Chương 14: Dựng Khung Chữ A

Một mảng đá vôi to bằng chiếc nón rơi đánh “uỳnh” ngay cạnh thanh ray bên phải, bắn tung tóe bùn đỏ lên ống quần sũng nước của Hàn Văn Tiệp. Tiếng rạn nứt “răng rắc... răng rắc...” trên đỉnh vòm cuốn dội vào màng nhĩ khô khốc như tiếng xương gãy. Bụi vôi mịt mù quyện vào hơi nước buốt giá, táp rát cả mặt mày. Trước mắt họ, dòng bùn đỏ quạch từ miệng lỗ đục ngách số 3 vẫn sủi bọt ùng ục, tuôn tràn ngập lút cả hai dải ray thép, cuốn phăng lớp đá balat chêm chân tà vẹt. Nếu nền đường sắt bị xối rỗng, đoàn tàu khách nặng hàng trăm tấn đi qua chỉ có nước lật nhào xuống đáy vực sâu.

— Bình tĩnh lại! Đừng hoảng! — Tiệp hét lớn, giọng khàn đục át đi tiếng đất đá rơi lả tả.

Kinh nghiệm ba mươi năm trong nghề hầm mỏ kéo giật ông khỏi cơn bàng hoàng. Đôi mắt sâu thẳm của người thợ già quét nhanh một lượt qua địa thế hiểm trở. Vòm đá chịu lực nứt toác theo đường chéo hình hàm ếch khổng lồ, nếu không chống đỡ ngay lập tức, chỉ trong chốc lát nữa toàn bộ khối đá núi đèo Heo Hút trên đỉnh đầu sẽ sập xuống chôn sống cả tám con người dưới lòng đất.

— Đính! Mày với hai chú em bên Lạc Sơn cầm xẻng vét bùn ngay! Đào thông hai rãnh thoát nước dọc chân vách hầm, khơi dòng cho bùn rút bớt xuống cống ngầm, không để nước ngâm rữa chân ray! — Tiệp chỉ tay dứt khoát về phía rãnh cống cũ bám đầy rêu rác.

Đoàn Văn Đính lập tức gật mạnh đầu. Cậu cài chặt lại chiếc búa chim của cha bên hông, đưa cánh tay áo thô quẹt vệt bùn bết trên trán rồi chụp lấy chiếc xẻng sắt — Cháu rõ rồi chú Tiệp! Đi theo tôi, mau lên các anh!

Hai người thợ ít tuổi nhất trong nhóm Lạc Sơn vội vã vác xẻng bám sát sau lưng Đính. Cả ba lội bì bõm vào dòng bùn đỏ ngập đến bắp chân, cắm cúi xắn từng tảng bùn dẻo quánh hất ngược về phía vách đá để khơi thông dòng chảy. Lưỡi xẻng va vào đá dăm chan chát, bùn bắn lem nhem khắp mặt mũi, nhưng không ai dám chậm tay dù chỉ nửa nhịp thở.

Bên cạnh sàn xe goòng, Tiệp quay sang nhìn Cửu Thao và ba người thợ già còn lại. Gương mặt Cửu Thao đanh lại dưới ánh lửa hạt đỗ le lói, vết sẹo dài bên má trái giật giật từng hồi — Bác Thao, khiêng kích sắt! Phải tì đúng vào sống đá nứt trước khi nó trượt ngàm!

Bốn người đàn ông gầy guộc nhưng gân guốc cùng ghé vai ghìm chặt chiếc kích sắt công binh mười tấn. Chiếc kích nặng trịch, thân sắt nguội bám đầy mỡ bò tanh nồng. Họ lội qua lớp bùn lầy nhầy, tiến sát đến chân vách đá nơi vòm hầm đang oằn mình rạn toác.

— Kê tảng đá phiến này làm đế lót! — Tiệp cúi gập người, hai bàn tay chai sần bốc đống đá hộc san phẳng một khoảng nền tà vẹt. — Nền đất ngậm nước dễ lún, chân kích không phẳng là lật nhào cả vòm hầm!

Chiếc kích sắt thứ nhất được dựng đứng, đầu ngàm tì khít vào điểm gãy của tầng đá vôi. Cửu Thao tra thanh xà beng vào ổ bẩy, nghiến răng rướn người — Lên!

