Chương 15: Canh Bạc Danh Dự

Châu Vĩnh Phú đứng chết trân giữa khoảng sân gạch rực nắng của trường đấu xảo. Mắt anh dán chặt vào tờ giấy bản ố vàng đang phần phật bay trong tay Mã Khắc. Vệt mực tàu đỏ thẫm hình tròn xoáy ốc — dấu vân tay điểm chỉ của anh Đạt — nổi lên chói lọi, nhức nhối như một vết chém xé toạc thanh danh ba đời của lò chày đứng.

Xung quanh, tiếng xì xào của đám lái buôn và thân hào rộ lên như ong vỡ tổ. Những ánh mắt vừa mới ngưỡng mộ làn khói thơm trên chảo gang bỗng chốc đổi thành dò xét, khinh miệt. Mã Khắc cười khẩy, ngón tay gõ nhịp đắc thắng lên mép tờ khế ước — Thế nào? Các người câm họng hết rồi sao?

Bên cạnh Phú, ngực Đạt phập phồng dữ dội. Khuôn mặt người thợ cả vụt tím tái rồi chuyển sang trắng bệch, hai hàm răng nghiến chặt ken két. Đạt siết chặt nắm đấm, hai mắt đỏ ngầu chực xông thẳng vào Mã Khắc để giật lại mảnh giấy ô nhục.

— Anh Đạt! Bình tĩnh! — Phú nhanh như cắt đưa hai tay giữ chặt lấy bắp tay cuồn cuộn gân guốc của anh họ, dùng toàn bộ sức nặng ghìm người Đạt lại. Anh hạ giọng, từng tiếng dằn sâu: — Giữa công đường sảnh đấu xảo, anh động thủ là trúng kế nó ngay! Đất hương hỏa mất, mà anh em mình cũng rũ tù! Để đó cho tôi!

Nhìn ánh mắt rực lửa nhưng đầy tuyệt vọng của Đạt, trái tim Phú thắt lại. Món nợ ba trăm đồng bạc hoa xòe này có phần tội lỗi của chính anh, đứa em từng mê muội vì chút đồng bạc ngoại hóa mà toan dập tắt ngọn lửa bễ trấu gia đình. Đã đến lúc anh phải đứng ra trả món nợ máu thịt ấy bằng chính tài trí của mình.

Phú buông tay Đạt ra, chỉnh lại vạt áo dài bằng vải tây thâm đã sờn chỉ. Anh hít một hơi thật sâu, ngẩng cao đầu rồi đĩnh đạc bước lên ba bước, đứng sừng sững đối diện với Mã Khắc và ban giám khảo. Nụ cười nhạt thếch trên môi Mã Khắc thoáng đông cứng trước vẻ điềm nhiên lạ thường của người thanh niên nhánh thứ.

Phú chắp tay vòng qua ngực, cúi mình thi lễ trước viên Chánh chủ khảo và viên quan Đốc lý, rồi xoay người hướng về phía các thương gia lớn đang tụ họp — Thưa quan lớn, thưa quý bậc trưởng lão cùng toàn thể các bạn buôn khắp xứ! Lời thầy buôn Mã Khắc vừa hô hoán, thảo dân xin thưa rành rẽ: tờ khế ước kia hoàn toàn có thật! Đúng là nhà họ Châu chúng tôi đang nợ hiệu buôn Mã Khắc ba trăm đồng bạc hoa xòe.

Một thoáng xao động lan khắp đám đông. Đạt đứng sau lưng Phú nín thở, trán túa mồ hôi hột. Nhưng Phú không hề né tránh, giọng anh sang sảng, mạch lạc vang khắp không gian — Thế nhưng, xin quý vị hãy nhìn cho thấu! Tại sao một người lọc lõi như thầy buôn Mã Khắc đây, nắm trong tay bạc vạn thùng thiếc, lại sẵn lòng cho một nhà lò thủ công vay tới ba trăm đồng bạc trắng chỉ để giữ một tờ văn tự đất hương hỏa? Có phải vì mảnh đất ven sông Trà Bồng ấy mọc ra vàng ngọc không? Thưa không! Cái mà thầy Mã nhắm tới từ đầu chí cuối chính là súc gỗ kền kền nghìn cân và kỹ nghệ chày đứng ba đời của nhà họ Châu!

Phú vung tay chỉ thẳng vào ba mươi chiếc vò da lươn đang tỏa hương ngào ngạt — Một cơ nghiệp mà ngay cả kẻ muốn thâu tóm cũng thèm khát đến mất ăn mất ngủ, há lại là đồ bỏ đi hay sao? Tờ văn tự nợ kia không phải là vết nhơ, mà chính là bằng chứng xác thực nhất cho giá trị vô giá của lò dầu chày đứng! Dầu đóng thùng thiếc Con Gà của hiệu buôn Mã Khắc nhiều vô kể, nhưng vừa đặt lên chảo lửa đã khét lẹt mùi dầu hôi tạp chất. Còn giọt dầu cúc đỏ của họ Châu, trăm hạt như một, lửa thử gang rực cháy chỉ bốc lên hương thơm thanh khiết của đất trời xứ Quảng! Quý vị là những bậc buôn bán thông tuệ, đi khắp Nam Kỳ, Trung Kỳ, há lại không phân biệt được đâu là vàng ròng, đâu là thau rỉ?

Viên Chánh chủ khảo vuốt chòm râu bạc, khẽ gật gù. Những thương nhân đứng quanh cũng đưa mắt nhìn nhau, vẻ hoài nghi ban nãy dần nhường chỗ cho sự thấu hiểu. Lời lẽ của Phú sắc sảo như dao chém đá, vừa thừa nhận sự thật vừa khéo léo biến thế bị động thành đòn bẩy nâng tầm giá trị mẻ dầu.

