Chương 6: Hạ Thủy Giàn Ươm

Từng đợt sóng ngầm quất mạnh vào lườn gỗ làm chiếc ghe tam bản chao đảo giữa dòng nước ròng đen thẫm. Nam rướn người tỳ chặt chân xuống sàn ghe, hai tay ghì mái dầm giữ thăng bằng, mắt nhìn trừng trừng theo vệt bọt nước vừa tan biến sau rặng bần.

Út Đực ngồi ở đằng mũi, tay nắm be xuồng, nghiến răng “Tổ mẹ nó, xuồng composite gắn máy đuôi tôm hãm thanh! Thứ này chỉ có tụi Bảy Lợi với cánh tàu cát Thiên Phú xài ban đêm để rình mò cù lao. Tụi nó dòm ngó đống vỏ dừa của mày rồi đó Nam.”

“Mặc kệ tụi nó,” – Nam nén nhịp thở dồn dập – “Ghe khẳm, lo chèo mau về bến. Đêm hôm trên sông không đôi co được đâu.”

Hai đứa vung dầm cật lực đưa ghe cập bến. Dưới ánh đèn bão hột vịt le lói mé hiên, Ba Khiêm vẫn ngồi lặng thinh trên chiếc đòn gỗ, ấm trà quao bên cạnh đã nguội ngắt. Thấy hai đứa an toàn bốc từng bao vỏ dừa lên bờ kè, mắt người cha mới khẽ giãn ra, nhưng tàn thuốc rê trên môi vẫn đỏ quạch một nỗi lo âu trĩu nặng.

Sớm hôm sau, khi sương mù còn giăng mỏng trên tán dừa, khoảng sân đất nện trước bến dệt đã rộn rã khác hẳn mọi ngày. Chiếc khung dệt cổ truyền bằng gỗ thao lao bóng loáng – kỷ vật cả đời gắn bó với gia đình – được lau chùi sạch bong bụi bặm, đứng vững chãi giữa chái hiên lộng gió.

Sau nhiều cữ ngâm tro rễ vẹt và đập tơi dưới hố bùn, những bó xơ dừa đạt chuẩn đã được chuốt sạch tạp chất, se thành từng cuộn chỉ ba lõi săn chắc, dẻo dai tựa gân bò.

“Cạch… kẽo kẹt! Cạch… kẽo kẹt!”

Tiếng thoi gỗ đưa đều đặn gõ vào không gian yên ả. Ba Khiêm ngồi thẳng lưng trên đòn dệt, đôi bắp chân gầy guộc chằng chịt gân xanh. Bàn tay chai sần của ông thoăn thoắt đẩy thoi, luồn từng tao chỉ dừa qua khe lược rồi giật mạnh cần dập. Nam đứng bên cạnh, chăm chú phụ cha kéo căng các nẹp chỉ dọc, canh chỉnh từng tao sợi sao cho khít khao, đều tăm tắp.

Dưới bàn tay tài hoa của người thợ già, tấm lưới sinh học đầu tiên dần lộ diện. Kết cấu mắt cáo chữ đinh đan cài ba lõi vừa dẻo dai vừa khít khao, mỗi mắt lưới vuông vức cỡ ba ngón tay, các mối thắt con sò nổi gồ chắc nịch.

Dì Út Lành bưng thau nước trà đường ra hiên, đưa vạt áo bà ba lau mồ hôi trán cho anh rể, cười tươi rói “Coi kìa, sợi dừa ngâm bùn tro vẹt lên màu nâu sẫm bóng lưỡng, sạch bóng mủ chát. Khéo tay dữ nghen anh Ba!”

Ba Khiêm vuốt nhẹ mặt lưới ráp mịn, khóe mắt nhăn lại nụ cười hiếm hoi “Lưới này ngậm nước mặn chỉ có càng thêm chặt chẽ. Đời tui dệt bao tải, chưa từng nghĩ có bữa tay mình làm ra manh lưới để chở che cho sinh mệnh ngoài biển sâu.”

Trưa tròn bóng nắng, Thảo My xách hai thùng xốp chứa các mẩu san hô non được dưỡng cẩn thận trong nước biển tuần hoàn bước vội vào sân.

Trải tấm lưới xơ dừa dài hai mét lên sạp tre râm mát, Nam cùng Thảo My bắt tay ghép mầm.

