Chương 13: Lửa Trấu Giữa đêm Tàn

Ánh lửa đỏ quạch từ những bó đuốc dầu rái hắt lên bóng bảy gã đàn ông lực lưỡng đang dàn hàng ngang chắn trọn lối ngõ dẫn ra đê sông Trà Bồng. Đứng nép sau cánh cổng liếp tre đan mắt cáo, Mai Lan thót tim, ngực đập dồn dập đến nghẹn thở. Bàn tay nhỏ bé của cô bấu chặt vào cọc rào, móng tay cắm sâu vào lớp cật tre ram ráp.

Dưới vầng sáng chập chờn, tên quản gia hiệu buôn Mã Khắc bước chếch lên phía trước. Gương mặt choắt như mặt chuột của hắn co rúm lại trong nụ cười nham hiểm, hàm răng ám khói thuốc phiện vàng khè. Hắn vung vẩy tờ trát có đóng triện son chói lọi của quan phủ, cất giọng the thé xé toang màn đêm thanh vắng — Đứng lại! Ba mươi vò sành chất trên xe kia định kéo đi đâu lén lút lúc nửa đêm hả thằng Đạt? Có lệnh quan trên đây, nhà lò họ Châu nợ ba trăm đồng bạc hoa xòe đến hạn không trả, toan tẩu tán sản vật! Tụi bây đâu, dỡ hết ba mươi vò dầu xuống, kéo xe về kho hiệu buôn cho tao!

Mấy tên tay sai bặm trợn đồng thanh quát tháo, vung gậy gộc rầm rập tiến lại gần càng xe bò. Vĩnh Đạt ghì chặt hai bắp tay gân guốc vào càng gỗ, mắt đỏ sọc tia máu, toan buông càng lao tới ăn thua đủ. Bên cạnh, Vĩnh Phú vội vã đưa tay chắn trước ngực anh trai, sắc mặt tái nhợt nhưng cố giữ vẻ bình tĩnh — Quản sự chớ hàm hồ! Hạn ước mười ngày do chính hiệu buôn các người ấn định, nay mới qua ngày thứ nhất, giấy trắng mực đen rõ ràng, cớ sao lại dám đến chặn đường cướp bóc?

— Bớt lắm lời đi thằng chắt thứ! — Tên quản gia khinh khỉnh nhổ toẹt bãi nước trầu xuống chân. — Chủ tao bảo nợ quá hạn thì tức là quá hạn! Tờ trát quan phủ đã hạ, cấm cãi!

Thấy Đạt nghiến răng ken két, bàn tay đã với lấy chiếc đòn kê bánh xe toan liều mạng, Mai Lan không thể nấp thêm được nữa. Nỗi sợ hãi tan biến, nhường chỗ cho sự can trường của đứa con gái lớn lên bên bễ lửa. Cô đẩy tung cánh cổng liếp, nhanh nhẹn bước thẳng ra giữa luồng sáng gắt gao của những ngọn đuốc, cất giọng trong trẻo mà đanh thép — Bác quản sự ăn nói cho cẩn trọng! Tờ biên nhận nợ mười ngày do chính tay bác ký tên, điểm chỉ trước mặt hương chức làng Dầu Nối, nay vẫn còn cất giữ cẩn thận trong tráp thờ từ đường! Quan phủ dẫu xử việc cũng phải trọng chứng cứ rành rành. Các người muốn làm giặc cướp giữa ban ngày ban mặt hay sao?

Tên quản gia thoáng khựng lại trước sự xuất hiện bất ngờ của người con gái nhà họ Châu. Chưa kịp để hắn giở giọng đe nẹt, từ các con ngõ quanh xóm, tiếng chó sủa rộ lên hòa cùng tiếng bước chân rậm rịch.

— Ai dám đến làng Dầu Nối này cướp bóc giữa đêm hôm?

Tiếng bác Ba Quỳ vang lên sang sảng đầu ngõ. Phía sau bác, hàng chục bóng người lũ lượt kéo đến. Bà con lối xóm người cầm đòn gánh tre đực, kẻ giơ cao bùi nhùi rơm rực lửa, ánh mắt ai nấy hừng hực phẫn nộ. Tiếng người xôn xao bủa vây — Làng xóm tối lửa tắt đèn có nhau, nhà họ Châu đàng hoàng ba đời nay, ai cho lũ bay ức h**p con cháu Cụ Cố Thuận?

