Chương 19: Bão Dừng Sau Song Cửa

Tiếng ho xé ruột của Cụ Cố Thuận dội vào tai Châu Vĩnh Phú tựa hồ từng nhát búa nện trúng ngực. Chiếc gáo dừa múc dầu trong tay Châu Vĩnh Đạt rơi đánh choảng xuống miệng chum sành, dầu vàng sóng sánh bắn lên cả vạt áo chàm. Phú chẳng kịp nghĩ ngợi, vội vàng lao tới cùng anh họ đỡ lấy thân hình gầy guộc như nhánh củi khô của Cụ Cố. Hai đầu gối cụ run lên bần bật, đôi bàn tay trơ xương níu chặt lấy cánh tay Phú, hơi thở dồn dập rít qua kẽ răng run rẩy.

Phải mất đến nửa khắc, hai anh em mới dìu được Cụ Cố rời khỏi gian xưởng nồng khói trấu, đưa vào chiếc phản tre quen thuộc nơi gian buồng cổ cạnh từ đường.

Đến xế chiều, gió bấc ngoài sông Trà Bồng lại thốc lên từng đợt dữ dội. Mưa phùn giăng mắc trắng xóa mặt sông, quất ràn rạt vào những liếp nứa bao quanh chái bếp. Phú hớt hải bưng bát thuốc bắc bốc khói nghi ngút bước qua ngạch cửa. Mùi thuốc đắng đót ngai ngái lấn át cả mùi dầu lạc vương trên nếp áo dài. Trong gian buồng mờ tối chỉ thắp một ngọn đèn dầu mù u leo lét, Đạt đang ngồi tỳ hai tay lên mép phản, đôi mắt đỏ hoe vì mất ngủ, còn Mai Lan cẩn thận vuốt lại góc chăn bông chần đã sờn rách đắp ngang ngực cụ.

Thấy Phú bước vào, Đạt khẽ nghiêng người nhường chỗ, giọng khàn đặc — Thuốc sắc xong rồi hả chú? Để tôi đỡ Cụ Cố dậy.

— Dạ, thuốc vừa sôi cạn còn nửa bát, em canh lửa trấu kỹ lắm. Anh Đạt từ từ thôi, coi chừng Cụ Cố lạnh lưng.

Phú quỳ sụp một bên gối xuống sàn đất nện cạnh mép phản, nâng nhẹ bát thuốc bằng cả hai tay. Mai Lan cầm chiếc thìa con bằng đồng, cẩn thận mớm từng giọt nước nâu sẫm qua đôi môi tím tái, khô nứt của cụ. Cụ Cố nuốt vào khó nhọc, lồng ngực gầy guộc phập phồng từng cơn yếu ớt. Nhưng dường như hơi ấm từ bát thuốc và bàn tay các chắt đã truyền cho cụ chút sinh khí. Cụ khẽ cựa mình, đôi mắt mờ đục phủ màng trắng từ từ hé mở, dò dẫm trong khoảng tối lờ mờ.

Nhìn thấy cụ tỉnh lại, khóe mắt Phú bỗng cay xè. Cậu cúi sát xuống mép chăn, ghé vào tai cụ, giọng nghẹn ngào nhưng rành rọt từng tiếng — Cụ Cố ơi, con là Phú đây. Con thưa để Cụ Cố an lòng… Chiều nay, toàn bộ một trăm vò dầu chày đứng họ Châu mình đã được thuyền buôn Vạn Hưng tiếp nhận trọn vẹn ngoài bến Sa Cần rồi cụ à. Ông chủ hiệu buôn đích thân kiểm tra từng nẹp tre, từng lớp sáp ong niêm phong trên các bình gốm nhỏ tráng men da lươn hai cân ta. Người ta ưng bụng lắm, khen dầu lò mình trong veo không gợn cặn, giữ trọn mùi thơm bùi của hạt cúc đỏ. Họ đã thanh toán sòng phẳng số tiền còn lại. Số tiền lời lần này lớn lắm cụ ơi, đủ để lò mình mua trữ đậu vụ tới, lại dư dả nuôi sống cả họ qua mùa đông giáp hạt này rồi!

Phú vừa dứt lời, bàn tay gầy guộc đầy những vết chai sần của Cụ Cố bỗng run rẩy lần tìm trong không khí. Phú vội đưa cả hai bàn tay mình ra đón lấy, ấp trọn những ngón tay khô gầy, lạnh ngắt của cụ vào lòng bàn tay ấm nóng.

