Chương 11: Gậy Sắt Nơi Chợ Huyện

Gã đi đầu có vết sẹo dài vắt ngang gò má, chiếc gậy sắt trên tay gã vung lên vun vút, xé toạc màn sương buốt lạnh rồi giáng thẳng xuống chiếc sọt nứa đựng kẹo đang đặt trên manh chiếu rách. Hắn trợn trừng đôi mắt vằn đỏ, gầm lên the thé: — Quân gian dối ở xóm nào dám mò lên đây cướp mối? Chỗ này là địa phận phường buôn đường mía nộp tiền xâu cho quan nha, chúng mày lấy quyền gì tự tiện bày hàng? Mau dẹp ngay thứ nước độc mốc meo này đi, không tao đập nát gánh thành củi vụn!

Bàng thị giật mình hoảng hốt, theo bản năng lập tức quỳ sụp xuống, hai cánh tay gầy ôm chặt lấy Hoài Cẩn giấu vào sau lưng mình, cả người run lên bần bật.

Chưa đợi chiếc gậy sắt chạm tới mép bồ, một tiếng vút khô khốc vang lên. Cây đòn gánh tre đực lên nước bóng loáng của Bác Hai cối xay đã quét ngang giữa không trung, chặn đứng đường gậy sắt bằng một tiếng "keng" chát chúa tóe lửa. Cổ tay gã mặt sẹo tê rần, gậy sắt suýt văng khỏi tầm nắm, buộc hắn phải lùi lại hai bước loạng choạng.

Bác Hai đứng sừng sững chắn trước mẹ con Bàng thị, hai chân dang rộng như hai cột đình, lồng ngực vạm vỡ phập phồng sau lớp áo cộc nâu. Bác gằn giọng, tiếng vang như sấm dậy: — Lũ chúng mày mở mắt to ra mà nhìn! Bác Hai này quanh năm đẩy cối xay đá ở bến sông, chưa từng biết sợ quân ức h**p kẻ cô thế bao giờ. Bãi đất dưới gốc đa là đất chung của chợ Huyện, quan trên chưa cấm người nghèo ngồi bán mớ rau củ khoai, lũ chúng mày lấy quyền gì vung gậy dọa người?

Hai tên đàn em phía sau thấy khí thế rắn rỏi, gân guốc của người thợ xay gạo thì thoáng chùn bước, liếc nhìn nhau đầy e dè. Tên mặt sẹo nghiến răng ken két, nhưng nhìn thanh đòn gánh tre già cong vút lăm lăm thế thủ trên tay Bác Hai, hắn không dám manh động xông bừa. Thay vào đó, hắn chĩa mũi gậy sắt về phía manh chiếu kẹo, đổi giọng vu vạ xách mé: — Bà con đừng để phường lừa đảo xóm bãi qua mắt! Đường mía từ nguồn về phải mất bao công phu nấu luyện mới ngọt, làm gì có thứ mật nào thơm lừng mà bán rẻ như bèo thế này? Chắc chắn mụ góa này dùng rơm rạ mục nát nấu với nước lá độc để lừa gạt, ai ăn vào lăn ra đau bụng thì đừng kêu!

Lời vu cáo hiểm độc vừa dứt khiến vài người đi chợ đứng vòng ngoài thoáng xôn xao, ánh mắt dấy lên vẻ ngần ngại.

Nấp sau lưng mẹ, Hoài Cẩn hít sâu một hơi để giữ trọn vẻ bình tĩnh. Cậu biết rõ, lúc này nếu để sự sợ hãi lấn át, bao công sức chắt chiu của cả nhà sẽ tan thành mây khói, và con đường gom góp năm lượng bạc trả nợ gốc cũng đứt gánh giữa đường. Cậu bé nhẹ nhàng gỡ những ngón tay đang run rẩy của Bàng thị, bước lên nửa bước, để lộ khuôn mặt tròn trĩnh còn ửng hồng vì gió lạnh.

