Chương 3: Cửa ải Giảm áp

Lực hút từ phễu xoáy ngầm xé rách màn nước, quăng quật hai khối kim loại và da thịt như hai mảnh lá khô rơi vào xoáy lốc. Chiếc mũ đồng của Sơn va mạnh vào vách đá tai mèo, tia lửa cơ học lóe lên rồi vụt tắt ngấm trong bóng tối đặc quánh. Chân phải hụt hẫng giữa khoảng không sâu hoắm, anh lập tức vung chân trái, dùng hết sức bình sinh dộng mạnh gót giày chì nặng chín cân xuống một gờ đá mồ côi gồ ghề bên mép vực.

Mũi giày chì cắn ngập vào kẽ nứt đá vôi. Lực hãm đột ngột giật từng thớ cơ bắp trên lưng và đùi Sơn căng xé dưới lớp cao su bố. Dòng nước ngầm cuộn xiết gầm réo quanh thân người, rít lên từng hồi qua các khe hở của trang bị lặn. Bằng tay trái, Sơn vòng qua nách Thao, ghì chặt lồng ngực người đồng đội vào sát thân mình. Trọng lượng của Thao cùng toàn bộ trang bị nặng gần một tạ rưỡi đang bị dòng siphon kéo tuột xuống lòng vực, giằng xé dữ dội như muốn bẻ gãy khớp vai của Sơn.

Dưới ánh đèn pha lặn chập chờn, Sơn nhận thấy mối hiểm nguy chí mạng: ống cấp khí chính của Thao không chỉ bị rách vỏ ngoài, mà đầu nối van gió còn bị một vòng dây bảo hiểm kẹp chặt vào ngạnh đá nhọn hoắt. Dòng xoáy ngầm liên tục giật sợi cáp rốn căng như dây đàn; chỉ cần trượt thêm nửa gang tay, mép đá sắc lẹm sẽ cắt đứt phăng đường dẫn khí duy nhất còn lại của Thao.

Trong gang tấc hiểm nghèo, Sơn không thể chần chừ một tích tắc. Anh siết chặt chuôi dao lặn bằng thép không gỉ nơi tay phải, lựa theo chiều cuộn của dòng nước rồi vung lưỡi thép bén ngọt gạt mạnh vào điểm kẹp.

Lưỡi dao chém ngọt qua mối dây kẹp đang bị ghì chặt vào vách đá. Khối ống dẫn khí bật khỏi ngạnh nhọn, trôi tự do theo thân người Thao. Cú giải phóng tức thời làm giảm bớt lực cản của dòng nước xoáy. Không để lỡ một giây, Sơn rướn người túm lấy sợi dây tiêu bện sợi gai nối thẳng lên giàn tời mặt nước. Anh gập cổ tay, giật liên tiếp bốn nhịp dứt khoát Một... hai... ba... bốn!

Bốn cú giật mạnh truyền qua sợi dây tiêu căng vút — tín hiệu cấp cứu tối khẩn của thợ lặn công binh: “Có tai nạn nguy kịch, tời kéo khẩn cấp lên mặt nước!”

Chỉ vài giây sau, sợi cáp rốn phía trên rung bần bật rồi từ từ thu ngắn lại. Lực tời cơ khí từ sàn sà lan bắt đầu kéo hai người rời khỏi gờ đá mồ côi, vượt qua miệng phễu xoáy hung hãn.

Thế nhưng, cuộc chiến sinh tử lúc này mới thực sự bắt đầu.

Ở độ sâu gần bốn mươi mét dưới đáy sông Đà, áp lực thủy tĩnh đè lên cơ thể tương đương gần năm atmosphere. Khí nitơ trong hỗn hợp dưỡng khí nén đã ngấm sâu và hòa tan dày đặc vào từng mô bào, từng dòng máu của hai người thợ lặn. Nếu để tời kéo vọt lên mặt nước quá nhanh, sự sụt giảm áp suất đột ngột sẽ khiến lượng nitơ hòa tan lập tức chuyển thành hàng triệu bọt khí li ti, làm tắc nghẽn mạch máu và xé rách phổi trong chớp mắt.

Sơn vừa kẹp chặt thân người mềm nhũn của Thao bên hông, vừa giơ tay phải ghìm lấy van xả khí bên mang tai mũ đồng. Anh phải liên tục xả bớt lượng khí giãn nở trong khoang áo lặn để duy trì độ nổi âm tính, ngăn không cho lực nâng của nước biến hai người thành hai quả bóng bay mất kiểm soát.

Ba mươi mét. Hai mươi lăm mét. Hai mươi mét.

Tốc độ nổi lên được hãm lại theo biểu đồ phân tầng ngặt nghèo của quy trình giảm áp. Nhưng cái giá phải trả đè nặng lên từng tế bào thần kinh của Sơn. Lồng ngực anh quặn thắt, đau tức dữ dội như có khối đá tảng đè chặt lên xương sườn do chênh lệch áp lực giữa buồng thở và môi trường xung quanh. Từng ngụm khí lạnh buốt rít qua cổ họng nghe rát bỏng. Đầu óc Sơn bắt đầu choáng váng; những đốm sáng lấp lánh như vảy cá lượn lờ trước khung kính mắt — dấu hiệu đặc trưng của cơn say nitơ đang ngấm dần vào vỏ não.

