Chương 11: Kế Sách Bao Vây

Tiếng đập bàn đanh gọn của Chỉ huy trưởng Trần Đức Tuân như phát súng lệnh xé toạc bầu không khí trong lán trinh sát. Sơn đứng nghiêm, lồng ngực vẫn nhói buốt sau ca lặn trúng độc photphin, vòm họng đắng ngắt vị máu nơi đầu lưỡi vừa cắn rách lúc chống lại cơn mê man dưới đáy sâu “Rõ! Đội 1 xin nhận nhiệm vụ!”

Ông Tuân gật đầu dứt khoát, dặn dò ngắn gọn việc điều phối cơ giới rồi rảo bước ra ngoài mưa lạnh chỉ đạo đội xe ben BelAZ giải tỏa đất đá.

Cánh cửa lán khép lại, ngăn bớt gió buốt từ lòng sông. Dưới ánh đèn măngsông vàng rực, Sơn ngồi đối diện chuyên gia Aleksey Morozov. Trên bàn trải rộng sơ đồ trắc địa và mô hình tầng karst chân móng K4. Mùi khói trắng từ ống nghiệm thử photphin khi nãy vẫn vương chút hăng nồng, nhắc nhở họ về khối bom độc đang cắm sâu nơi đáy nước.

“Mười ngày, đồng chí Sơn ạ,” Morozov lên tiếng, giọng trầm đục qua bộ râu quai nón hoa râm. Ngón tay vị chuyên gia Liên Xô gõ nhẹ lên mặt kính áp kế. “Đây là bài toán khắc nghiệt. Quả bom cháy bảy trăm năm mươi bảng Anh nằm ở độ sâu bốn mươi hai mét, ngay miệng phễu hút có lưu lượng hơn hai trăm mét khối trên giây. Dòng chảy xiết sát đáy sẵn sàng bẻ gãy mọi thiết bị trục vớt.”

Kỹ sư Lê Viết Hân bước vội tới mép bàn “Em nghĩ có thể dùng cáp tời kéo lệch quả bom trước, sau đó...”

Vì hấp tấp và đôi tay còn run rẩy do nhiễm lạnh, cùi chỏ của Hân vô tình gạt trúng chiếc thước thép. Tập hồ sơ trắc địa bìa cót ép trượt khỏi bàn, rơi phịch xuống nền đất nện, bung ra hàng chục tờ bản vẽ.

Sơn cúi người nhặt giúp. Dưới ánh đèn, một bản vẽ kỹ thuật can trên giấy bóng mờ ố vàng lọt vào tầm mắt anh: “Báo cáo sơ bộ trắc địa địa chất đới nứt K4”, đề tháng 8 năm 1982, có chữ ký của Lê Viết Hân.

Bàn tay chai sạn của Sơn khựng lại. Trong bản vẽ từ ba tháng trước, vết nứt dài ba mươi hai mét đã được đánh dấu mực đỏ, kèm dòng ghi chú viết tay: “Khả năng tồn tại đới rỗng ruột karst ngầm nối liền họng siphon tự nhiên”.

Gian lán chìm vào khoảng lặng buốt giá. Hân đứng chôn chân, hai môi mím chặt.

Sơn đứng dậy, giơ tờ giấy can ngang tầm mắt Hân “Ba tháng trước? Cậu đã phát hiện vết nứt này từ đợt khảo sát ban đầu?”

Hân run rẩy, giọng nghẹn ứ “Anh Sơn... Em xin nhận kỷ luật... Hồi tháng Tám, công trường đang thi đua đào hố móng. Em sợ báo cáo này khiến công trình bị đình chỉ vô thời hạn để thẩm định địa chất. Em đã chủ quan, nghĩ đó chỉ là kẽ nứt bề mặt và phù sa sẽ sớm bồi lấp...”

Sơn nhìn trừng trừng vào mắt người kỹ sư trẻ. Ký ức về những sai số kỹ thuật phải trả giá bằng máu thời chiến tranh nhói lên trong tâm trí anh. Nhưng nhìn gương mặt hốc hác cùng đôi tay trầy xước của Hân, Sơn hiểu sức ép tiến độ đã đè nặng lên vai cậu thế nào.

Sơn hạ tờ báo cáo xuống bàn, giọng đanh thép nhưng trầm tĩnh “Cậu sai lầm rất lớn, Hân. Dưới đáy sâu bốn mươi mét, áp suất năm atmosphere sẽ biến một milimét giấu giếm thành mồ chôn tập thể. Nhưng kỷ luật để sau ngày ngăn sông. Lúc này, cậu phải dùng chính khối óc của mình để sửa chữa sai lầm ấy!”

Hân ngước nhìn Sơn, đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh lên vẻ kiên quyết “Rõ! Em xin đem hết sức mình chuộc lỗi!”

Morozov khẽ gật đầu, kéo tấm bản vẽ mặt cắt địa chất lại gần “Đồng chí Sơn nói rất chuẩn. Sai lầm địa chất phải giải quyết bằng giải pháp công trình. Tôi đề xuất phương án nổ mìn vi sai.”Vị chuyên gia dùng bút chì vạch một đường cong trên vòm đá vôi tai mèo nhô ra phía trên miệng phễu siphon “Vòm karst này có cấu trúc rỗng nhưng liên kết rất giòn. Chúng ta sẽ khoan các lỗ mìn quanh chân vòm, nạp thuốc nổ dẻo ammonit chịu nước. Khi kích nổ định hướng, toàn bộ vòm đá hàng trăm tấn sẽ sập xuống chuẩn xác, tạo thành nắp đậy khổng lồ bịt kín miệng phễu siphon. Liền sau đó, các đường ống từ sà lan sẽ đồng loạt bơm hàng ngàn mét khối vữa bê tông mác cao trộn phụ gia đông kết nhanh chèn kín mọi khe nứt, vùi lấp vĩnh viễn khối bom phốtpho trong bùn yếm khí.”

