Chương 4: Mầm San Hô Gãy

Tiếng la thất thanh của Út Đực khiến nhát vồ gỗ trên tay Ba Khiêm khựng lại giữa trời rồi rơi tuột xuống phiến đá tổ ong, phát ra một tiếng “cốp” khô khốc. Người thợ già bật dậy, gương mặt sạm đen co rút lại, ánh mắt trĩu nặng nhìn về phía vệt khói xám ngoét đang bốc lên đằng cửa biển.

Nam không kịp nghĩ ngợi nhiều, bàn tay siết chặt lấy bả vai ướt sũng của thằng bạn thân “Mày dẫn tao ra ngoải coi tình hình liền!”

Quay sang nhìn người cha già đang đứng chết lặng bên khung dệt, Nam cất giọng quả quyết “Ba ở nhà giữ bến, con với thằng Đực bơi xuồng ra vịnh xem tụi nó làm tới đâu!”

Không đợi Ba Khiêm kịp ngăn, Nam xỏ vội đôi dép vá chỉ dừa rồi lao thẳng xuống mé rạch. Chiếc xuồng ba lá đậu nép dưới gốc dừa nước tròng trành chao nghiêng khi hai bóng thiếu niên nhảy phóc lên sạp gỗ. Út Đực cầm dầm sau lái, Nam quỳ gối phía mũi xuồng, hai đôi tay thoăn thoắt cắm dầm xuống dòng nước ròng chảy xiết. Mạn xuồng xé toạc mặt nước đục phù sa, lướt vun vút qua những rặng bần ken dày, hướng thẳng ra cửa biển Tây.

Càng tiến gần đến Vịnh San Hô Cây Bút, tiếng máy gầm rú đinh tai nhức óc càng dội vào lồng ngực ràn rạt.

Khỏi rặng dừa nước chắn sóng, một cảnh tượng kinh hoàng đập thẳng vào mắt Nam. Giữa vùng nước biếc vốn trong văn vắt, ba chiếc sà lan sắt khổng lồ sơn dòng chữ “Thiên Phú” đang dàn hàng ngang chặn đứng luồng lạch. Những chiếc vòi rồng bằng thép to như thân cây thốt nốt cắm sâu xuống lòng vịnh, gầm gừ hút từng khối cát ngầm từ bãi triền cổ. Nước biển quanh mạn tàu bị sục tung tóe, sủi bọt đỏ quạch như máu bùn. Vệt nước đục ngầu cuồn cuộn tràn ra, nhuộm đen dải nước êm ả, bóp nghẹt từng con sóng ven cồn.

“Đồ quân ăn cướp!” – Út Đực nghiến răng ken két, dầm gỗ bẻ ngoặt mũi xuồng tránh một đợt sóng ngầm do sà lan đẩy tới. “Tụi nó cắm vòi ngay mé rạn ngoài, cát lở tới đâu rạn san hô sụp tới đó, cá tôm nào sống cho thấu!”

Nam nén cơn giận đang sôi sục nơi cuống họng. Cậu dán mắt nhìn vào dải vịnh nông phía trong, nơi rạn san hô cành nghìn năm từng là tấm khiên chở che cho Cù Lao Rạch Dừa. Dưới lớp nước đang ngả màu xám đục vì phù sa và bùn cát lơ lửng, mặt biển dềnh lên từng mảng rác nilon và ngư lưới cụ phế thải trôi lềnh bềnh.

Bỗng nhiên, Nam phát hiện một chiếc xuồng composite nhỏ đang neo chơ vơ sát rạn cạn.

Bên cạnh mạn xuồng, một bóng người mặc bộ đồ lặn màu xanh sẫm đang ngụp lặn chới với giữa dòng nước xiết. Người đó trồi lên mặt nước, giật phăng chiếc kính lặn, để lộ gương mặt thanh tú nhưng tái mét vì kiệt sức. Đó là một cô gái trẻ, mái tóc cắt ngắn bết chặt vào vầng trán lấm tấm mồ hôi và bọt biển. Đôi bàn tay cô trầy xước rướm máu, các ngón tay run rẩy cố níu lấy một búi lưới cước nilon màu xanh nhớt bị vướng chặt vào mỏm đá ngầm.

“Ủa, ai như chị kỹ sư dưới Cần Thơ mới về xã tuần rồi kìa Nam!” – Út Đực buột miệng kêu lên.

“Chèo áp sát qua đó, mau lên mậy!”

Chiếc xuồng ba lá lướt tới mé rạn cạn. Nam lập tức nhận ra người dưới nước chính là kỹ sư Thảo My. Không chần chừ một giây, cậu cởi phăng chiếc áo nâu sờn, phóng mình xuống làn nước biển đang lạnh buốt và đục ngầu.

Nước mặn táp vào vết lằn roi sau lưng làm Nam nhói buốt, nhưng sự lạnh lẽo dưới đáy vịnh nhanh chóng lấn át cơn đau. Nam sải tay bơi vút tới, một tay túm lấy mép đá tai mèo giữ thăng bằng, tay kia đỡ lấy khuỷu tay Thảo My:“Chị My! Leo lên xuồng mau, nước đang chảy xiết lắm!”

