Chương 5: Gốc Rễ Của Minh Quân

Không khí trong gian điện Văn Hoa bỗng chốc đông cứng như băng tuyết giữa mùa đông. Từng tia nắng sớm chiếu qua song cửa cũng dường như ngưng đọng lại trên nền gạch hoa cương lạnh lẽo.

Lã Trọng Trí đứng ở một bên, lòng chùng xuống khi nhận ra độc kế thâm sâu của Thừa tướng Tiêu Mộ Chi. Đạo “Bá quyền diệt loạn” vốn là cái bẫy hiểm ác: nếu Tiêu Triệt tán đồng việc dùng đao kiếm đồ sát để thị uy, lão sẽ tâu lên Hoàng đế rằng Tam hoàng tử mang dã tâm tàn bạo, khát máu vô tình; còn nếu khuyên can bằng lòng nhân nghĩa mềm yếu, lão lại chụp ngay cái mũ khiếp nhược bất tài, không đủ bản lĩnh trị vì non sông.

Phía trước án thư, Tiêu Dực nghiến chặt quai hàm, hai bả vai vạm vỡ căng lên, nắm tay siết chặt giấu sau vạt áo. Ngũ hoàng tử Tiêu Hằng nín thở, hai mắt mở to lo âu, bàn tay nhỏ bé bất giác níu lấy góc áo của Đại hoàng huynh.

Tâm điểm giông bão dồn trọn lên người Tiêu Triệt.

Thiếu niên đứng lặng trước ánh nhìn xoi mói của viên Tể phụ. Sắc mặt cậu hơi tái, đôi môi mỏng mím chặt. Nơi cổ tay phải giấu trong tay áo lụa, mùi hương thanh nhẹ của cao dược hoa cúc thoang thoảng bay ra, gợi nhớ vết sưng tấy sau một đêm chép sách. Bờ vai Tiêu Triệt gồng cứng, đáy mắt thoáng nét dao động dữ dội. Trong ký ức nguyên tác, chính những lời khích tướng hiểm ác này đã từng bước biến thiếu niên nhạy cảm thành một bạo chúa khát máu.

Lã Trọng Trí không vội mở lời. Ông hiểu rõ đây không phải lúc vi sư đứng ra đỡ đòn thay học trò. Nếu muốn phá vỡ bóng tối hận thù, Tiêu Triệt phải tự mình giẫm lên cạm bẫy mà đứng thẳng dậy.

Ánh mắt ông chuyển từ vẻ nghiêm nghị sang sự ấm áp, bình thản hướng về phía Tam hoàng tử. Khi Tiêu Triệt khẽ ngước lên, ánh mắt hai thầy trò chạm nhau giữa khoảng không tĩnh mịch.

Trong ánh nhìn của Lã Trọng Trí chỉ có niềm tin cậy và sự bao dung trầm tĩnh. Ánh nhìn ấy như nhắc nhở cậu về buổi đàm đạo thâu đêm nơi chái tây, về chén trà ấm cùng đôi bàn tay cẩn trọng thoa thuốc, và lời răn dạy của phu tử: “Thanh gươm sắc bén nhất không phải để đoạt mạng, mà để che chở kẻ yếu thế.”

Tia dao động nơi đáy mắt Tiêu Triệt dần tan biến, thay bằng sự kiên định lạ thường. Bờ vai thiếu niên từ từ thả lỏng, không còn vẻ căng thẳng của một con thú non bị dồn vào chân tường.

Cậu bước lên nửa bước, thong dong chắp tay thi lễ với Tiêu Mộ Chi, phong thái ung dung đĩnh đạc “Thừa tướng đại nhân quá lời rồi. Bản điện học thức còn nông cạn, chỉ xin mượn lời thánh hiền thuở trước để đàm đạo cùng Thừa tướng.”

Tiêu Mộ Chi nhướng mày, khóe môi vẫn giữ nụ cười giễu cợt “Điện hạ cứ tự nhiên. Chư vị đại thần nơi đây đều đang lắng nghe cao kiến.”

Tiêu Triệt ngẩng cao đầu, cất giọng trong trẻo mà đanh thép “Cổ thư có câu: Binh đao vốn là đồ hung khí, thánh nhân bất đắc dĩ mới phải dùng đến. Khi nghịch tặc dấy binh nổi loạn, việc triều đình điều binh khiển tướng dẹp loạn âu cũng là hạ sách cùng đường để cứu lấy sinh linh, tuyệt nhiên không phải hành vi giương oai thị uy hay thỏa mãn thói hiếu sát.”

Cậu dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào mắt Thừa tướng “Nếu chỉ cậy lưỡi đao đồ sát tận gốc, giết một kẻ phản nghịch sẽ sinh ra mười kẻ ôm hận, tro tàn vẫn âm ỉ đốm lửa thù oán. Bậc minh quân dẹp loạn không nằm ở chỗ chém rơi bao nhiêu thủ cấp, mà ở chỗ thấu suốt vì sao dân chúng lầm than đến mức liều mình tạo phản. Dân đói rách do mất mùa, hay do quan lại sâu mọt vơ vét kiệt cùng? Trừ nghịch tặc chỉ là trị ngọn, chấn chỉnh triều cương, ban ân đức cứu vớt lê dân mới là gốc rễ dập tắt loạn lạc. Dùng gươm giáo chỉ khuất phục được thân xác, lấy ân đức thu phục nhân tâm mới là kế sách giữ vững cơ đồ muôn đời.”

