Chương 21: Di Nguyện Của Mẹ

Nghe tiếng gọi trầm ấm của cha, Trọng khẽ siết nhẹ bả vai em trai rồi bước tới. Hải lầm lũi cất bước theo sau, đôi chân gầy dính bết phù sa non nặng trịch từng nhịp. Hai người con dừng lại trước mặt cụ Sơn, nhìn dáng hình gầy guộc của người cha già ngồi trơ trọi giữa bãi đất hoang tàn, rồi lặng lẽ quỳ gối xuống mép chiếc phản gỗ lim còn loang lổ ngấn nước.

Cụ Sơn khẽ nén một hơi thở buốt nhói nơi lồng ngực. Cánh tay bị cọc đê cào rách sâu hoắm từ hôm vượt lũ vẫn giật từng cơn rấm rứt, còn các khớp ngón tay co cứng vì chứng phong thấp tái phát sau mấy ngày dầm nước buốt. Cụ run rẩy đưa hai bàn tay chai sần lên trước ngực áo nâu sờn rách, lần tìm mối thắt của dải vải ruột tượng. Dải vải xô điều đã bạc phếch, đẫm mồ hôi và đất cát, được cụ cẩn trọng gỡ từng nút thắt chéo qua vai.

Dưới vạt áo ấm sực hơi thở của người cha, bọc túi vải dầu màu nâu cánh gián hiện ra. Cụ Sơn nâng bọc vải bằng cả hai bàn tay run rẩy, nâng niu như báu vật sinh mệnh. Cụ thong thả bóc từng lớp vải dầu gấp mép kỹ càng. Qua ba tầng vải chống nước, một phong thư bằng giấy bổi đã ngả màu vàng úa, mép giấy sờn mịn hiện ra vẹn nguyên, khô ráo tinh tươm, thoảng mùi hương trầm quen thuộc của gian nhà xưa cũ.

Ngay bên mép phản, chiếc bát sứ Hải Dương sứt miệng mà thím Nhẫn vừa vớt dưới mé ao lên, rửa sạch bùn đất, được đặt ngay ngắn ở giữa. Cụ Sơn kính cẩn đặt phong thư nằm kề bên miệng bát sứ sứt — chiếc bát nay thay cho bát hương gia tiên đã bị dòng lũ cuốn trôi. Cụ hướng ánh mắt mờ đục nhìn lên khoảng không xám xịt trên đầu, nơi từng là mái rạ ấm cúng của tổ ấm ba cha con, khẽ mấp máy đôi môi khô khốc — Nhà nó ơi… Cơn bão dữ qua rồi, ba cha con tôi vẫn còn lành lặn ở lại đây với mảnh đất này. Hôm nay, trước vong linh bà, tôi xin đọc lại lời trăn trối bà gửi gắm cho hai đứa nó…

Cụ Sơn run run mở nếp gấp tờ giấy bổi. Những dòng chữ viết bằng mực Cửu Long màu tím thẫm đã nhạt dần theo năm tháng, nét chữ mềm mại, nắn nót của người vợ hiền hiện rõ mồn một trước mắt cụ. Cổ họng nghẹn ứ, cụ cất giọng trầm run, từng tiếng rơi vào khoảng không tĩnh mịch của bãi bồi “Gửi anh Sơn và hai con Trọng, Hải của mẹ…

Khi hai con đọc được những dòng này, có lẽ mẹ đã về với tổ tiên dưới bóng tre làng. Đời mẹ ngắn ngủi, chẳng để lại được của nả bạc vàng, chỉ thương anh Sơn một mình gà trống nuôi con, sớm hôm cặm cụi chuốt từng sợi lạt, lận từng vành cót nuôi các con khôn lớn.

