Chương 2: Mũi Xuồng Ranh Giới

Tiếng thét chói tai của thằng Tấn cùng tiếng máy đuôi tôm đập chan chát vào tai cụ Hằng. Trên mép sàn nước, con sóng do chiếc vỏ lãi tạo ra chồm lên mép gạch, hất từng mảng rác rưởi cùng váng bọt phèn bám vào gấu quần đen của bà.

Cụ Hằng buông tay khỏi thân cột gỗ mun, đặt bát nước mưa sứt miệng trở lại mặt chõng tre. Cơn giận không làm mặt bà đổi sắc, chỉ có đôi gò má đồi mồi khẽ giật nhẹ một cái. Bà quay sang thằng Đăng, đưa bàn tay khô ráp vỗ nhẹ lên bả vai gầy đang run lên cầm cập của đứa cháu nội “Mày ở yên trong chái bếp, canh chừng cái lu nước với chạn mắm. Đừng có ló đầu ra ngoài bãi.”

Bà dựng chiếc gậy tràm vào vách liếp, quay lưng bước thẳng xuống sàn nước ọp ẹp bên hông nhà. Chiếc xuồng ba lá cũ bằng gỗ sao vườn được cột lỏng vào thân cọc tràm cạnh bờ rào. Cụ Hằng tháo nút dây bện bằng xơ dừa, nhấc cây sào tràm dài hơn hai sải tay đã mòn nhẵn đầu. Tấm lưng còng của bà khẽ uốn lại khi bàn chân trần đặt xuống lườn xuồng, chiếc xuồng hơi chao nghiêng rồi nhanh chóng thăng bằng dưới sức nặng quen thuộc suốt mấy mươi năm.

Mũi sào cắm phập xuống lớp bùn non ngập sâu dưới đáy nước đục ngầu. Cụ Hằng đẩy nhẹ một nhịp, chiếc xuồng ba lá lướt êm ru trên vạt nước lũ đỏ quạch, rẽ từng đám lục bình dập dềnh thẳng hướng mé ruộng phía Đông. Gió chướng thổi rát mặt, cuốn theo mùi tanh nồng của bùn trũng và hương sen thoang thoảng bị dập nát. Dưới làn nước cuồn cuộn, những đài sen non ngập chìm chỉ còn lấp ló vài chóp búp tím ngắt gượng gạo vươn lên.

Đoạn bờ bao đất thịt pha phèn cao bảy tấc giờ chỉ còn là một vệt đứt gãy nham nhở. Nước từ con kênh ngoài xé toang bờ đất, khoét một họng sâu hoắm dài hơn sải tay, dòng chảy đỏ ngầu cuồn cuộn đổ ập từ vạt ruộng lúa của nhà thằng Tấn sang lòng ruộng trũng ba mẫu hai công của cụ.

Chiếc vỏ lãi của Tấn tròng trành đậu chênh vênh ngay chỗ đứt bờ. Thấy bóng cụ Hằng chống xuồng ra tới nơi, Tấn lập tức dộng mạnh đuôi sào gỗ xuống lòng lầy kêu một tiếng “thùm”. Mũi chiếc vỏ lãi vọt tới, chắn ngang đường đi của chiếc xuồng ba lá. Mặt Tấn đỏ bừng vì nắng và giận dữ, hai cánh tay cuồn cuộn cơ bắp gồng cứng, vạt áo dính bê bết bùn non.

“Bà Hằng!” Tấn gằn giọng, bàn tay chỉ thẳng vào họng nước đang xé toang mép đất. “Bà ngó mắt coi! Tui đã nói với bà từ trước con nước rằm tháng Bảy rồi, cái bờ bao sen này mục từ trong ruột mục ra, rễ ngó sen đâm nát bét chân đất mà bà không chịu đắp dày thêm ba tấc. Giờ nước vừa chụp xuống là nó toác hoác ra, bao nhiêu nước phù sa cuốn phăng cả nửa công lúa mùa đang ngậm sữa của tui trôi tuột xuống cái rốn trũng nhà bà rồi đó!”

Cụ Hằng ghìm mũi sào tràm giữ chiếc xuồng ba lá đứng yên giữa dòng nước xiết. Tà áo bà ba đen của bà ướt sũng mép gấu vì nước bắn. Ánh mắt một mí của bà trầm tĩnh nhìn lướt qua khoảng ruộng lúa dập dềnh của Tấn rồi dừng lại nơi bờ đất sạt lở “Mày đừng có đứng đó mà vung tay la làng, thằng Tấn. Nước năm nay từ thượng nguồn đổ về sớm hơn nửa con trăng, con nước dữ tràn bờ bao cả vùng chớ đâu riêng gì chỗ này. Đất nhà tao nằm ở rốn trũng, nước tràn qua thì ruộng sen của tao lãnh đủ phù sa với rác rưởi đầu tiên, tao còn chưa mở miệng kêu trời thì mày lu loa cái nỗi gì?”“Bà còn nói được câu đó hả?” Tấn dằn mạnh cây dầm xuống sàn vỏ lãi, bọt nước bắn tung tóe. “Ruộng sen của bà ngập nước quanh năm thì sen nó càng tốt, chớ lúa mùa của tui ngâm trong nước đục chừng ba ngày là thối rễ chết sạch! Đất bờ bao này là bờ chung ngăn ranh hai nhà, bà lơ là không chịu bồi đắp thì bà phải đền lúa cho tui!”

