Chương 3: Án Thư Đỏ Đèn Canh Cánh

Lã Trọng Trí cúi người, nhẹ nhàng đỡ lấy bờ vai đang run bần bật của Tiêu Hằng. Ông không trách sự đường đột nửa đêm xông vào thư phòng, mà rút khăn vải mộc cẩn thận lau nước mắt hòa lẫn mồ hôi trên gương mặt cậu học trò nhỏ.

“Hằng nhi, đừng sợ, có thầy ở đây rồi,” giọng ông trầm tĩnh như mỏ neo vững chãi giữa sóng gió.

Tiêu Hằng nấc nghẹn từng cơn, hai bàn tay nhỏ bé bấu chặt vạt áo lam của phu tử “Thừa tướng... Thừa tướng đại nhân cho người chặn đường con ở chái đông... bảo rằng sáng mai nếu con không đọc thông, giảng rõ ba thiên này trước mặt quan Lễ bộ, người sẽ xin phụ hoàng đuổi con khỏi hoàng cung... Thầy ơi, con dốt lắm, chữ nghĩa cứ nhảy múa lung tung, con không thuộc nổi chữ nào hết!”

Lã Trọng Trí nhận thẻ bài gỗ mun khắc ấn Tể phụ từ tay đứa trẻ. Ba thiên trong sách “Đại Học” đều luận bàn sâu xa về tu thân, tề gia. Bắt một đứa trẻ mười ba tuổi quanh năm khiếp sợ đòn roi phải học thuộc lòng mớ câu từ cổ kính chỉ trong vài canh giờ chẳng khác nào ép vào đường cùng.

Thế nhưng, nhìn đôi mắt to tròn dù đầm đìa lệ vẫn ngầm ẩn nét thông tuệ của Tiêu Hằng, Lã Trọng Trí khẽ lắc đầu. Cậu bé không hề khù khờ. Nỗi kinh sợ đòn roi bấy lâu đã bóp nghẹt tâm trí cậu, biến kinh thư thánh hiền thành gông cùm trói buộc.

“Tiêu Dực, đứng ngoài cửa làm gì, vào đây đi con,” Lã Trọng Trí chợt cất tiếng.

Cánh cửa lay động, Tiêu Dực bước vào. Thiếu niên mười bảy tuổi mày kiếm chau lại, hai tay nắm chặt. Cậu nghe em khóc nên vội chạy sang, nhưng nhớ lời phu tử dạy về chữ Nhẫn nên không dám tự tiện xông vào.

“Thầy... Thừa tướng ức h**p người quá đáng!” Tiêu Dực nghiến răng. “Để con đi tìm phụ hoàng—”

“Dực nhi,” Lã Trọng Trí ngăn lại, ánh mắt nghiêm nghị. “Đêm đã điểm canh ba, phụ hoàng con đang yên giấc. Con xông vào cấm cung lúc này chỉ chuốc tội kinh động long nhan, trúng kế giăng sẵn. Mau ngồi xuống mài mực cho thầy.”

Cơn giận lắng xuống, Tiêu Dực vâng lời tiến lại án thư, quỳ gối lặng lẽ mài thỏi mực Tùng Hạc trên nghiên đá Đoan Khê.

Lã Trọng Trí kéo Tiêu Hằng ngồi xuống đệm cói. Thấy ống tay áo cậu bé phồng cộm, ông khẽ cười “Trong tay áo giấu thứ gì đấy? Đem ra xem nào.”

Tiêu Hằng đỏ mặt, lí nhí lấy ra hai miếng bánh đậu xanh gói trong lá sen khô “Dạ... lúc nãy hoảng quá, con tính đem bánh đi trốn... Con biết lỗi rồi ạ.”

“Bánh ngon thế này, giấu một mình thì phí quá,” Lã Trọng Trí mỉm cười. Ông mở gói lá sen, dùng thanh tre xẻ hai miếng bánh vuông vắn thành tám phần đều nhau.

Tiêu Hằng chớp mắt ngơ ngác nhìn tám mẩu bánh nhỏ.

Lã Trọng Trí chậm rãi chỉ vào những mẩu bánh trên lá sen “Hằng nhi, bài thi hỏi về chữ ‘Tề gia’ và ‘Thân dân’. Thầy hỏi con, nếu thôn trang có bốn hộ gồm mười sáu miệng ăn, mỗi người cần nửa cân lương thực một ngày. Trong kho có hai mươi cân thóc, nhưng hào phú ép nộp mười cân thuế. Con chia thế nào để dân không chết đói?”