Thảo My giật mình quay lại, đôi mắt đỏ hoe ngấn nước nhưng ánh lên vẻ cương quyết đến đau lòng. Cô thở hắt ra từng ngụm khí mặn, bàn tay vẫn không chịu buông mớ cước nilon nhằng nhịt “Không được… Em phụ chị một tay với! Búi lưới này bị sóng đánh dạt vào, quấn nát cả một vạt san hô cành non phía dưới rồi. Bùn cát từ mấy chiếc tàu ngoài kia đang tràn vào phủ kín hết, nếu không gỡ ngay thì chúng nghẹt thở chết ráo trọi!”

Nhìn theo ngón tay trỏ run rẩy của My, Nam lặn ngụp xuống làn nước xám đục. Đáy mắt cậu thắt lại trước cảnh tượng hoang tàn: những nhánh san hô cành hình tháp tuyệt đẹp vốn rực rỡ sắc màu nay bị bùn mịn phủ một lớp xám xịt như tro tàn. Tệ hại hơn, một tấm lưới cước nilon của dân đánh cá vứt bỏ trôi dạt lâu ngày đã quấn chặt lấy các mỏm đá vôi. Từng sợi cước mảnh như dao cạo, mỗi khi sóng dồi lại xiết mạnh, cứa đứt lìa từng nhánh san hô non yếu ớt.

Út Đực cũng phóng tùm xuống nước, rút con dao găm nhỏ gài bên hông lặn sâu xuống cắt đứt các mắt lưới nilon. Nam cùng Thảo My cẩn thận gỡ từng mối cước, nhẹ tay vớt những mẩu san hô cành bị gãy rời đưa lên mạn chiếc xuồng ba lá.

Mất hơn nửa giờ vật lộn với sóng ngầm và bùn đục, ba người mới leo được lên sàn xuồng, th* d*c từng cơn giữa mùi tanh nồng của bùn lậu và xác san hô vỡ vụn.

Thảo My ngồi thụp xuống sạp gỗ, hai bàn tay rướm máu run rẩy ôm lấy mớ san hô cành gãy dập. Những giọt nước mắt ấm nóng trào ra, lăn dài trên đôi má rám nắng của cô gái trẻ, hòa vào bọt biển mặn chát “Công sức lặn biển ươm cấy suốt ba tháng ròng rã của tụi chị… coi như tan tành hết trơn. Bùn cát lấp mất ánh sáng đã đành, khốn khổ nhất là mấy cái lưới cước nilon này. Người ta vứt bỏ xuống biển, hàng trăm năm nó không thèm mục nát, cứ trôi nổi rồi quấn chết mọi sinh vật. Chị dùng mấy khung sắt bọc nhựa để thử nghiệm làm giá thể cấy mầm, nhưng gặp sóng lớn với rác cước nilon quấn vào là bật gốc, gãy sạch…”

Giọng nói nghẹn ngào của nhà khoa học trẻ như một nhát búa nện thẳng vào tâm can Nam. Cậu nhìn mớ lưới cước nilon trơ tráo vắt ngang mạn xuồng, rồi lại nhìn những cành san hô màu hồng nhạt đang lịm dần vì thiếu nước và ánh sáng. Một nỗi xót xa vô hạn trào dâng, hòa quyện với nỗi ân hận kiếp trước từng gián tiếp mở đường cho lũ cát tặc tàn phá dải vịnh này.

Bỗng nhiên, ánh mắt Nam dừng lại ở góc mũi xuồng.

Nơi đó, một phiến vỏ dừa khô sũng nước biển do Út Đực vớ tạm làm gàu tát nước đang nằm dập dềnh. Lớp xơ dừa nâu sẫm tước mịn bên trong mép vỏ lộ ra, mềm mại đung đưa theo từng nhịp lắc của con sóng.

Một tia sáng lóe lên trong đầu Nam mãnh liệt như tia chớp giữa trời giông bão.

Nam cúi xuống, nâng một mẩu san hô cành non dài cỡ ngón tay lên. Những xúc tu li ti của mầm san hô vẫn đang khẽ cựa quậy tìm nơi bám víu. Cậu chầm chậm đặt mẩu san hô non ấy nằm gọn vào giữa phiến thớ xơ dừa ướt đẫm phù sa.

Kỳ lạ thay, những thớ chỉ dừa thô ráp, sau khi ngậm no nước biển, bỗng trở nên mềm mại ôm khít lấy chân đế của mầm san hô. Từng sợi xơ nâu đan cài tự nhiên thành một lớp đệm vững chãi, không hề có những cạnh sắc cứa đứt thân vôi mềm như lưới nilon công nghiệp.

Ký ức về đôi bàn tay chai sần của Ba Khiêm bên hố ngâm sợi ven rạch, về bài học khử sạch chất mủ chát bằng tro dừa và rễ vẹt biển, va chạm mãnh liệt với nỗi đau của rạn san hô đang hấp hối. Sợi xơ dừa dẻo dai chịu mặn, tồn tại vừa vặn hơn một năm dưới đáy biển sâu rồi tự tiêu biến thành mùn hữu cơ không để lại chút rác độc… Đó chẳng phải là cái tổ hoàn hảo nhất để ấu trùng san hô tự bám rễ vôi hóa hay sao?

Lồng ngực Nam phập phồng dữ dội, một niềm xúc động nghẹn ngào dâng lên nghẹt thở. Cậu ngẩng phắt đầu lên nhìn Thảo My, ánh mắt rực sáng niềm hy vọng mãnh liệt khi mẩu san hô non nằm trọn vẹn trên thớ xơ dừa nâu đẫm nước mặn.