Lời đối đáp vừa dứt, khắp gian điện hoàn toàn rơi vào tĩnh lặng.Từng lời Tiêu Triệt thốt ra đều khúc chiết rành mạch, kết hợp nhuần nhuyễn giữa đạo dẹp loạn của binh gia và lòng nhân ái của bậc quân vương. Cậu không phủ nhận binh quyền, nhưng đặt chữ Nhân làm rường cột chỉ huy gươm giáo, bẻ gãy hoàn toàn thế gọng kìm hiểm ác của Tiêu Mộ Chi.

Lã Trọng Trí khẽ mỉm cười, một niềm tự hào ấm áp dâng trào nơi lồng ngực. Đứa trẻ này ngộ tính phi phàm, chỉ qua một đêm đã thấu triệt được đạo lý trị quốc chân chính.

Các quan viên Lễ bộ đưa mắt nhìn nhau, gương mặt lộ rõ vẻ trầm trồ. Vị lão thị giảng râu tóc bạc phơ vuốt chòm râu dài, gật đầu liên hồi, trong mắt ánh lên sự thán phục tột cùng dành cho Tam hoàng tử lẫn vị phu tử đang đứng bên án thư.

Sắc mặt Tiêu Mộ Chi xám ngoét như tro tàn, khóe miệng giật giật. Lão trừng mắt nhìn Tiêu Triệt, muốn tìm kẽ hở bắt bẻ nhưng hoàn toàn bất lực. Phản bác lại lòng nhân đức của bậc minh quân chẳng khác nào tự tay vứt bỏ đạo lý thánh hiền và công khai cổ vũ cho bạo chính.

“Tốt... Tốt lắm!” Tiêu Mộ Chi nghiến răng bật ra từng tiếng gượng gạo, nụ cười trên gương mặt đã vỡ vụn hoàn toàn. “Tam hoàng tử quả nhiên biện luận tài tình. Văn Hoa Điện của Lã đại nhân dạy dỗ thật khéo!”

Biết rõ bẫy rập đã thất bại thảm hại, Tiêu Mộ Chi không còn mặt mũi nào nán lại. Lão bẽ bàng phất mạnh tay áo bào, quay lưng sải bước ra khỏi điện. Các quan viên Lễ bộ cùng thị giảng Thái Học Viện cũng lần lượt chắp tay bái biệt Lã Trọng Trí rồi lục tục nối gót theo sau.

Tiếng bước chân xa dần trả lại sự thanh bình tĩnh mịch cho gian điện cổ kính.

Bóng người vừa khuất sau rặng ngân hạnh ngoài sân, Tiêu Hằng đã reo lên giòn giã, lao tới ôm chầm lấy Tiêu Dực. Tiêu Dực thở phào nhẹ nhõm, đưa bàn tay thô ráp vỗ mạnh vào vai Tiêu Triệt “Tam đệ! Đệ nói hay lắm! Đối đáp đường hoàng như thế khiến lão tặc kia nghẹn họng không thốt nên lời!”

Khóe môi Tiêu Triệt cong lên nụ cười hiếm hoi, ánh mắt lấp lánh niềm vui. Ba huynh đệ chỉnh đốn lại y phục, cùng bước tới trước bục giảng, đồng loạt cúi mình hành đại lễ “Đa tạ phu tử che chở và chỉ dạy! Nếu không có lời thầy khai sáng đêm qua, học trò hôm nay khó lòng vượt qua khảo hạch.”

Lã Trọng Trí bước xuống bậc thềm, ân cần nâng từng học trò dậy, ánh mắt chan chứa yêu thương “Các con làm rất tốt. Dực nhi biết nhẫn nhịn giữ đại cục, Hằng nhi dũng cảm vì dân, còn Triệt nhi thấu suốt đạo lý minh quân. Hôm nay các con đã bảo bọc lẫn nhau, đó là điều đáng quý nhất.”

Ông mỉm cười, quay trở lại bục giảng, cẩn thận nhặt hai khúc thước lim đen bị bẻ gãy từ hôm qua trong giỏ trúc, đặt ngay ngắn lên mặt án thư như một lời nhắc nhở khắc cốt ghi tâm.

Buổi chiều hôm ấy, nắng vàng rải đều lên những tán lá ngân hạnh nơi góc sân Văn Hoa Điện. Không gian yên ả chỉ còn vẳng lại tiếng lật sách sột soạt cùng lời giảng bài từ tốn của Lã Trọng Trí.

Bất chợt, một bóng người vận áo gấm thường phục màu lam sẫm chậm rãi rảo bước vào cửa điện, không hề có thị vệ tiền hô hậu ủng.

Hoàng đế Tiêu Cảnh Ung chắp tay sau lưng, đứng lặng nơi ngưỡng cửa. Ánh mắt sâu thẳm, uy nghiêm của bậc đế vương khẽ quét qua ba người con đang chăm chú lắng nghe bài học, rồi bất thần dừng lại thật lâu nơi chiếc thước lim đen bị gãy làm đôi trên án thư.