Hoài Cẩn chắp hai bàn tay nhỏ bé trước ngực, cúi đầu thật lễ phép chào bà con chung quanh, rồi cất giọng trong trẻo, rành rọt từng tiếng: — Thưa các ông, các bà, các bác! Cháu chỉ là đứa trẻ lên năm theo mẹ đi chợ phiên. Gốc đa đầu chợ từ bao đời nay là nơi dân nghèo tìm chỗ tránh mưa ngơi gánh, mẹ con cháu không dám lấn chiếm đường đi lối lại của ai. Còn thứ kẹo này được chắt lọc từ những hạt mộng lúa non sạch sẽ trên bãi bồi ven sông Đáy ủ với nếp cái hoa vàng, thêm chút nước gừng sẻ cay ấm để làm dịu cơn ho khan mùa đông. Lúc nãy, chính mắt bà con đã thấy em nhỏ ngậm vào là dứt ngay cơn th* d*c khò khè, thuốc lành hay độc hại, tấm lòng thơm thảo hay dối lừa, lẽ nào mắt sáng của cả chợ lại không phân biệt nổi sao ạ?

Tiếng nói non nớt mà chững chạc, thấu tình đạt lý của đứa trẻ năm tuổi vang lên giữa khoảng trống im ắng, như gáo nước mát dội thẳng vào lương tri người nghe.

Bà lão bế đứa cháu nhỏ lập tức chen lên trước, chỉ thẳng mặt tên mặt sẹo mắng xối xả: — Mày ngậm miệng lại đồ thất đức! Cháu tao vừa ngậm kẹo xong là họng hết nghẹn đờm, da dẻ ấm sực lại đây này! Lũ chúng mày găm đường mía đen thối rữa trong kho, thấy trời rét ép giá gấp ba để bóc lột người nghèo, giờ thấy người ta làm được kẹo ngon cứu người thì xách gậy đến cắn càn à?

Đám đông người đi chợ lập tức rộ lên những tiếng phẫn nộ đồng tình: — Đúng đấy! Đừng cậy phường buôn giàu có mà ức h**p mẹ góa con côi! — Người ta bán kẹo thơm ngọt, giá cả phải chăng, lũ chúng mày không mua thì cút xéo! — Bà con xúm lại, xem ba thằng mày có dám vung gậy đánh người giữa chợ thanh thiên bạch nhật không!

Tiếng hò hét, chửi bới của hàng chục người dân lao động mỗi lúc một dữ dội. Vài người gánh hàng củi, hàng rau bên cạnh cũng cầm sẵn đòn sóc bước tới đứng cạnh Bác Hai cối xay, ánh mắt bừng bừng tức giận.Nhận thấy tình thế chuyển biến bất lợi, tên mặt sẹo lùi dần từng bước. Hắn biết rõ nếu gây náo loạn khiến lính tuần của chợ kéo đến, việc phường buôn đường mía ngấm ngầm đầu cơ tăng giá cắt cổ sẽ bị bóc trần. Gã nghiến răng trừng mắt nhìn Bàng thị, rồi chĩa gậy sắt về phía Hoài Cẩn, buông lời the thé hăm dọa: — Được lắm! Mẹ con chúng mày cứ đợi đấy, giỏi thì đừng bao giờ mang kẹo rời khỏi bãi bồi! Nếu để tao thấy mặt ở bến sông này lần nữa, tao đốt sạch cả lò!

Dứt lời, ba gã hung hãn chen chúc lách qua đám đông đang hò reo xua đuổi, lủi nhanh về phía sạp đường mía mé bến sông.