Cụ Cố siết nhẹ những ngón tay, một cái siết yếu ớt nhưng chất chứa nỗi niềm thăm thẳm. Đôi môi cụ mấp máy, thanh âm khàn đục như tiếng gió lùa qua kẽ liếp, thì thào từng lời đứt quãng:— Tốt… tốt lắm con à… Giọt dầu chảy ra từ mồ hôi, từ nhịp chày nén chặt… thì hạt bạc thu về mới đọng lại phúc đức cho cháu con. Phú này… con nhớ lời tao… Tiền bạc kiếm được bằng mồ hôi chân chính của mình thì bền như thớ gỗ mít, gỗ kền kền. Còn cái thứ toan tính dối trá, lừa lọc… nó cũng như lớp bọt dầu sôi trên chảo rang thôi con… nổi lên chốc lát rồi tan biến sạch trơn, chỉ để lại cái mùi khét lẹt làm nhục nhã tông môn…

Từng lời Cụ Cố thốt ra như chạm vào vết thương sâu kín nhất trong lòng Phú. Hình ảnh phong bao năm mươi đồng bạc hoa xòe mà tên Mã Khắc từng nhét vào tay, rồi cái đêm giông bão cậu cầm cưa toan hạ súc chày kền kền lại hiện về rõ mồn một. Nỗi hổ thẹn cùng lòng biết ơn trào dâng khiến sống mũi Phú cay buốt, nước mắt ứa ra ròng ròng trên gò má.

Phú gục trán lên mu bàn tay xương xẩu của cụ, nức nở tự đáy lòng — Cụ Cố ơi… con đội ơn Cụ Cố, đội ơn anh Đạt… Nếu ngày ấy Cụ Cố không chống gậy ra hiên lò răn dạy, nếu anh Đạt không giang tay dung thứ cho đứa em dại dột này… thì giờ đây con đã là đứa tội đồ làm tan nát cơ nghiệp trăm năm của tiên tổ. Cả đời này con xin thề trước vong linh ông bà, trước Cụ Cố và anh Đạt, con chỉ dùng cái tài buôn bán để giữ trọn danh dự và phẩm chất cho nhãn dầu chày đứng họ Châu. Con quyết không bao giờ để một đồng bạc vấy bẩn nào lọt vào cửa từ đường nữa!

Nghe em họ giãi bày gan ruột, Đạt ngồi bên cạnh cũng không cầm được nước mắt. Anh đưa bàn tay thô ráp, sần sùi vết sẹo nghề thợ đặt lên vai Phú, siết chặt — Chú Phú… Chuyện cũ qua rồi, anh em mình chung một gốc rễ, cùng chịu chung một nhịp chày nén xuống. Chú hiểu được điều đó, anh mừng hơn bắt được vàng.

Cụ Cố khẽ gật đầu, vệt nhăn nơi khóe miệng cụ dường như giãn ra trong một nụ cười thanh thản. Bàn tay cụ vỗ nhè nhẹ lên mu bàn tay Phú, như một sự tha thứ trọn vẹn và niềm tin cậy tuyệt đối được trao gửi.

Bên ngoài song cửa, gió bấc vẫn gầm rít từng hồi trên những ngọn tre già ven sông Trà Bồng, nhưng cái lạnh thấu xương của mùa đông dường như đã bị chặn đứng ngoài bậu cửa. Ở góc buồng, chiếc bễ trấu nhỏ được Mai Lan khéo léo che chắn bằng mảnh ghè đất nung, ngọn lửa âm ỉ đỏ rực, tỏa ra làn hơi ấm nồng đượm xua tan cái giá buốt ẩm ướt của đêm đông. Mùi trấu cháy thoang thoảng quyện vào hương dầu lạc ngào ngạt vương trên tóc, trên áo của mấy anh em, tạo nên một không khí sum vầy, chở che lạ lùng. Phú thấy lòng mình phẳng lặng và bình yên đến kỳ lạ, tựa như con thuyền nan vượt qua muôn trùng thác ghềnh nơi cửa Sa Cần nay đã cập vào bến đỗ an toàn.

Đêm dần trôi về khuya. Tiếng gió rít ngoài vườn chuối bỗng chốc lắng xuống, chỉ còn tiếng côn trùng rả rích dưới chân tường đất.

Bỗng nhiên, Cụ Cố Thuận khẽ hít một hơi dài. Đôi bàn tay sần sùi dày cộm của cụ bất ngờ chống xuống mặt phản tre, gượng nhấc nửa thân mình ngồi dậy. Đạt và Phú hốt hoảng toan đưa tay đỡ lấy lưng cụ, nhưng Cụ Cố khẽ giơ một bàn tay lên ngăn lại. Đôi mắt mờ đục của cụ hướng thẳng về phía vách gỗ ngăn với gian từ đường, nơi đặt bàn thờ Tổ nghề ép dầu đang nghi ngút khói hương. Cụ cố gắng giữ thẳng lưng, ngực khẽ phập phồng, cất giọng thều thào nhưng dứt khoát — Đạt… Phú… Hai đứa tụi bây ra sân từ đường, quét tước sạch sẽ rồi châm lửa bễ lớn lên… Đi chuẩn bị lễ tế tất niên cuối năm cho tao.