Tuệ Tĩnh y gia về chữa mắt cho cháu Trúc, mẹ con cháu chắc đã tan đàn xẻ nghé. Chút kẹo mầm lúa tinh khiết nhà tự tay nấu, mẹ con cháu xin dâng lên tạ ơn cụ.

Cụ giáo Phan đỡ hai mẹ con đứng dậy, ánh mắt chan chứa vẻ hiền từ — Thím Bàng và cháu Cẩn mau đứng lên. Lão chỉ làm trọn phận sự của người biết chút chữ nghĩa thánh hiền trước cảnh bất công. Đôi mắt con bé Trúc được cứu là nhờ phúc đức và sự tần tảo của thím, nhờ trí tuệ sáng láng hiếu thảo của cháu Cẩn này đây.

Cụ nhấp một ngụm trà sen ấm, nếm thử mẩu kẹo mạch nha giòn tan nơi đầu lưỡi rồi gật gù khen ngợi — Vị ngọt thanh tao, tính ấm nhuận phế, không gắt như mật mía. Thím Bàng phải nhớ kỹ lời lão: nghề làm kẹo của xóm Bến Vôi ta nay đã được người phương xa biết đến, điều cốt tử là phải giữ trọn chữ tín và cái tâm thanh sạch. Đừng vì chút lợi nhỏ mà làm ẩu, phụ lòng tin của người đời.

— Dạ, lời cụ dạy chúng cháu xin ghi lòng tạc dạ! — Bàng thị chắp tay thưa gửi rành rẽ.

Trở về mái nhà tranh khi bóng chiều đã ngả dài trên bãi sông, Bàng thị ngồi bên bàn con, đổ số tiền kẽm và bạc nén sau chuyến giao hàng cho thương thuyền họ Trần ra đếm lại. Tiền công trả cho bà con xóm bãi đã xong xuôi, tiền thuốc thang cho Thanh Trúc cũng đã thanh toán đủ, trong đãy vải vẫn còn lại hai thỏi bạc trắng và mấy xâu tiền kẽm nặng trịch.

Nhìn những giọt sương muối rỏ tong tòng qua kẽ mái tranh mục nát xuống góc bếp, Bàng thị khẽ thở dài, rồi ngước nhìn Hoài Cẩn — Cẩn nhi, số bạc này là mồ hôi nước mắt của cả nhà mình. Mẹ tính trích ra một thỏi bạc cùng mấy xâu tiền kẽm, sang lò gốm bên kia sông đặt mua mấy trăm viên ngói đỏ. Trước khi đón năm mới, nhà mình phải dỡ bỏ mái tranh rách nát này, lợp mái ngói cho vững chãi để chị con có chỗ ở sáng sủa, không còn phải chịu dột nát mỗi khi mưa gió nữa. Con thấy thế nào?

Hoài Cẩn mỉm cười rạng rỡ, hai tay ôm lấy cánh tay gầy của mẹ — Mẹ tính chu toàn lắm ạ! Mái ngói đỏ che mưa chắn gió, gian bếp đỏ lửa thì lò kẹo của nhà mình mới ấm cúng, vững vàng được lâu dài mẹ ơi.

Thời gian êm đềm trôi qua bên tiếng mật sôi râm ran của những nồi đường ấm áp. Gian buồng nhỏ luôn được giữ kín gió, thoang thoảng mùi thuốc bắc và hương ngải cứu thanh sạch.

Đêm ngày thứ sáu trôi qua trong nỗi bồn chồn, hồi hộp đến nghẹt thở của cả ba mẹ con. Hoài Cẩn nằm bên chị gái, thỉnh thoảng lại đưa bàn tay nhỏ nắm lấy những ngón tay ấm áp của Thanh Trúc, thầm đếm từng canh giờ trôi qua trong bóng tối mịt mùng.

Gà gáy le te gọi sáng, lớp sương sớm trên ngọn tre dần tan đi dưới những tia nắng hanh vàng dịu nhẹ của buổi sớm mai. Thời khắc bảy ngày bảy đêm tĩnh dưỡng cuối cùng đã điểm.

Từ phía đầu ngõ đất rộn lên tiếng bước chân quen thuộc. Hoài Cẩn vội chạy ra hiên, đôi mắt sáng bừng lên khi trông thấy tà áo the đen của Cụ giáo Phan đi cạnh bóng áo chàm đĩnh đạc của lão danh y Tuệ Tĩnh y gia. Vị danh y mang theo chiếc tráp thuốc gỗ mun, từng bước thong thả mà vững chãi tiến vào sân nhà, hướng thẳng về phía gian buồng nhỏ.