Chương 17: Đoàn Thuyền Bên Bến Sông

Gương mặt phì nộn của Tiền Bá Hưng ghé sát đến mức Hoài Cẩn ngửi thấy rõ mùi rượu nếp chua nồng phả ra từ kẽ răng gã. Cậu bé cảm nhận được bờ vai mẹ đang khẽ run lên bần bật, nhưng đôi bàn tay thô ráp của nàng vẫn ghì chặt lấy con trai, không hề lùi bước nửa phân.

Hoài Cẩn ngẩng đầu, ánh mắt trong veo mà điềm tĩnh nhìn thẳng vào đôi mắt ti hí vằn đỏ của gã chủ nợ. Cậu bé cất giọng rành rọt, non nớt nhưng cứng cỏi — Thưa ông Tiền, khế ước ghi rõ tiết Đông chí mới đến hạn nộp bạc gốc. Mẹ cháu trước nay chưa từng sai hẹn, đến ngày đó ắt sẽ trả đủ cho ông.

Tiền Bá Hưng khinh khỉnh hừ lạnh một tiếng qua mũi, quất mạnh vạt áo lụa bóng lộn rồi quay ngoắt người, hấp tấp lủi ra khỏi cổng đình cùng gã đầu sỏ phường buôn đường mía. Bóng hai kẻ gian thương vừa khuất sau rặng xoan, Bác Hai cối xay liền vung chiếc đòn gánh tre lên không trung, cất tiếng cười vang rền — Mặc xác con hùm xám ấy dọa dẫm! Đi thôi thím Bàng, làng nước đã mở mày mở mặt cho xóm bãi mình rồi!

Bà con xóm Bến Vôi tíu tít quây quanh mẹ con Bàng thị. Người đỡ chiếc làn cói đựng ống kẹo, kẻ xách hộ bát nước cốt mộng lúa, ai nấy đều hân hoan rảo bước trên con đường đê lộng gió. Nắng hanh nhạt nhòa rải một lớp vàng mỏng manh lên bãi ngô xơ xác, xua bớt cái giá buốt của đợt sương muối cuối năm.

Vừa bước xuống con dốc đất dẫn về bến bãi làng Cổ Mộc, Hoài Cẩn bỗng khựng lại. Đôi mắt tròn xoe của cậu bé mở lớn trước cảnh tượng náo nhiệt lạ thường nơi khúc sông Đáy phẳng lặng. Ba chiếc thuyền buôn lòng sâu sừng sững gác mũi vào triền cát, dây neo buộc chặt vào những gốc dừa nước cổ thụ. Những cánh buồm vải nâu căng phồng đón gió từ hạ lưu ngược lên, trên đỉnh cột buồm cao vút phần phật tung bay lá cờ hiệu hình thoi thêu nổi đóa hoa sen cùng bốn chữ son “Tuệ Tĩnh y gia”.

Chính là đoàn thuyền chở danh y và dược liệu quý mà cậu từng nghe ngóng được!

Lúc này, từ bờ sông thoang thoảng bay lên mùi thuốc bắc ngai ngái, nhưng ngọn gió bấc từ mé xóm bãi thổi tạt sang lại mang theo một làn hương hoàn toàn khác biệt. Đó là mùi mạch nha đang đun dở từ bếp nhà thím Ba và bác Bảy ở sát mé sông — thơm ngọt dịu dàng, quyện chặt với vị cay nồng ấm sực của gừng già giã nhuyễn.

Trên boong chiếc thuyền buôn đi đầu, một bóng người trung niên mặc áo the xanh thẫm, đầu đội khăn xếp ngay ngắn bỗng ngừng tay kiểm sổ. Ông ta hít sâu một hơi, vẻ mặt ngạc nhiên tột độ rồi nhanh chóng bước xuống cầu ván bắc lên bến cát. Theo sau là hai gia đinh vạm vỡ mang hòm gỗ.

Người đàn ông bước nhanh về phía đám đông xóm bãi, ánh mắt dừng lại ở chiếc làn cói trên tay Bàng thị và hương thơm ngào ngạt tỏa ra từ ống nứa kẹo mở nút lá chuối. Ông ta chắp tay thi lễ, giọng nói sang sảng, ấm áp mang âm sắc kinh kỳ — Kính chào chư vị xóm bãi! Ta họ Trần, là chủ đoàn thương thuyền chở hàng tết và dược liệu của Tuệ Tĩnh đường xuôi ngược nam bắc. Vừa cập bến Cổ Mộc nghỉ chân, ta ngửi thấy mùi hương ngọt lành ấm áp lạ kỳ này, không biết quý thôn đang nấu thức mật quý gì vậy?

Bàng thị thoáng chút rụt rè trước phong thái sang trọng của thương nhân phố thị, vội nép mình đáp lễ — Dạ… thưa ngài, mẹ con tôi và bà con xóm bến chỉ nấu kẹo mộng lúa với gừng sẻ cho ấm bụng mùa đông, chẳng dám nhận là mật quý đâu ạ.

Hoài Cẩn đứng bên cạnh liền nhanh nhẹn đỡ lời cho mẹ. Cậu bé cúi đầu chào cung kính — Thưa bác Trần, đây là kẹo mạch nha gừng già do mẹ cháu tự tay quấy mật. Mộng lúa hứng nắng hanh, quyện với nếp cái hoa vàng và gừng sẻ đất bãi. Nếu bác không chê, cháu kính mời bác nếm thử một chút cho ấm lòng đường xa ạ.

