Chương 5: Lời Giải Từ Bãi Triền Cổ

Thảo My đứng sững giữa lòng xuồng ba lá, nhìn trân trân mẩu san hô non nằm gọn ghẽ trên phiến xơ dừa sũng nước. Bàn tay cô run rẩy chạm vào mép sợi xơ nâu sẫm, giọng vỡ òa phấn khích “Trời đất ơi… Cấu trúc vi mô của xơ dừa! Sợi tự nhiên có độ rỗng xốp cao, ngậm nước mặn thì mềm như nhung, không cứa rách màng thịt polyp. Ấu trùng san hô bám vào đây sẽ tạo đế vôi hóa cực nhanh, rồi hơn một năm sau tấm lưới tự rã thành mùn nuôi biển, không để lại chút vi nhựa nào!”

Nam gật đầu quả quyết “Dạ chị My! Xơ dừa ngâm hố bùn hòa tro vỏ dừa với rễ vẹt biển thì sạch hết mủ chát, dai bền chịu mặn hơn một năm trời mới rã. Ba em là thợ dệt giỏi nhất cồn này.”

“Quay mũi xuồng về bến ngay đi Nam!” – Thảo My giục giã – “Chị phải coi tận mắt khung dệt nhà em!”

Về tới bến dệt, Ba Khiêm đang quét dọn sân trước, còn dì Út Lành ngồi lặt thuốc nam phơi dở. Thấy Nam dẫn cô gái mặc đồ lặn ướt mem bước lên, Ba Khiêm ngỡ ngàng buông chổi.

Thảo My lấy chiếc kính hiển vi cầm tay đặt lên bàn gỗ tràm, đặt mẩu san hô non cùng búi xơ dừa dưới ống kính rồi khẩn khoản “Bác Ba, bác ghé mắt nhìn vô đây giùm cháu một chút thôi.”

Ba Khiêm ghé mắt vào thị kính. Dưới thấu kính phóng đại, chân đế mẩu san hô non đang bám chặt vào vô số khoang rỗng li ti trên sợi xơ dừa nâu một cách tự nhiên.

“Bác Ba coi nè,” – Thảo My rành rọt – “Khung sắt trơn tuột dễ rỉ, cước nilon sắc như dao cứa đứt thịt san hô. Chỉ có sợi dừa dệt mắt cáo chữ đinh mới êm ái cho ấu trùng bám rễ. Cháu xin bác dựng lại khung dệt, làm mẻ lưới xơ dừa thử nghiệm đầu tiên!”

Ba Khiêm ngẩng lên, bàn tay thô ráp khẽ run trên mép bàn “Cả đời tui chỉ dệt thảm, dệt bao tải. Đem dệt lưới thả xuống biển sâu giữ mạng san hô… liệu tay nghề già nua này kham nổi không cô kỹ sư?”

“Kham nổi mà ba!” – Nam siết chặt tay cha – “Chỉ cần dệt ba lõi mắt cáo chữ đinh của ông nội, con với Út Đực phụ ba nạo vỏ, quay thoi. Cứu được rạn san hô là giữ được cá tôm cồn bãi mình đó ba.”

Dì Út Lành cười đôn hậu “Anh Ba ơi, thằng Nam nói phải đó. Anh cứ dốc lòng làm đi, cơm nước củi lửa để em lo ráo trọi.”

Nhìn ngọn lửa nhiệt huyết trong mắt con trai, Ba Khiêm gật đầu dứt khoát “Được! Tui không tiếc sức. Nhưng ngoài vịnh sóng dữ lại có tàu cát lậu, muốn thả giàn ươm phải tìm ra chỗ nước êm, đá vững mới giữ nổi.”