— Cút ngay! Còn dám bén mảng đụng vào một vò dầu, cả làng này đập nát đầu gậy!

Thấy cả xóm chày dầu đồng lòng kéo ra che chở cho anh em họ Châu, tên quản gia mặt chuột tái mét, đảo mắt nhìn đám tay sai đang run rẩy lùi bước. Hắn biết rõ nếu xảy ra xô xát đổ máu ở chốn này, đám người của hắn khó lòng lành lặn bước ra khỏi bờ đê. Hắn hậm hực giật giật vạt áo dài the, thu tờ trát vào ngực áo rồi trợn trừng mắt nhìn Đạt và Phú — Được lắm! Cứ cho là tụi bây còn hạn! Nhưng liệu mà nhớ lấy, đúng giờ Ngọ ngày thứ mười, tức chín ngày nữa, nếu không có đủ ba trăm đồng bạc hoa xòe nộp tận tay ông chủ Mã Khắc, bọn tao sẽ dẫn lính cơ về niêm phong từ đường, tịch thu mảnh đất hương hỏa này! Đến lúc đó thì đừng trách! Đi!

Đoàn người của hiệu buôn Mã Khắc lục tục quay đầu, vội vã lủi vào bóng tối hướng về phía phố huyện.

Mai Lan thở phào một hơi dài, lồng ngực đập thình thịch. Sau khi cảm tạ bà con làng xóm đã giải vây, Phú và Đạt trao đổi ánh mắt đầy quyết tâm. Không thể chậm trễ thêm một khắc nào nữa. Đạt cúi người ghìm càng xe, Phú tì vai đẩy bánh gỗ. Hai người anh lặng lẽ vẫy tay chào Mai Lan rồi gồng mình đẩy chiếc xe bò chất nặng ba mươi vò sành da lươn lăn bánh vào đêm đen hun hút, hướng thẳng con đường đất gập ghềnh lên tỉnh lỵ Quảng Ngãi.Bóng hai người anh khuất hẳn sau rặng tre đầu làng, Mai Lan mới quay gót trở vào xưởng. Gian lò ép lúc này vắng lặng lạ thường. Tiếng cọt kẹt của súc chày kền kền đã im bặt, chỉ còn tiếng dế rỉ rả bên chân tường vách đất. Bác Ba Quỳ sau một hồi loay hoay chốt lại then cổng ngoài cũng lui về chái bếp nghỉ ngơi để chợp mắt lấy sức.

Mai Lan bước chậm rãi về phía góc xưởng. Nơi ấy, Cụ Cố Châu Vĩnh Thuận đang ngồi trầm mặc trên chiếc chõng tre đã mòn vẹt. Ngọn đèn dầu mù u leo lét hắt bóng lưng còng như thân tre già của cụ lên vách nứa.

Mai Lan khẽ khàng quỳ xuống bên mép chõng, lấy manh chiếu cói đắp thêm lên đôi chân trần gầy guộc của cụ cố. Nhìn gương mặt đầy nếp nhăn hằn sâu nỗi âu lo cùng chòm râu bạc như cước, sống mũi cô cay xè — Cụ Cố ơi… Anh Đạt với anh Phú đã qua được đê rồi ạ. Nhưng mà… con lo quá cụ ơi. Đường lên tỉnh lỵ xa xôi trăm bề trắc trở, lỡ như mẻ dầu này không bán được, rồi ba trăm đồng bạc hoa xòe kia… từ đường mất đi, gia đình mình biết nương tựa vào đâu?

Cụ Cố Thuận khẽ nghiêng đầu. Đôi bàn tay dày cộm vết chai sần, thô ráp như vỏ cây de già của cụ nhẹ nhàng đặt lên mái tóc mềm của cô chắt gái. Cụ cất giọng khàn trầm, ấm áp như làn gió mùa xuân — Con gái nhỏ của cụ… Ra đây với tao.