“Ken két... rắc...”.

Bánh răng thép của chiếc kích sắt mười tấn cắn vào nhau rên lên những tiếng khô khốc chói tai. Toàn bộ trọng lực hàng chục tấn của khối đá núi dồn xuống thân sắt đúc, khiến thanh xà beng cong oằn lại dưới sức ép khủng khiếp. Nhưng vòm đá đã ngừng sụt lún thêm vài phân. Tiệp nhanh tay luồn chiếc kích sắt thứ hai vào vị trí đối diện, phối hợp cùng hai thợ già bên cạnh bẩy căng chốt hãm. Tiếng vôi vữa rơi lả tả bắt đầu ngớt dần, chỉ còn lại hơi th* d*c nghẹn ngào của những con người đang đem sức máu thịt chống lại sự giận dữ của lòng đất.

— Kích chỉ đội tạm được một khắc thôi! — Cửu Thao vừa lấy tay áo lau mồ hôi tứa ra ròng ròng trên trán vừa thở hổn hển. — Đá ngầm ngậm nước nặng gấp đôi bình thường, không có gỗ lim ghìm chặt thì kích sắt cũng cong trục gãy đôi!

— Dỡ gỗ lim xuống! Dựng khung chữ A ngay! — Tiệp ra lệnh dứt khoát.

Ba súc gỗ lim vuông vức, mỗi chiều rộng một gang tay rưỡi, dài hơn ba thước tây được nhóm thợ già khiêng xuống khỏi sàn xe goòng. Đây là loại gỗ lim rừng già thời mở tuyến sắt mười năm trước, thớ gỗ đanh cứng như đồng đen, nước ngập ngàn năm không mục.

Tiệp rút chiếc thước gỗ gấp trong túi áo tơi sờn cũ, quỳ một chân xuống nền đá ướt sũng. Ông đo đạc tỉ mỉ từng tấc chiều cao, từng góc nghiêng của vòm cuốn đá hộc. Trong kỹ nghệ mộc hầm mỏ, khung chống chữ A là thế đứng vững vàng nhất để chia đều áp lực từ đỉnh vòm sang hai bên sườn núi. Một mối mộng cắt sai lệch nửa tấc, cả khung gỗ sẽ bị lực đè bẻ gãy làm đôi ngay khi buông kích sắt.— Bác Thao, vát ngàm đuôi én ở đầu ngọn sáu tấc! Chân khung mở rộng năm thước hai, chém mực vát tì sâu vào bệ đá!

Cửu Thao rút chiếc rìu mộc bén ngót từ thắt lưng, thoăn thoắt đẽo gọt. Những nhát rìu chém ngọt xớt vào thớ gỗ lim, từng dăm gỗ đỏ au bay rào rào. Tiệp cùng những người thợ già khác dùng cưa tay và đục sắt khoét sâu các rãnh mộng. Trong không gian chật hẹp, ngột ngạt của lòng hầm, tiếng kim loại va đập vào gỗ đá chan chát, mùi mồ hôi chua nồng quyện vào mùi nhựa gỗ hăng hắc và hơi ẩm mốc của rêu xanh tạo nên bầu không khí căng thẳng đến nghẹt thở. Từng khớp ngón tay Tiệp tê dại, da bàn tay tước ra rớm máu, nhưng ông vẫn cắn chặt môi, mắt không rời từng đường mực đo.

Hai cánh gỗ của khung thứ nhất vừa được dựng lên, Tiệp trèo lên thành xe goòng, hai tay nâng thanh giằng ngang để khớp vào ngàm chịu lực chữ A. Đúng lúc ấy, từ sâu thẳm sau bức tường gạch vôi ngách số 3, một luồng gió buốt giá thấu xương lại rít qua khe nứt hẹp.

Ngọn lửa đèn hạt đỗ chao đảo ngả nghiêng rồi ngả sang màu xanh lét, phả ra mùi khói trầm hương thoang thoảng giữa bùn sình.

“Cắc... cắc... cắc... beng!”.

Âm thanh sắt gõ vào sắt khô khốc vang lên từ bóng tối sâu thẳm, chấn động màng nhĩ của tất cả mọi người trong hầm.

Ba ngắn một dài.