Nam liền nói “Dạ, ở cù lao này chỉ có ông Tám Hữu tường tận từng luồng lạch. Để con qua nhờ ông Tám chỉ giùm.”Nam cùng Út Đực và Thảo My sang nhà ông Tám Hữu ở xóm trên. Nghe chuyện dùng lưới xơ dừa cứu san hô, lão ngư sáu mươi lăm tuổi buông cây ghim vá lưới, nhấp ngụm chè xanh đặc quánh rồi nheo mắt “Bay tính giỡn với biển hả Nam? Ngoài vịnh sóng dữ, tàu cát Thiên Phú sục sạo ngày đêm. Lưới dừa non nớt thả xuống, không khéo bị sóng vò nát bấy trong ba bữa.”

“Dạ ông Tám, cháu không giỡn!” – Nam nhìn thẳng mắt ông Tám – “Không cứu rạn san hô thì cồn bãi mình vài năm nữa sạt trôi ráo trọi. Xin ông Tám chỉ cho tụi cháu vùng nước êm để san hô con có cơ hội sống sót.”

Nhận ra sự tha thiết của Nam, ông Tám thở dài, vào buồng lấy ra mảnh vải buồm ố vàng. Ông trải tấm hải đồ dân gian vẽ tay bằng mực tàu lên bàn, ngón tay thô ráp chỉ vào khoảng trũng “Đây nè. Chỗ này là Bãi Triền Cổ. Nước sâu chừng bốn sải, có vách đá vôi ngầm che chắn nên luồng nước êm ru, kín gió chướng. Tàu cát lậu không dám vào vì lườn sắt dễ mắc cạn. Muốn thả lưới ươm mầm, chỉ có ra Bãi Triền Cổ mới giữ nổi.”

Có tọa độ quý, Nam cảm tạ rồi cùng Út Đực quay về. Để dệt lưới thử nghiệm, họ cần một thiên vỏ dừa khô đạt chuẩn. Hai cha con cùng Út Đực chèo ghe sang các vườn lân cận, gom mua từng bao vỏ dừa khô vụ trước.

Nước ròng rút trơ bãi phù sa, Nam cùng Út Đực xắn quần dầm mình xuống hố bùn ven rạch. Hai đứa nạo sạch màng mục ngoài vỏ, rồi cầm vồ gỗ đập chan chát lên sống lưng từng phiến dừa cho dập thớ.

Ba Khiêm đứng trên bờ cất giọng răn dạy “Đập trúng sống lưng cho thớ bung tơi nghe con, trật tay là nát chỉ. Đập xong dìm ngay xuống hố bùn hòa nước tro vỏ dừa với rễ vẹt, ủ cho ngấu đủ ba tháng mới sạch hết mủ chát!”

Mùi bùn ngai ngái quyện mùi chát vỏ dừa và vị hăng nồng của rễ vẹt xộc vào mũi. Bùn phù sa bám đen nhẻm chân tay, nhưng nhìn từng bó vỏ dừa chìm dần dưới hố bùn ủ tro, lòng Nam rạo rực niềm tin.

Tận khuya, công việc mới tạm xong. Trăng khuyết rải ánh bạc mờ ảo xuống mặt rạch lấp loáng phù sa.

Nam và Út Đực ngồi trên ghe tam bản chất đầy bao vỏ dừa vừa gom thêm ngoài cồn, chậm rãi khua chèo xuôi dòng về bến. Giữa đêm vắng lặng, chỉ có tiếng khua nước bì bõm và tiếng côn trùng rả rích.

Bỗng nhiên, Út Đực ngừng tay chèo, khẽ giật gấu áo Nam “Nam… coi kìa!”

Nam nhìn sang mé rặng bần rậm rạp bên bờ đối diện.

Dưới bóng tối rặng bần, một chiếc xuồng máy composite không đèn đang lướt êm như bóng ma. Tiếng máy hãm thanh chỉ rì rầm trầm đục rợn người.

Trên mũi xuồng, đốm thuốc lá đỏ quạch lóe lên, soi tỏ bóng người vạm vỡ đứng lom khom, nheo mắt ném ánh nhìn dòm ngó đầy khả nghi về phía ghe của Nam.

Chỉ chớp mắt, chiếc xuồng rồ ga lướt nhanh rồi mất hút vào khúc quanh tăm tối, để lại từng đợt sóng ngầm dập dềnh vỗ mạnh vào mạn ghe.