Chương 3: Thùng Thiếc Ngoại Hóa Và Mưu Toan Vụ Lợi

Nhìn sắc mặt Đạt tái mét không thốt nổi nửa lời trước câu hỏi chí mạng về văn tự đất hương hỏa, Châu Vĩnh Phú chỉ nhếch mép cười nhạt. Hắn không buồn bồi thêm lời nào để dồn anh họ vào đường cùng ngay lúc này. Gạt mạnh bàn tay Đạt đang cứng đờ buông thõng bên hông, Phú quay ngoắt người, rảo bước thật nhanh rời khỏi khoảng sân gạch hãy còn nồng nặc mùi dầu chua rỉ ra từ mảnh vò vỡ.

Đôi guốc mộc nện lộc cộc trên con đường đất lầy lội dẫn xuống bến sông Trà Bồng. Gió đêm thốc ngược từ mé sông lên lạnh buốt, nhưng không làm dịu đi ngọn lửa bồn chồn đang bốc ngùn ngụt trong lồng ngực Phú.

Đứng tựa lưng vào một gốc dừa nước nghiêng mình soi bóng xuống mé sông, Phú ngước nhìn ra bến bãi. Trái ngược với cảnh lò chày đứng họ Châu đỏ lửa nhọc nhằn mà chẳng thấy đồng ra đồng vào, mạn bến bồi lúc này đèn đuốc sáng rực như ban ngày. Những chiếc ghe bầu, thuyền máy chở hàng cập bến san sát, tiếng người khuân vác, tiếng gọi nhau í ới hòa cùng tiếng va đập leng keng của hàng trăm thùng thiếc vuông vức. Dưới ánh sáng vàng vọt của đèn măngxông, những dòng chữ tây ngay ngắn cùng biểu tượng con gà trống đỏ au trên nắp thùng thiếc hắt lên thứ ánh kim loại lạnh lùng, áp đảo. Đó là thứ dầu đóng thùng bóng bẩy, giá rẻ như bèo đang ồ ạt tràn từ cửa biển Sa Cần về khắp các chợ phủ Bình Sơn.

Phú thọc sâu hai bàn tay vào túi áo dài thâm, ngón tay khẽ chạm vào cọc tiền tròn lẳn cồm cộm bên hông. Hắn bất giác rùng mình khi nhớ lại buổi gặp gỡ bí mật đầu giờ chiều nay tại trà quán kín đáo nơi đầu chợ huyện.

Mã Khắc – tay buôn Hoa kiều khét tiếng lọc lõi, kẻ đứng sau chuỗi tiệm cầm đồ và đầu mối phân phối dầu thùng ngoại hóa – khi ấy thong thả nhấp một ngụm trà Thiết Quan Âm, đưa mắt nhìn Phú đầy ẩn ý. Trên chiếc bàn gỗ gụ láng bóng, gã đẩy về phía Phú một phong bao giấy bản đỏ rực, bên trong lộ ra cọc bạc xòe sáng choang gồm đúng năm mươi đồng bạc Đông Dương mới tinh.

Khi ấy, Mã Khắc nhoẻn nụ cười ngọt nhạt nhưng đôi mắt ti hí lại sắc lẹm như dao cau — Thầy Phú là người thức thời, buôn bán ngược xuôi khắp các bến sông, hẳn hiểu rõ thời thế lúc này. Dầu chày đứng của nhà thầy tốt thì có tốt, nhưng làm ra chậm như rùa bò, giá lại đắt đỏ, ai mà mua nổi giữa thời buổi thóc cao gạo kém này? Tôi quý cái tài tháo vát của thầy, nên mới mở cho thầy một con đường sáng.