Tấn bước một bước nặng nề ra mũi vỏ lãi, chiếc sào gỗ trong tay chỉa thẳng xuống vạt nước đục ngầu, nơi đường bờ đất cũ vừa bị dòng phù sa xóa sạch dấu vết “Với lại bà coi đó, con nước đã san bằng phẳng lì cái bờ đất rồi. Giờ không còn dấu vết bờ bao cũ nữa, khúc này trũng sâu hoắm. Chút nữa nước rút, ranh giới đâu mà lần? Tui nói cho bà biết, tui sẽ cắm lại cọc ranh mới. Từ mí lúa sống đằng kia, tui dời cọc ranh thụt sâu vô lòng ruộng sen này đúng một tầm sào! Có dời vô trong đó thì đắp bờ bao mới đủ đất thịt đắp cao lên, mới giữ nổi nước cho lúa nhà tui!”

Nghe tới đó, cụ Hằng siết chặt lấy thân sào tràm già. Đốt ngón tay đồi mồi của bà nổi lên từng vệt gân guốc xanh xao. Một tầm sào thụt sâu vào lòng ruộng sen nghĩa là chém đứt luôn vạt sen trắng bản địa và bồn rễ tràm mà chồng bà đã dày công gây dựng suốt mấy mươi năm trời.

“Mày dám?” Cụ Hằng cất giọng, tiếng bà không lớn nhưng rành rọt, đanh thép xuyên qua tiếng gió rít trên mặt đầm. “Hồi cha mày còn sống, ổng với ông Lộc nhà tao cùng nhau xắn từng tấc đất thịt đắp nên cái gờ ranh này từ hồi năm bảy sáu. Đất ai tới đâu, cọc ranh cắm chỗ nào, người lớn ngày xưa đã ăn thề ngậm cười dưới đất. Giờ ông già mày vừa nằm xuống chưa xanh cỏ, con nước nổi vừa l**m qua cái bờ đất mà mày đã tính chuyện lấn đất, cướp bùn của một bà già với đứa con nít hay sao?”

Tấn sững người trong tích tắc trước cái nhìn sắc lẹm của bà cụ tám mươi tám tuổi, nhưng rồi cơn giận dữ lại bốc lên ngùn ngụt trên gương mặt đỏ gay. Tấn giậm chân bành bạch trên be xuồng “Bà đừng có đem chuyện người chết hai mươi năm trước ra dọa tui! Thời buổi này làm ăn theo thực tế, giấy tờ trích lục địa chính còn chưa đâu vô đâu, ai canh tác tới đâu thì giữ tới đó! Đất bờ sạt lở trôi xuống đầm nhà bà thì đất đó là đất lầy, tui không lấn của bà một tấc nào hết, tui chỉ lấy lại cái đường ranh cho đàng hoàng!”

“Một tấc bùn tao cũng không nhượng cho mày!” Cụ Hằng dộng mạnh đuôi sào xuống đáy nước, bùn non cuộn lên thành từng vệt đen sẫm. “Đất này có mốc, có ranh của nó dưới bùn sâu. Dòng nước lũ này có xé nát bờ đất trên mặt, thì cái gốc của người xưa vẫn còn nằm trơ trơ ở đó. Mày muốn cắm cọc dời ranh thì bước qua cái xác già này trước đã!”

Gió chướng thốc mạnh làm chao đảo hai chiếc xuồng giữa cánh đồng nước mênh mông ngập trắng. Tấn nhìn gương mặt sắt đá, không chút nao núng của cụ Hằng, hàm răng nghiến chặt trèo trẹo vì không nuốt trôi được sự kiên quyết của bà lão. Thấy không thể ép cụ Hằng lùi bước ngay lúc này, Tấn vung mạnh mái dầm gỗ, mũi dầm chém mạnh vào vạt nước đỏ quạch tạo thành một vệt sóng xé toạc “Được! Bà cứng đầu thì để coi bà cứng được bao lâu! Chiều mai tui sẽ lôi chú Tư Bình trưởng ấp với cả cái xóm này ra đây, đem cả thước thợ ra mà đo đạc phân xử trắng đen một lần dứt điểm! Tới chừng đó, không có giấy tờ gì chỉ tay xuống bùn thì đừng có trách tui dẹp luôn cái bãi sen của bà!”