Cơn sóng gió qua đi, không khí dưới gốc đa bỗng chốc trở nên rộn ràng, ấm áp lạ thường. Bà con xóm chợ càng thêm yêu mến sự hiểu chuyện của Hoài Cẩn và nể phục lòng dũng cảm của Bác Hai. Họ ùa vào vây kín manh chiếu rách, thi nhau đưa tiền kẽm để mua kẹo: — Bán cho tôi hai ống nứa, mau lên kẻo hết thím ơi! — Tôi lấy năm ống mang về cho bọn trẻ con và bà mẹ già ở nhà ngậm trừ ho! — Cho tôi một ống đầy gừng cay nhé!

Bàng thị nghẹn ngào lau vội giọt nước mắt vừa ứa ra trên khóe mi, đôi tay thoăn thoắt xếp từng ống nứa xanh mướt trao cho khách. Hoài Cẩn phụ mẹ thu tiền, xếp ngay ngắn từng đồng tiền kẽm vào chiếc đãy vải thô.

Chưa đầy nửa tuần hương sau, hai bồ nứa to tướng đã trống trơn, toàn bộ kẹo mạch nha gừng đều bán sạch veo không còn sót lại một giọt. Ngồi bệt bên gốc đa đếm lại thành quả, Bàng thị run run mở chiếc đãy vải. Bên cạnh những xâu tiền kẽm nặng trĩu leng keng, người mua buôn cuối cùng – một chủ quán nước trà mạn đầu cầu – đã trả tròn một thỏi bạc lẻ sáng choang nặng đúng một lượng để mua đứt mười lăm ống nứa cuối cùng.

Cầm thỏi bạc mát lạnh trong lòng bàn tay, Bàng thị vừa mừng vừa lo, giọng nghẹn lại: — Cẩn nhi… bác Hai ơi… một lượng bạc lẻ thật này! Vậy là mẹ con cháu có hy vọng rồi…

Bác Hai cối xay quệt mồ hôi trán, cười ha hả vỗ vai Hoài Cẩn: — Thằng bé này gan dạ thật! Hôm nay không có cháu mở miệng gỡ rối thì bác cháu mình khó mà yên lành bán hết gánh kẹo. Giờ ta mau thu dọn rồi về thôi, nán lại lâu e bọn phường buôn lại sinh sự.

Ba người nhanh chóng thu dọn chiếu rách, quang gánh. Bác Hai thoăn thoắt quẩy đôi bồ không lên vai, sải bước dẫn đường men theo con đê đất đỏ hướng về làng Cổ Mộc.

Gió chiều thổi lồng lộng từ mặt sông Đáy hắt lên bãi ngô xào xạc. Hoài Cẩn bước đi khoan thai bên cạnh mẹ, trong lòng thầm tính toán: một lượng bạc kiếm được hôm nay cộng với số tiền kẽm dành dụm, cả nhà đã có được một phần năm chặng đường trả món nợ năm lượng bạc cho Tiền Bá Hưng trước tiết Đông chí.

Khi đi ngang qua bến bãi cuối chợ, nơi mấy chiếc thuyền buôn mui vòm đang neo đậu san sát dưới rặng bần, một cuộc trò chuyện giữa hai người lái thuyền c** tr*n uống rượu bên mạn thuyền bỗng lọt vào tai Hoài Cẩn: — Chuyến này thuyền xuôi từ kinh kỳ chở toàn kỳ hoa dị thảo quý giá, lại có cả vị danh y nổi danh mát tay của Tuệ Tĩnh đường đi cùng đấy. — Nghe bảo thuyền sẽ ghé qua bến Cổ Mộc vài ngày để bốc thuốc làm phúc rồi mới xuôi về phố Hiến, ai có bệnh nan y hay mù lòa mà đón được ngài thì đúng là phúc đức ba đời!

Bước chân Hoài Cẩn khẽ khựng lại giữa triền đê lộng gió. Cậu quay đầu nhìn về chiếc thuyền buôn cắm cờ thuốc đang dập dềnh trên sóng nước, lồng ngực bỗng dâng lên một luồng hơi ấm rạo rực khôn nguôi.