Thấy ánh mắt mọi người lại đổ dồn về phía vò dầu sành, Phú chớp lấy thời cơ, dõng dạc cất cao giọng đề nghị một canh bạc táo bạo — Hôm nay, trước mặt quan lớn cùng các bậc đại thương Nam Bắc, Châu Vĩnh Phú tôi xin đại diện họ Châu mở một giao kèo danh dự! Ba mươi vò dầu thượng hạng này chỉ là khởi đầu. Nếu hiệu buôn nào có mắt nhìn xa trông rộng, bằng lòng ký kết bao tiêu và đặt cọc ngay tại hội trường này cho một trăm vò dầu chày đứng họ Châu giao đủ trong vòng một tháng tới, nhà lò chúng tôi cam kết để lại với giá ưu đãi độc quyền, bớt hẳn hai hào trên mỗi vò! Xin quan lớn ban giám khảo làm chứng cho khế ước này!

Đám đông ồ lên kinh ngạc. Một trăm vò dầu nguyên chất hảo hạng là số lượng không hề nhỏ đối với nghề thủ công ép chày đứng.Mã Khắc biến sắc, gã sấn tới, cười khẩy cay độc — Hão huyền! Đừng nghe mồm mép thằng xỏ lá! Họ Châu chúng mày lấy sức đâu mà ép cho kịp một trăm vò trong một tháng?

— Thưa quý ngài, có người thợ cả Châu Vĩnh Đạt đứng đây bảo chứng! — Phú chỉ tay về phía anh họ.

Đạt bước lên, đôi mắt cương nghị, giọng nói trầm hùng chắc nịch như nhịp chày nện gỗ — Bằng danh dự thợ chày đứng họ Châu và hương hỏa tổ tông, tôi xin cam đoan: lò sẽ đỏ lửa trấu ngày đêm, nêm nén đủ trăm vò nguyên chất như một! Sai một giọt, tôi xin chịu tội trước công đường!

Hai anh em đứng cạnh nhau, một người khéo léo sắc sảo nơi thương trường, một người vững chãi như núi đá giữa xưởng ép, toát lên một khí thế kiên định khiến lòng người nể phục.

Giữa lúc sảnh đường còn đang im phăng phắc cân nhắc, một giọng nói sang sảng, âm vang từ phía hàng ghế danh dự cất lên — Hay cho câu "giữ trọn danh dự thợ chày đứng"!

Một người đàn ông trạc ngũ tuần, mặc áo the đen trang nhã, cổ đeo chuỗi hạt trầm, khoan thai bước ra. Nhìn thấy nhân vật này, viên Chánh chủ khảo liền mỉm cười gật đầu, còn Mã Khắc thì giật thót mình lùi lại nửa bước. Đó chính là ông chủ hiệu buôn Vạn Hưng — thương nhân gốc Việt giàu có bậc nhất đất Đà Nẵng, người nắm giữ huyết mạch phân phối nông lâm sản khắp dải duyên hải miền Trung.

Ông chủ Vạn Hưng tiến lại gần vò dầu, cúi nhìn chất dầu sánh vàng hổ phách rồi ngước mắt nhìn hai anh em họ Châu — Dầu tốt, người có chí, lại biết bảo bọc lấy nhau giữa cơn bĩ cực. Hiệu buôn Vạn Hưng tôi nhận bản giao kèo một trăm vò này! Không những thế, tôi tin chữ "Thành" của thợ họ Châu!

Dứt lời, ông chủ Vạn Hưng phẩy tay. Người hầu cận lập tức mở chiếc tráp gỗ mun, lấy ra hai bọc vải điều nặng trịch đặt thẳng lên chiếc bàn trước mặt ban giám khảo. Vải mở ra, những đồng bạc Đông Dương hoa xòe tròn xoe, sáng loáng lấp lánh dưới ánh mặt trời rực rỡ, va vào nhau phát ra những tiếng kêu leng keng giòn giã.

— Đây là hai trăm đồng bạc hoa xòe tiền cọc giao trước! — Ông chủ Vạn Hưng dõng dạc tuyên bố. — Xin Chánh chủ khảo đóng triện làm chứng cho bản khế ước bao tiêu giữa hiệu buôn Vạn Hưng và lò dầu chày đứng họ Châu!

Tiếng vỗ tay hoan hô vang dội cả một góc sân đấu xảo. Đạt đứng sững, đôi mắt hoe đỏ rớm lệ, ngực nghẹn ngào không thốt nên lời. Phú thở phào một hơi dài, hai bàn tay buông thõng khẽ run lên vì xúc động. Canh bạc danh dự của anh đã thắng.

Trong góc sảnh, Mã Khắc tím bầm mặt mày như vừa nuốt phải hòn than nóng. Miếng mồi béo bở ngỡ đã nuốt trọn vào bụng bỗng chốc vuột khỏi tầm tay. Gã siết chặt nắm tay đến mức móng tay găm vào da thịt, vò nát mép tờ văn tự đất.

Băng qua đám đông đang chúc tụng, Mã Khắc bước xộc đến sát mặt Phú. Đôi mắt ti hí của gã lóe lên những tia nhìn độc địa, gằn giọng từng tiếng qua kẽ răng — Mày lanh lợi lắm, thằng Phú! Nhưng đừng vội mừng! Hai trăm đồng tiền cọc này vẫn chưa đủ ba trăm đồng bạc trắng đâu! Nhớ cho kỹ, hạn chót mười ngày chỉ còn đúng một ngày nữa, đúng giờ Ngọ ngày mai! Trễ một khắc, thiếu một xu, tao sẽ dắt lính cơ về cày nát từ đường họ Châu chúng mày!