Cụ chống gậy song, chậm rãi bước từng bước vững chãi lại gần bễ trấu. Đống vỏ trấu vàng ươm còn âm ỉ một lớp than hồng bên dưới đáy. Cụ Cố cầm chiếc que tre vót nhọn, nhẹ nhàng gạt một lớp trấu mới phủ kín lên bề mặt than đỏ, chặn không cho ngọn lửa bùng lên thành ngọn cũng không để khói tắt ngấm.

— Con nhìn bễ trấu này xem, — Cụ Cố ôn tồn bảo, ánh mắt mờ đục như nhìn thấu tâm can Mai Lan. — Muốn hạt đậu phộng chín đều, ngậm đủ hơi nóng mà tươm dầu vàng, ngọn lửa không được bốc cháy bừng bừng, mà phải ủ kín trong lòng trấu. Lửa trấu âm ỉ, hạt trấu mộc mạc che chở cho nhau, giông gió ngoài kia có thổi rát mặt cũng chẳng thể nào làm nguội được cái tâm lò.

Cụ đưa bàn tay gầy guộc khẽ vuốt lại lọn tóc mai dính mồ hôi trên trán cô gái — Đàn ông trong nhà như hai chiếc nêm đực nêm cái, phải gánh chịu ngàn vạn nhịp chày đập dồn dập. Còn phận gái tụi con, chính là nắm rơm nếp dẻo dai bọc lấy bánh dầu. Rơm nếp mềm mại, hiền hòa, nhưng nếu không có rơm bao bọc giữ chặt, hạt đậu hấp chín giáng chày xuống sẽ vỡ nát toe toét, dầu chưa kịp chảy đã thành đống bã vụn. Lòng con có bền chặt, có giữ được hơi ấm cho cái lò này, thì hai anh con ở ngoài trường đời mới vững dạ mà tiến bước. Nhớ lời tao nghe con.

Từng lời răn dạy mộc mạc mà sâu xa của cụ cố như dòng nước mát tưới tắm vào tâm hồn non nớt của Mai Lan. Nỗi bất an trong lòng cô dần lắng xuống, thay vào đó là sự kiên định lạ kỳ. Cô cầm lấy que tre, cẩn thận vun lại đống trấu cho tròn trịa, giữ trọn vẹn hơi nóng nồng đượm giữa đêm đông lạnh giá.

Đêm dần trôi về sáng. Canh ba đã điểm từ lâu, sương lạnh ngoài sông Trà Bồng phủ một lớp mờ ảo lên mái rạ xưởng ép.

Bỗng nhiên, từ phía cổng liếp ngoài ngõ vang lên những tiếng đập dồn dập, gấp gáp — Cộc! Cộc! Cộc! Mở cửa! Chị Lan ơi, mở cửa mau!

Mai Lan giật nảy mình, tim thắt lại. Cô vội buông que tre, cầm ngọn đèn dầu lao nhanh ra hiên xưởng. Cụ Cố Thuận trên chõng tre cũng khẽ rướn người, đôi tai cực kỳ thính nhạy của cụ giật giật, hướng về phía âm thanh hớt hải ngoài đêm tối.

Mai Lan rút then cài, cánh liếp vừa hé mở thì một bóng người lảo đảo ngã nhào vào sân. Dưới ánh đèn dầu chập chờn, hiện ra gương mặt nhễ nhại mồ hôi, áo quần rách tơi tả vì gai góc của thằng Cung — người em họ xa làm nghề kéo xe trên tỉnh lỵ. Nó thở không ra hơi, hai tay run rẩy túm chặt lấy vạt áo Mai Lan, giọng nghẹn ứ vì hoảng loạn — Chị Lan… nguy to rồi! Em vừa chạy thục mạng một mạch từ tỉnh về… Thằng Mã Khắc… nó đã sai người đem bạc trắng lên tỉnh từ chiều hôm qua, mua chuộc hết ban giám khảo trường đấu xảo rồi! Chúng nó tính kế… ngay vòng thử khói đầu tiên sẽ đánh rớt dầu họ Châu, không cho vào sảnh đường!