Nhìn đứa trẻ lên năm khôi ngô, ăn nói gãy gọn lễ phép, ông Trần lộ rõ vẻ thích thú. Ông nhận lấy chiếc que tre nhỏ từ tay Bàng thị, khẽ chấm vào ống nứa. Thứ mật vàng óng ả kéo thành một sợi tơ óng ánh dưới nắng hanh, dẻo quánh mà trong suốt tựa như một dải hổ phách non, không hề có chút cặn bẩn hay sạn trấu.Chủ thuyền đưa que kẹo lên miệng. Đôi mày rậm của ông thoạt đầu khẽ nhướng lên, rồi giãn ra thành một nụ cười rạng rỡ đầy thán phục — Tuyệt hảo! Vị ngọt thanh tao tan chầm chậm nơi đầu lưỡi, không hề khé cổ như đường phèn hay chát đắng như đường mía đen mạn ngược. Lại thêm vị cay ấm của gừng sẻ thấm sâu xuống tỳ vị, vừa nuốt xong đã thấy ngực bụng ấm sực, khí lạnh buốt giá tiêu tán hết!

Ông quay sang nhìn đoàn thuyền đang nhấp nhô trên sóng nước, giọng đầy cảm thán — Đoàn thuyền của ta có hơn bốn mươi thủy thủ và người làm, ngày đêm dầm mình giữa gió rét sông sâu, chứng ho khan tắc họng tái phát liên miên. Bấy lâu nay ta phải mua đường đen thô trên huyện lỵ với giá cắt cổ mà chất lượng lại khét lẹt. Thức kẹo mộng lúa này chính là vị thuốc bồi bổ, trừ hàn quý giá cho chuyến đi đường dài, lại là quà tết thanh nhã vô cùng!

Nghe thương nhân ngợi khen, Bác Hai cối xay đứng bên cạnh không kìm được tự hào, cười rộ lên — Ngài quả là người sành sỏi! Kẹo mộng lúa xóm Bến Vôi chúng tôi vừa được cụ giáo Phan trong đình làng khen ngợi, còn chứng minh trong sách thuốc cổ đấy ngài ạ!

Chủ thuyền họ Trần gật đầu lia lịa, ánh mắt sáng rực vẻ quyết đoán của một nhà buôn lớn. Ông nhìn Bàng thị, cất giọng dứt khoát — Thím Bàng, ta muốn đặt mua trọn gói toàn bộ số kẹo mạch nha gừng mà xóm bãi các người có thể nấu được trong ba ngày tới để chất đầy hai khoang thuyền hàng tết. Cứ mỗi ống nứa kẹo đóng nút lá chuối tề chỉnh thế này, ta trả đúng giá ba mươi đồng tiền kẽm. Các người gom được bao nhiêu, ta nhận hết bấy nhiêu!

Bàng thị sững sờ, tưởng như mình nghe nhầm. Ba mươi đồng một ống nứa, lại bao tiêu toàn bộ! Cả xóm Bến Vôi có thể dốc sức làm ngày làm đêm ra hàng trăm ống kẹo!

Không để người phụ nữ nghèo phải bối rối, ông Trần phất tay ra hiệu cho gia đinh mang hòm gỗ lại gần. Ông mở nắp tráp, lấy ra bốn thỏi bạc trắng lấp lánh, mỗi thỏi nặng đúng một lượng, thành cạnh vuông vức, sáng choang dưới ánh mặt trời rực rỡ.

Ông kính cẩn đặt bốn thỏi bạc vào hai bàn tay chai sần đang run rẩy của Bàng thị — Đây là bốn lượng bạc trắng ta đặt cọc trước cho ba ngày công tới. Nếu ba ngày sau giao đủ số kẹo hảo hạng đúng như mẩu này, ta sẽ thanh toán nốt phần còn lại bằng tiền đồng sòng phẳng, và sang xuân sẽ ký giao ước thu mua lâu dài cho hiệu thuốc Tuệ Tĩnh đường!

Bà con xóm bãi đứng xung quanh ồ lên một tiếng kinh ngạc xen lẫn vỡ òa sung sướng. Bác Hai cối xay mắt đỏ hoe, vội giục thím Ba và bác Bảy chạy mau về xóm nổi lửa thêm cối.

Bàng thị ôm chặt bốn thỏi bạc vào ngực, nước mắt trào ra lã chã ướt đẫm hai gò má hốc hác. Nàng nhìn con trai út với sự hàm ơn vô hạn.

Hoài Cẩn nhẹ nhàng áp bàn tay nhỏ nhắn của mình lên mu bàn tay lạnh ngắt của mẹ. Cậu khẽ sờ vào những thỏi bạc mát rượi, phẳng phiu nằm ngay ngắn trong vạt áo nâu. Trong đầu cậu bé năm tuổi, những con số kiếp trước và kiếp này nhanh chóng khớp nối lại với nhau thật rõ ràng: bốn lượng bạc trắng vừa nhận, cộng với một lượng bạc lẻ cùng xâu tiền kẽm bán ở chợ Huyện đang giấu kín dưới chân cột vách đất, gia đình đã gom đủ trọn vẹn năm lượng bạc nợ gốc.

Đến tiết Đông chí vẫn còn những bốn ngày thong thả. Cái bẫy siết nhà cướp đất bãi của Tiền Bá Hưng đã hoàn toàn vỡ vụn. Cái bẫy siết nhà cướp đất bãi của Tiền Bá Hưng đã hoàn toàn vỡ vụn.