Mẹ dặn hai con, dẫu sau này sông cạn đá mòn, vật đổi sao dời, anh em chúng mày cũng phải biết thương yêu, đùm bọc lấy nhau. Nghề nan của thầy các con dạy rằng: Một nan tre đơn độc dẫu cứng cỏi đến đâu, ra trước gió to sóng lớn cũng dễ gãy gập làm đôi; nhưng trăm nan mềm biết nhẫn nhịn, bện xoắn cài chặt vào nhau thì ngàn đời chẳng ngọn sóng nào bẻ gãy nổi. Thằng Trọng tính tình cương trực nhưng nóng nảy, thằng Hải lanh lợi nhưng xốc nổi, hai anh em như hai cọng cật tre khác tính nết, nếu không biết ghì néo nhường nhịn thì chỉ tổ làm nát cửa nát nhà. Hãy nhớ lấy lời mẹ, coi tình máu mủ ruột rà hơn mọi thứ phù vân ngoài đời, có đùm bọc lấy nhau thì linh hồn mẹ nơi chín suối mới được ngậm cười…”

Tiếng cụ Sơn nghẹn lại ở cuối trang thư, hai giọt nước mắt đục ngầu lăn dài qua những nếp nhăn nheo sâu hoắm trên gò má sạm đen, rơi trúng vào mép giấy bổi khô ráo.

Khoảng lặng trùm lên nền đất hoang tàn, chỉ còn tiếng gió bấc thổi xào xạc qua rặng tre ngà xơ xác bên bờ sông Mã.

Cụ Sơn ngước mắt nhìn xuống. Hải quỳ sụp dưới chân cụ, hai bờ vai gầy rung lên bần bật. Đứa con út áp trán vào đầu gối cha, hai bàn tay chằng chịt vết cật tre cào cứa siết chặt lấy gấu quần cụ, cất tiếng khóc nức nở nghẹn ngào — Thầy ơi… U ơi… Con có tội! Con mê muội, con chỉ nghĩ đến kiếm tiền đổi đời mà rước họa vào thân… Suýt nữa con làm mất cả nhà, làm gãy cả giỏ nan của thầy, làm khổ anh Trọng… Thầy ơi, con sai rồi!

Bên cạnh, Trọng cũng không kìm được xúc động. Đôi mắt người thợ máy ba mươi tuổi đỏ hoe, những giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gương mặt chữ điền cương nghị sạm đen vì khói dầu và bão gió. Trọng nhìn đăm đắm vào vạt áo nâu rách toạc để lộ vết thương sâu hoắm dài hơn gang tay còn rướm máu trên vai cha — vết thương cụ đã liều mạng lấy thân mình che chắn cho hai con trước bãi cọc nhọn giữa dòng lũ dữ. Gương mặt người thợ máy co thắt lại trong nỗi dằn vặt khôn xiết, Trọng quỳ hẳn hai gối xuống bùn, cúi đầu nhận lỗi:— Thầy… con cũng sai rồi. Con làm anh mà cứng nhắc, giáo điều, chỉ biết chì chiết mắng mỏ chứ chẳng biết lắng nghe, đùm bọc em… Suýt nữa con đẩy thằng Hải vào bước đường cùng…

Cụ Sơn lặng nhìn hai người con trai. Đôi bàn tay run rẩy vì phong thấp của cụ từ từ đặt lên vai Trọng, rồi vươn sang vuốt nhẹ mái tóc bết phù sa của Hải. Lần đầu tiên sau bao năm tháng rạn nứt, Trọng vươn cánh tay vạm vỡ sang ôm lấy bả vai gầy rộc của em trai. Hải nghẹn ngào xoay người, vùi đầu vào lồng ngực vững chãi của anh cả, hai anh em ôm chặt lấy nhau ngay trên nền đất hoang tàn, tiếng khóc hòa cùng tiếng sóng phù sa rì rào vỗ bờ.