“Nam nhìn kỹ nè,” – Thảo My khẽ nhắc, cẩn thận nhấc một nhánh san hô cành dài cỡ ngón tay trỏ – “Chân đế san hô rất nhạy cảm. Mình dùng sợi lạt dừa mảnh luồn qua mắt cáo chữ đinh rồi thắt nút số tám cố định. Buộc phải êm tay, giữ nhánh đứng thẳng chứ không được làm dập màng nhầy sinh học của nó.”Nam gật đầu, cẩn trọng làm theo từng thao tác. Đôi bàn tay vốn quen chèo xuồng nay nắn nót từng nút thắt lạt dừa ôm lấy gốc san hô. Hàng chục mầm san hô non khỏe khoắn, sắc hồng phớt và nâu nhạt dần được gắn ngay ngắn trên nền thớ dừa hữu cơ, tựa những búp non chờ ngày đâm chồi trên luống đất màu mỡ.

Đầu giờ chiều, con nước lớn chảy êm. Nam, Út Đực và Thảo My cẩn thận khiêng tấm giàn lưới đặt lên khoang chiếc xuồng composite. Bốn góc tấm lưới được gia cố thêm nẹp gỗ thao lao và dây neo bện bằng xơ dừa gắn cọc đá dăm.

Rẽ sóng men theo luồng lạch ông Tám Hữu chỉ dẫn, chiếc xuồng lướt êm qua khỏi mũi cồn bãi bồi, hướng ra Vịnh Cây Bút rồi lượn vào vùng trũng Bãi Triền Cổ. Đúng như lời lão ngư dặn dò, bức tường đá vôi ngầm che chắn dòng chảy êm ru, mặt nước trong veo nhìn thấu đáy sâu chừng bốn sải.

“Đến chỗ rồi!” – Út Đực thả neo đá định vị, lau mồ hôi trán – “Nước êm như mặt gương, đáy toàn đá tảng cổ thụ.”

Nam và Út Đực nhanh chóng đeo kính lặn, ngậm ống thở rồi cùng hạ tấm giàn lưới trượt nhẹ qua mạn xuồng. Lặn sâu xuống bốn sải nước, hai đứa kéo căng bốn góc, dùng cọc nêm chèn chặt mối neo vào kẽ nứt của phiến đá san hô cổ mục dưới đáy vịnh, cách mặt cát chừng hai gang tay để bùn lắng không vùi lấp mầm sống.

Lơ lửng giữa làn nước biếc, Nam bám hờ tay vào gờ đá ngầm, nín thở ngắm nhìn thành quả.

Tấm lưới xơ dừa màu nâu sẫm nổi bật giữa nền đá xám lạnh. Dưới ánh nắng rọi xuyên qua bốn sải nước thành từng luồng sáng bạc lung linh, những nhánh san hô non khẽ đung đưa êm ả theo dòng hải lưu mơn man. Những thớ chỉ dừa li ti xòe ra mềm mại, nâng đỡ từng chân đế san hô như chiếc nôi ấm áp của phù sa đưa ra biển cả.

Một đàn cá thia nhỏ xíu thoăn thoắt bơi quanh các mắt lưới, tò mò rỉa nhẹ vào những sợi dừa ủ tro sạch mủ. Nhìn mầm sống bám rễ vững vàng, trong lồng ngực Nam dâng lên niềm xúc động nghẹn ngào. Mồ hôi của ba, công sức của dì Út, tri thức của Thảo My và tấm lòng bà con xóm cồn đã hóa thành điểm tựa vững chãi, mở ra con đường hồi sinh cho rạn biển quê hương.

Dưỡng khí cạn dần, Nam vỗ vai Út Đực ra hiệu rồi cùng quẫy chân vịt trồi lên mặt nước.

“Ầm… rào!”

Hai cái đầu ướt sũng nhô lên cạnh mạn xuồng. Thảo My nhoẻn miệng cười rạng rỡ, cúi người đưa tay đỡ Nam “Sao rồi Nam? Giàn ươm có vững không em?”

“Êm ru chị My ơi!” – Nam tháo kính lặn, thở hắt ra một hơi sảng khoái – “Lưới dừa căng phẳng, đá ngầm giữ chắc như đinh đóng cột!”

Thế nhưng, nụ cười trên môi Nam vụt tắt ngấm khi một cơn gió chướng tạt ngang qua mặt nước.

Mùi hóa chất khét lẹt, tanh nồng đến lợm giọng xộc thẳng vào cánh mũi cậu. Nam giật mình xoay đầu nhìn về phía luồng lạch nước sâu dẫn ra bãi khai thác cát lậu cách đó chừng nửa hải lý.

Từ phía đó, một vệt váng dầu loang màu nâu sẫm, quánh đặc và óng ánh những vệt sắc cầu vồng chết chóc đang lững lờ trôi theo con nước lớn, cuồn cuộn tràn thẳng về phía Bãi Triền Cổ, bủa vây lấy khu vực giàn lưới ươm vừa cắm.