“Tỉnh táo lại... Phải đưa đồng đội lên an toàn!” — Sơn cắn chặt môi dưới đến bật máu trong khoang miệng. Vị tanh mặn ấm nóng đánh thức phản xạ sinh tồn của người lính công binh từng vào sinh ra tử. Anh bóp chặt bả vai Thao, giữ cho chiếc mũ đồng của người bạn lặn luôn ngửa về phía trước để luồng khí cặn không tràn ngược vào đường thở.

Mười lăm mét. Mười mét. Năm mét.Ánh đèn pha cao áp từ mạn sà lan xuyên qua lớp phù sa đục ngầu, chiếu le lói những vệt vàng ảm đạm.

Mặt nước rẽ toạc. Hai chiếc mũ đồng Ba Cua nặng trĩu nhô lên bên mạn sà lan lặn số 1 giữa những đợt sóng cuộn dập dềnh.

“Kéo! Kéo nhanh lên! Đội trưởng và anh Thao lên rồi!” — Tiếng Bùi Văn Tráng hét lạc giọng qua loa sắt cầm tay át cả tiếng gầm của dòng nước sông Đà.

Bốn thợ lặn trẻ cùng hai thợ máy khỏe mạnh lập tức lao ra sàn đón. Những bàn tay rắn chắc bám chặt vào quai thao chì, phối hợp cùng dây cáp tời nhấc bổng hai người thợ lặn đầm sâu lên khỏi mặt nước, đặt nằm ngả trên sàn gỗ sắt lót bạt cao su của sà lan.

Chiếc kìm chuyên dụng lập tức vặn mở ba chốt khóa đồng trên mũ của Thao.

Khối kim loại vừa được nhấc ra, một cảnh tượng kinh hoàng đập vào mắt mọi người: gương mặt Thao tím tái như củ nâu, hai hốc mắt trợn ngược chỉ còn tròng trắng, khóe miệng sùi bọt trắng lẫn dịch nhầy đỏ nhạt. Các khớp ngón tay và cơ bắp toàn thân anh ta co rút dữ dội, cong gập lại như cánh cung trong những cơn giật gián đoạn.

“Hội chứng giảm áp! Bọt khí nitơ đang hình thành trong mạch máu!” — Sơn vừa được Tráng tháo mũ đồng liền ho sặc sụa, giọng khàn đặc gào lên giữa cơn khó thở. Do cơn hoảng loạn và th* d*c dưới đáy sâu, lượng khí nén hấp thụ vào phổi Thao đã vượt ngưỡng an toàn trước khi nổi lên.

Từ cabin kỹ thuật, cánh cửa sắt bật mở rầm một tiếng. Chuyên gia Liên Xô Aleksey Morozov lao nhanh ra sàn, mái tóc hoa râm bay ngược trong gió buốt sông Đà, đôi mắt màu thép xám lóe lên sự sắc sảo của người lính hải quân kỳ cựu.

“Bệnh thợ lặn cấp tính! Rất nguy hiểm!” — Morozov gầm lên bằng thứ tiếng Việt lơ lớ nhưng đanh thép. — “Không được cởi áo lặn! Khiêng ngay vào buồng giải áp! Nhanh lên, các bạn Việt Nam!”

Morozov cùng Sơn và Tráng đồng loạt ghé vai nâng cáng đưa Thao lao về phía cuối sàn sà lan. Nơi đó, buồng giải áp cao áp bằng thép đúc dày màu xanh lá cây — chiếc kén cứu mạng nặng hơn ba tấn — đã được mở sẵn cửa tiếp nhận.

Thao được đẩy thẳng vào băng ca trượt bên trong lòng buồng thép. Morozov lập tức chồm tới bảng điều khiển trung tâm, đôi bàn tay gân guốc thoăn thoắt gạt van cấp khí cao áp từ giàn bình tích khí dự phòng “Đồng chí Sơn, cố định chặt đầu cậu ấy vào đệm cáng rồi lùi ra ngay! Tôi đóng cửa tăng áp lên bốn mươi mét nước bây giờ!”

Cánh cửa thép tròn dày cộp nặng hàng trăm cân đóng sập lại, then cài xoay tròn rít ken két khóa chặt không gian bên trong với thế giới bên ngoài. Tiếng khí nén cao áp từ các đường ống lập tức rít lên chói tai: xì... xì... xì..., tái tạo nhanh chóng áp lực đáy sâu nhằm nén tan các bọt khí nitơ đang tàn phá hệ tuần hoàn của nạn nhân.

Nhưng ngay khoảnh khắc áp suất bắt đầu tăng vọt, Thao bỗng giãy giụa điên cuồng trên cáng. Khuôn mặt biến dạng vì hoảng loạn tột cùng của anh ta dán chặt vào ô kính quan sát tròn nhỏ bằng thủy tinh hữu cơ. Hai bàn tay cào cấu liên hồi lên mặt kính dày, để lại những vệt mồ hôi và nước dãi nham nhở. Đôi mắt đỏ ngầu tia máu nhìn xoáy vào Sơn và Morozov, miệng há hốc gào khóc trong cơn mê sảng kinh hoàng qua màng loa nội bộ “Dưới đó có người... những cánh tay đen từ bản Chìm đang kéo chân tôi!”