Tiếng búa sắt vọng ra dồn dập, ngân vang nhức nhối dọc theo hai dải ray thép.

Cửu Thao sững sờ, chiếc rìu mộc trên tay khựng lại giữa không trung. Những người thợ già xóm Lạc Sơn đều ngẩng phắt đầu lên, mắt mở to trân trân nhìn vào bức tường gạch vôi loang lổ.

— Tiếng... tiếng gõ của anh Ba Cẩn... — Một người thợ già run run thốt lên, giọng lạc đi giữa tiếng gió rít.

Đoàn Văn Đính đang quăng xẻng dưới rãnh bùn cũng dừng tay. Bàn tay chai sần của cậu bấu chặt vào cán búa chim của cha bên hông. Cậu ngước nhìn Tiệp, ánh mắt không còn vẻ sợ hãi rụt rè như những đêm đầu mới lên đèo, mà bừng lên một niềm tin mãnh liệt lạ thường.

— Không phải ma quỷ hù dọa đâu các anh! — Tiệp ghìm chặt thanh gỗ lim trên vai, cất giọng đanh thép phá tan bầu không khí sững sờ. — Mười tám anh em phu phen đang ở ngay bên kia vách đá, họ đang gõ búa nhắc chúng ta nhịp độ đấy! Có anh em giữ vách, vòm hầm này không thể sập được! Mau tay lên!

Lời nói của người thợ già như truyền một luồng sinh khí nóng rực vào huyết quản những người thợ lầm than. Nỗi hoang mang tan biến, nhường chỗ cho sự gắn kết thiêng liêng giữa cõi âm và cõi dương. Họ lại lao vào gồng mình, tiếng búa tạ nện vào nêm gỗ vang lên dõng dạc, hòa cùng nhịp búa gõ sắt kiên cường từ lòng vách đá.

Sau nhiều giờ vật lộn căng thẳng đến tứa máu lòng bàn tay, ba khung chống chữ A bằng gỗ lim đồ sộ đã được dựng xong kiên cố. Từng mối mộng ăn khít vào nhau không một kẽ hở, chân khung chôn sâu vào lớp đá nền balat, đỉnh ngàm tì chặt lấy vệt nứt hình hàm ếch khổng lồ.

Khi Cửu Thao từ từ xả van chiếc kích sắt thứ nhất, toàn bộ khối đá vôi hàng chục tấn lún nhẹ xuống rồi tì trọn vẹn lên ba chiếc khung gỗ lim. Ba bộ khung gỗ phát ra một tiếng “cắc” khô đanh rồi đứng sừng sững như bức tường thành, ghìm chặt vết nứt hung hãn lại giữa hư không. Tiệp đưa búa gõ nhẹ vào thân gỗ, tiếng kêu trầm đục phát ra chắc nịch báo hiệu thế chịu lực đã hoàn toàn ổn định. Không còn một hòn sỏi vụn nào rơi xuống sàn xe goòng. Cùng lúc đó, Đính và hai người thợ trẻ cũng vừa vét xong rãnh thoát nước, dòng bùn đỏ rút dần xuống miệng cống ngầm, để lộ ra hai dải ray thép ướt đẫm sương đêm.

Tám con người ngả lưng vào vách đá th* d*c, hai bàn tay rách toạc rỉ máu quyện chặt bùn đất, nhưng trong mắt ai nấy đều ánh lên niềm nhẹ nhõm vô bờ.

Tiệp thở phào một hơi dài, chống tay vào đầu gối bước khập khiễng đến bên chiếc kích sắt để kiểm tra lại chốt hãm trước khi thu dọn đồ nghề.

Nhưng vừa cúi rạp người xuống sát chân kích sắt, sống lưng ông bỗng lạnh toát.

Một mùi khét nồng nặc, hăng hắc xộc thẳng vào cánh mũi – không phải mùi bùn tanh, cũng chẳng phải mùi đất đèn quen thuộc. Tiệp giơ chiếc đèn hạt đỗ soi sát xuống một hốc đá mới sụt lở bên hông ngách số 3. Dưới chân vách đá, một dòng nước ngầm đen ngòm, sủi bọt nhớp nhúa mang theo những vệt dầu hắc nồng nặc đang đùn ra cuồn cuộn.