Phú nhớ khi đó cổ họng mình khô khốc, mắt dán chặt vào cọc bạc hoa xòe — Ông chủ Mã muốn tôi làm gì? Năm mươi vò dầu giao cho thuyền buôn Vạn Tường hạn chỉ còn hai ngày nữa, anh Đạt nhà tôi vẫn khăng khăng đòi ép đậu nguyên chất…

Mã Khắc bật cười khẩy, ngón tay gõ nhịp đều đặn lên mặt bàn — Anh Đạt của thầy chỉ là tay thợ cậy sức, đầu óc đặc sệt bùn non, biết gì chuyện kinh bang tế thế! Năm mươi vò dầu đó, thầy cứ lo liệu gom đậu loại dạt, pha thêm mè vụn ép dập, mỡ tạp cùng một ít dầu hỏa tinh luyện mà tôi cấp sẵn. Thứ ấy chưng lên vừa thơm nồng vừa nhẹ xác, màu sắc lại vàng óng, qua mặt được lũ người nhà Vạn Tường dễ như trở bàn tay. Tiền vốn giảm xuống một nửa, thầy ẵm trọn món hời chênh lệch. Chưa hết, chỉ cần mẻ dầu này trót lọt, rồi xưởng ép chày đứng đuối sức không gượng nổi nữa, thầy hãy vận động người trong họ nhượng lại khu đất bãi bồi cho tôi làm kho chứa hàng.

Thấy Phú thoáng ngập ngừng, Mã Khắc ghé sát tai hắn, thì thầm từng tiếng nặng tựa nghìn cân — Tôi biết tỏng anh Đạt của thầy đang giấu giếm món nợ ba trăm đồng bạc hoa xòe, cắm đứt mảnh văn tự đất hương hỏa ở tiệm tôi. Nếu thầy chịu đứng ra thu xếp êm xuôi việc giao xưởng làm trạm trung chuyển cho tôi, tôi sẽ lập tức hủy tờ biên nhận nợ, trả lại nguyên vẹn văn tự tổ tiên cho nhà thầy. Thầy vừa có công cứu dòng họ khỏi cảnh nhục nhã mất đất, vừa có bạc vạn dắt lưng, lại mở ra một chân trời buôn bán thênh thang với tôi. Đằng nào cái xưởng thủ công ọp ẹp đó cũng sắp sập tiệm, thầy việc gì phải chôn vùi tuổi trẻ bên cạnh mấy súc gỗ mục?Lời đường mật của Mã Khắc như bùa mê rót thẳng vào tai Phú.

Đứng bên bờ sông gió lộng, ruột gan Phú quặn thắt từng cơn. Hắn không phải phường bất hiếu, lòng dạ hắn cũng sợ cái cảnh mang tội làm ô danh tổ tông ba đời, sợ làm vấy bẩn danh tiếng lò dầu chày đứng mà Cụ Cố Thuận đã đổ biết bao mồ hôi nước mắt gầy dựng. Mỗi lần nhìn cụ cố lưng còng rạp tựa gốc tre già bên hiên nhà cổ, lòng hắn lại dấy lên nỗi xót xa, hổ thẹn khôn nguôi.

Thế nhưng, nỗi ám ảnh về cái nghèo hèn, về những ngày dầm mưa dãi nắng xuôi ngược bán từng ang dầu dạo mà vẫn bị bạn hàng khinh khi, lại bóp nghẹt lương tri hắn. Bao năm qua, nhánh trưởng của anh Đạt luôn độc chiếm quyền cai quản lò dầu, nắm giữ bí quyết gia truyền, coi nhánh thứ của hắn chỉ như đám chân chạy việc vặt. Anh Đạt bảo thủ, cố chấp đến mù quáng, ôm khư khư lề lối cũ kỹ để rồi tự tròng thòng lọng nợ nần vào cổ. Hắn muốn chứng minh cho cả họ thấy rằng thời buổi này không thể sống bằng lòng tự tôn suông! Hắn phải làm giàu, phải tháo vát kiếm ra tiền để vực dậy gia tộc theo cách của riêng mình, cứu lấy mảnh đất hương hỏa trước khi Mã Khắc xua người tới tịch biên.