Sơn chăm chú nhìn từng con số tính toán của Morozov. Dự cảm nghề nghiệp mách bảo anh về hiểm họa tiềm tàng. Anh lắc đầu, chỉ tay vào vị trí quả bom “Phương án nổ mìn rất táo bạo, đồng chí Morozov. Nhưng còn một kẽ hở chí mạng: sóng xung kích cơ học dưới đáy nước.”

Morozov nhướng mày “Đồng chí muốn nói đến áp lực dư?”

“Đúng vậy,” Sơn quả quyết. “Sóng nổ truyền qua môi trường nước nhanh và mạnh hơn không khí gấp bốn lần. Quả bom CBU đã chìm mười năm, vỏ thép bị ăn mòn và đang chịu dao động cộng hưởng từ dòng siphon. Nếu kích nổ vòm đá phía trên, sóng xung kích có thể xé toạc vỏ rỉ sét trước khi đá kịp sập xuống! Khối phốtpho trắng bên trong gặp oxy bọt khí sẽ bùng cháy dữ dội, phá hủy toàn bộ chân móng đập.”

Morozov sững lại, rà soát lại thông số rồi gật đầu tán thành “Đồng chí Sơn nhận định rất sắc sảo! Vậy phải làm gì để cố định thân bom?”

“Chúng ta phải chế tạo một chiếc rọ thép hình chữ U,” Sơn dứt khoát. “Bộ khung bằng thép góc dày ôm khít thân bom, có chân đế khoan néo bulông nở bắt chết vào vách đá gốc. Chiếc rọ này sẽ triệt tiêu toàn bộ chấn động cơ học từ dòng nước, giữ quả bom bất động trước khi điểm hỏa mìn định hướng.”

Bùi Văn Tráng nãy giờ đứng theo dõi, lập tức bước lên “Đội trưởng, để em cùng anh Hân đưa rọ thép xuống đáy!”

Sơn nhìn người thợ lặn trẻ, trong mắt thoáng nụ cười ấm áp “Không chỉ đưa xuống, chú mày phải cùng tôi lắp ráp, siết chặt từng con ốc dưới độ sâu bốn mươi hai mét giữa dòng nước xiết đen đặc. Ngay đêm nay, toàn đội phải tập dượt trên cạn!”

Lệnh phát ra, xưởng cơ khí công trường đỏ lửa suốt đêm. Tiếng máy hàn xì, tiếng đe búa chan chát dội vang bờ sông. Chưa đầy hai tiếng sau, chiếc rọ thép nặng hơn hai tạ được chuyển về sàn sà lan số 1.

Sơn cùng Tráng và Hân dựng mô hình vách đá bằng bê tông đúc sẵn ngay trên sàn gỗ. Dưới ánh đèn pha công trường rực rỡ xua tan sương mù, ba người khoác bộ đồ bảo hộ nặng nề bước vào buổi diễn tập.

Để rèn luyện xúc giác trong điều kiện tầm nhìn bằng không dưới đáy sâu, Sơn yêu cầu Tráng và Hân nhắm chặt mắt. Anh trực tiếp cầm chiếc cờlê tròng cỡ lớn, hướng dẫn từng thế đặt tay, cách ghìm chân chì chống dòng xoáy và góc xoay siết bulông nở. Từng nhịp búa gõ, từng vòng ren siết vang lên rộn rã giữa trời đông giá rét. Mồ hôi vã ra ướt đẫm lưng áo bạt của những người lính thợ.

Khoảng ba giờ sáng, khi Tráng vừa hoàn thành thao tác siết chiếc chốt ren cuối cùng trong tiếng vỗ tay khích lệ của Morozov, một âm thanh chói gắt bất ngờ xé toạc màn đêm.

Hồi còi báo động khẩn cấp từ nóc nhà điều hành trung tâm rú lên từng hồi dồn dập. Ngay sau đó, chiếc loa phóng thanh gắn trên cột điện bê tông trước sàn sà lan rung lên bần bật, giọng phát thanh viên trực ban tác chiến vang lên gấp gáp “Công điện khẩn! Công điện khẩn gửi Ban chỉ huy công trường Thủy điện Hòa Bình! Cơn bão số 7 trên Biển Đông đã đột ngột đổi hướng tây tây bắc, di chuyển thần tốc với sức gió giật trên cấp mười hai và đang quét thẳng vào lưu vực thượng nguồn sông Đà! Dự báo trong vòng ba mươi sáu giờ tới, hoàn lưu bão sẽ gây mưa đặc biệt lớn trên toàn vùng Tây Bắc, đỉnh lũ muộn trái mùa sẽ tràn về hố móng Ba Cấp sớm hơn bốn ngày so với dự kiến!”

Chiếc cờlê trên tay Tráng tuột rơi choảng xuống sàn gỗ.

Mười ngày chuẩn bị bỗng chốc bị xé vụn. Sơn buông chiếc chốt thép, nhìn ra dòng sông Đà cuồn cuộn sương mù, nơi tiếng nước gầm lên man dại báo hiệu cơn cuồng phong sinh tử sắp ập xuống.