Đúng lúc ấy, tiếng bước chân lội bùn bì bõm từ mé ngõ bờ ao vọng lại. Thím Nhẫn bước vào, trên tay bưng chiếc niêu đất sứt quai bốc khói nghi ngút cùng một nắm lá thuốc nam giã nát gói trong mảnh lá chuối tươi. Vừa bước tới đầu phản, nhìn thấy cảnh ba cha con cụ Sơn quỳ bên lá thư trăn trối, thím Nhẫn đứng sững lại, đưa vạt chiếc khăn vuông vấn đầu lên sụt sùi lau nước mắt — Khổ thân… Bác gái dưới suối vàng thiêng liêng lắm, bác ấy phù hộ cho ba cha con tai qua nạn khỏi đấy. Thôi, hai cháu đứng dậy cả đi, người còn là còn tất cả, khóc lóc làm gì cho bác Sơn thêm đau lòng.

Thím Nhẫn đặt chiếc niêu đất đựng mấy củ sắn lùi nóng hổi thơm phức xuống góc phản, rồi giục giã — Trọng, Hải, đỡ thầy ngồi ngay ngắn lại. Thím vừa chạy sang mé vườn sau nhà thím Chắt hái được nắm lá bỏng với cỏ nhọ nồi giã nát đây. Mau đắp lại cho bác Sơn kẻo vết thương hở gió độc, nhiễm trùng thì nguy to!

Trọng và Hải vội gạt nước mắt, răm rắp làm theo lời thím. Hải cẩn thận bưng gáo nước mưa hứng từ tàu chuối, nhẹ nhàng dùng mảnh vải xô sạch thấm rửa từng vệt bùn non bám quanh miệng vết thương trên bả vai cụ Sơn. Bàn tay của người thợ máy như Trọng vốn thô ráp quen cầm cờlê mỏ lết, lúc này lại nâng đỡ cánh tay cha cẩn trọng, tỉ mỉ đắp từng vốc lá thuốc mát lạnh lên miệng vết rách sâu hoắm, rồi dùng dải vải sạch băng ghì lại.

Cảm nhận hơi mát của nắm lá thuốc xua bớt cơn nhức buốt cùng hơi ấm từ hai đứa con đang ân cần chăm sóc bên mình, cụ Sơn thấy lòng nhẹ nhõm lạ kỳ. Cụ nhìn xuống đôi bàn tay của Trọng và Hải — những bàn tay mấy hôm trước còn giằng co, xô xát, nay chằng chịt vết xước cật luồng đan bè cứu người, mép da đã se miệng và đang bắt đầu lên da non hồng hào. Mười mối nan néo giữa dòng nước cuồng lưu sông Mã không chỉ cứu sống ba mươi xã viên làng Cồn Cát, mà đã thực sự bện chặt lại tình máu mủ tưởng chừng như sắp đứt lìa của gia đình cụ.

Thím Nhẫn bẻ đôi củ sắn lùi nóng hổi, đưa cho từng người — Ăn tạm miếng sắn lùi cho ấm bụng đi bác Sơn, hai cháu nữa. Chút nữa chính quyền xã và bà con kéo sang giúp dọn bùn, dựng tạm cái lán nứa mà che mưa nắng…

Cụ Sơn đón lấy miếng sắn, mùi thơm ngọt bùi của sắn đồng bãi quyện trong làn khói mỏng làm ấm cả không gian xơ xác. Ba cha con ngồi sát bên nhau trên chiếc phản gỗ lim, sự bình yên và hơi ấm tình thâm sau bao ngày bão bùng đang lan tỏa dịu dàng.

Thế nhưng, giữa lúc khoảng lặng ấm áp vừa chớm nở, từ phía ngõ đất ngoài rặng tre ngà bất ngờ vang lên tiếng bước chân huỳnh huỵch giẫm nát lớp phù sa non. Đi kèm với đó là tiếng chửi thề thô bỉ và một giọng quát the thé quen thuộc xé toạc bầu không khí yên bình — Thằng Hải đâu! Mày tưởng nước sông Mã cuốn trôi được món nợ của tao đấy à? Mau cút ra đây, có chui xuống đáy bùn hôm nay cũng phải ói đủ tám trăm đồng ra cho tao!