"Chỉ cần mẻ dầu năm mươi vò này qua mắt được thuyền buôn Vạn Tường, gom đủ bạc bù vào món nợ trước mắt rồi tính tiếp..." Phú tự trấn an bản thân bằng một cái tặc lưỡi đắng ngắt.

Gió lạnh rít qua rặng tre bên mé sông khiến hắn giật mình sực tỉnh. Đêm đã trôi về cuối canh ba, tiếng bễ trấu ngoài xưởng dường như đã lịm bớt. Giờ này, đám thợ của bác Ba Quỳ đã mệt lử sau nửa đêm quăng quật bên cối ép, chắc hẳn đã tản ra các chòi rơm chợp mắt, còn anh Đạt thì đang chìm trong cơn bàng hoàng, hoảng loạn vì chuyện nợ nần bại lộ. Đây chính là lúc thuận lợi nhất.

Phú rảo bước quay trở lại lò dầu. Hắn khéo léo né tránh khoảng sân gạch, luồn lách qua hàng rào dâm bụt um tùm rồi lách mình qua cánh cửa ngách khép hờ để bước vào gian kho ủ hạt.

Bên trong kho tối om om, nồng nặc mùi vỏ trấu mục hòa cùng hương béo ngậy của đậu phộng mới gặt. Nương theo ánh trăng mờ nhạt le lói rọi qua khe liếp nứa, Phú bước nhẹ như mèo hoang, tiến thẳng về phía dãy bồ đựng đậu cúc đỏ loại một – những hạt mẩy tròn, bóng bẩy mà ban sáng Đạt đích thân lựa chọn cẩn thận để dành riêng cho mẻ ép lớn.

Phú cúi người, lần giở tấm cói đậy trên miệng bồ. Hai tay hắn thoăn thoắt bốc từng thúng đậu loại một đổ sang các bao gai thô giấu ở xó tường, rồi lôi từ góc khuất ra những bao tải nặng trịch mà chiều nay hắn đã lén thuê thuyền chở đậu dạt cập bến sau vườn đem vào. Đó là thứ đậu lép kẹp, vỏ xám xịt, lẫn đầy hạt thối mốc và những bao mè vụn cháy khét mua rẻ như cho ở các lò ép chui ngoài chợ huyện. Hắn dốc ngược bao tải, dốc dè dặt thứ nguyên liệu kém phẩm ấy vào lòng bồ, lấy tay gạt đều một lớp mỏng đậu tốt lên trên mặt để ngụy trang.

Bụi đậu và mùi mốc xộc lên mũi khiến Phú phải nén từng cơn ho khan. Trán hắn rịn ra từng giọt mồ hôi nhớp nháp, hòa cùng nỗi sợ hãi đang thắt chặt từng đốt xương sống. Chỉ cần mẻ đậu này được đưa lên chõ hấp trấu vào rạng sáng mai, mọi sự sẽ thành ván đã đóng thuyền.

Vừa kéo bao tải rỗng cuối cùng giấu sâu vào đống rơm khô, Phú chợt nghe thấy tiếng chân bước sột soạt rất khẽ bên ngoài lối đi.

Hắn nín thở, tim đập thình thịch như muốn nhảy tung ra khỏi lồng ngực. Cánh cửa liếp nứa kẽo kẹt mở hé một khoảng vừa đủ. Một quầng sáng vàng dịu từ chiếc đèn dầu mù u hắt dài vào gian kho tăm tối, soi rõ bóng một người con gái nhỏ thó, tay cầm đèn, đôi mắt tròn xoe kinh ngạc đang nhìn trừng trừng vào hắn.

— Anh Phú? Đêm hôm khuya khoắt anh chui vào kho đậu làm gì thế này?

Tiếng gọi trong trẻo nhưng đầy ngờ vực của Mai Lan vang lên giữa đêm tĩnh mịch, khiến toàn thân Phú đông cứng lại như tượng đá.