Nhắc đến thóc lúa, mắt Tiêu Hằng sáng rực. Nỗi sợ biến mất, nhường chỗ cho vẻ lanh lợi lạ thường. Ngón tay cậu thoăn thoắt gõ bàn, miệng nhẩm tính “Mười sáu người tốn tám cân một ngày. Có hai mươi cân, nộp mười cân thì chỉ còn mười cân, sang ngày thứ hai bá tánh đứt bữa ngay... Không được!”

Cậu ngước nhìn phu tử, giọng dõng dạc:“Học trò phát tám cân cho dân ăn ngày đầu. Mười hai cân còn lại, con trích sáu cân làm thóc giống gieo ở bãi bồi, bốn cân đổi cá khô trữ ăn dần. Hai cân còn lại nộp hào phú làm tin, hẹn sau vụ gặt sẽ trả đủ cả vốn lẫn lời!”

Tiêu Dực đang mài mực bên cạnh cũng phải dừng tay, ngỡ ngàng nhìn đứa em trai vốn luôn bị chê là ngô nghê.

Lã Trọng Trí xoa đầu Tiêu Hằng, ánh mắt ngập tràn tán thưởng “Con thấy chưa? ‘Thân dân’ là lòng thương manh áo chén cơm của dân nghèo, biết chắt chiu từng hạt thóc cứu người. Còn ‘Tề gia’ là giữ trong ngoài yên ấm, không để kẻ mạnh tước đoạt đường sống của kẻ yếu. Con đã nắm trọn cái gốc của thánh hiền rồi.”

Tiêu Hằng ngơ ngác, bờ môi khẽ run “Thầy... con thật sự không đần độn sao?”

“Con thông tuệ hơn bất kỳ ai từng phán xét con,” Lã Trọng Trí khẳng định. “Sáng mai trước quan Lễ bộ, con không cần nhại chữ như vẹt. Cứ dùng sự sáng suốt và tấm lòng nhân ái này đối đáp. Rời xa nỗi khổ của dân, kinh thư vạn quyển cũng chỉ là mớ giấy lộn.”

Ngoài hành lang, sương khuya buốt giá đọng trên tàng lá ngân hạnh cổ thụ.

Tam hoàng tử Tiêu Triệt lặng lẽ đứng tựa lưng vào cột gỗ dưới hiên điện từ lúc nào. Qua khung cửa sổ giấy bừng sáng ánh đèn, cậu chứng kiến tất cả.

Nơi án thư, người thầy áo lam kiên nhẫn bẻ bánh khơi mở tâm trí cho đứa em út. Người anh cả cộc cằn lại ân cần châm dầu đèn, vỗ vai em trai. Không quát mắng thị uy, chẳng một lằn roi đe dọa. Gian điện Văn Hoa ấm cúng lạ thường, tựa chốn chở che vững chãi cho những cánh chim non.

Tảng băng ngờ vực nơi đáy lòng Tiêu Triệt bỗng rạn vỡ. Cổ tay vừa thoa thuốc dường như vẫn phảng phất hơi ấm dịu dàng. Hít sâu một hơi, cậu rũ bỏ vẻ gai góc, cất bước qua ngạch cửa “Thầy... để học trò cùng Ngũ đệ đối chiếu câu chữ trong sách.”

Lã Trọng Trí mỉm cười gật đầu “Tốt lắm. Triệt nhi, mau lại đây.”

Suốt canh ba tàn đến hết canh tư, án thư Văn Hoa Điện đỏ đèn canh cánh. Ba hoàng tử kề vai sát cánh, nâng đỡ nhau học tập. Tiêu Dực mài mực chuẩn bị giấy bút, Tiêu Triệt chỉ dẫn ngắt nhịp câu từ, Tiêu Hằng say mê lĩnh hội từng ý nghĩa sâu xa. Nỗi sợ hãi nhường chỗ cho niềm tự tin vững vàng.

“Boong... boong... boong...”

Tiếng chuông điểm canh năm từ lầu cao hoàng thành gióng lên từng hồi dồn dập, vang rền khắp chốn cung cấm Thăng An.

Cùng lúc đó, tiếng bước chân rầm rộ ngoài sân điện ập tới. Cánh cửa lớn Văn Hoa Điện bị đẩy tung ra.

Thừa tướng Tiêu Mộ Chi trong triều phục tía đằng đằng sát khí sải bước vào điện, theo sau là đoàn quan viên Lễ bộ mặt mày lạnh tanh. Đôi mắt Tể phụ liếc xéo ba hoàng tử, khóe môi nhếch lên nụ cười cay độc. Ông ta giơ cao phong thư đề chữ ‘Mật chỉ khảo hạch’, cất giọng uy h**p “Lã đại nhân, phụ hoàng của các hoàng tử có mật chỉ. Bản tướng phụng mệnh đến đây mở kỳ khảo hạch kinh điển!”